Stadsbestuur vreest immigratie-catastrofe in Sous-Le-Bois, maar wijk zelf is optimistisch 'Het valt best wel mee met de verloedering'

Een vrouw in een groen jurkje legt 160 francs op tafel in het Centre Social in de wijk Sous-Le-Bois. Ze wil op vakantie....

GRETA RIEMERSMA

Onsmakelijk heet was het in de bus. Maar verder geen klachten. De moeders en hun kinderen hebben aan het strand gespeeld, er waren toeristische tochten onder leiding van gidsen, de natuur is ontdekt. Maandagochtend keerde het gezelschap terug in Maubeuge, 's avonds vertrok een nieuwe groep gescheiden vrouwen plus kroost. De bus volgepakt, Sous-Le-Bois uit, Maubeuge uit, en route.

Zouden ze hun stadje missen? In Maubeuge staat Sous-Le-Bois bekend als probleemwijk. Van de zesduizend bewoners is de meerderheid Algerijns of Marokkaans, andere steekwoorden zijn: werkloosheid, criminaliteit, drugs, racisme. Een kwart van de Maubeugenaren stemt de laatste jaren steevast op het Front National van Le Pen. Voor het rechts-liberale gemeentebestuur een reden om te spreken van een dreigende catastrofe, àls de immigratie uit de Magreb doorgaat. 'Genoeg, genoeg', zucht loco-burgemeester Jean-Yves Herbeuval. 'Maar hoe kunnen we de instroom stoppen? De gezinshereniging is het echte probleem.' Zucht, steun.

Uit een verdedelde patatkraam klinkt rai-zanger Sahraoui. Het is markt in Sous-Le-Bois. De kramen met felgekleurde jelabba's staan naast die met grijzige bloemetjesjurken. De ritueel geslachte kippen liggen naast de karbonades. De tajines, verse munt en henna zijn de buren van camemberts, brie's en roqueforts. 'Ik heb geld nodig', schreeuwt een fruitverkoper. Het honderdje dat hij in zijn handen krijgt geduwd, wordt eerst tegen het licht gehouden.

Dat de feestzaal aan de rand van het marktplein er aan de buitenkant vrij ranzig uitziet, wat dondert het. Uit Lille, vanuit de hele omgeving komen de marktbezoekers naar Sous-Le-Bois. D'r wordt bijgepraat met bekenden van allerhande origine, een kippetje gekocht, koffie gedronken bij de caféhouder met de gouden tand. Een keer per week, al zestien jaar lang.

Ach, die waas van verloedering die over de wijk hangt. Grotendeels achterhaald, zegt een groepje twintigers dat op het bordes voor de uitgewoonde feestzaal zit. 'Natuurlijk zijn hier drugsverslaafden, maar die heb je overal. Ze zeggen toch ook dat in Amsterdam iedereen aan de drugs is? Dat zal ook wel meevallen.'

Het gemeentebestuur en vooral de politie verspreiden expres een zwartgallig beeld over Sous-Le-Bois. Maar de bewoners hebben echt wel wat geleerd: het moet beter met de wijk.

Ze lachen. Een enkeltje Cannes, Nice, of Parijs, toch wel graag. Maar ze hebben geen geld. Ze zitten op school of zijn werkloos. 'Ook al zouden we weggaan, we zijn buitenlanders. Het is moeilijk om werk te vinden. Voor een maand, zes maanden hooguit.' Nee, hun namen moeten maar niet in de krant. Ze zijn bang voor de politie. Maar zo erg als in Hautmont is het nog niet. 'Als je daar met meer dan vier personen bij elkaar staat, word je uit elkaar gejaagd.'

Toch heeft Najima Amallah van het Centre Social met eigen ogen gezien hoe nog niet zo lang geleden een jeugdhonk in de wijk door de jongeren eigenhandig werd gesloopt. Het voetbalspel, de tafels, alles ging eraan. Nu ze alleen thuis is omdat haar ouders in Marokko zijn, waarschuwt haar broer haar: 'Ga 's avonds niet alleen de straat op.' Hier wordt een auto opengebroken, daar een voorbijganger beroofd.

Maar sinds Maubeuge drie jaar geleden een team van stadswachten kreeg, is het gevoel van onveiligheid minder geworden. En al die andere problemen?

Een dichtgetimmerd gebouw met het bordje 'La Fraternité' zal in september worden opgeknapt. Er komt een consultatiebureau in en verder is het bestemd voor feesten en partijen. Aan de Rue d'Hautmont, de hoofdweg door Sous-Le-Bois, zijn binnenkort nieuwe woonhuizen klaar. Schilders zijn al bezig de vies-beige flats waarin Najima woont te voorzien van een nieuwe zalmkleurige laag.

Werk voor al die werklozen in de wijk kan het Centre Social, gesubsidieerd door de gemeente, niet maken. Wel is het centrum dagelijks bezig de bewoners te informeren over aids, kinderziekten, papieren die moeten worden ingevuld. Voor kinderen zijn er spelletjes, voor analfabeten lees- en schrijfcursussen. Er wordt gekookt, genaaid, gesport en gespeeld.

Een paradijs is Sous-Le-Bois nog lang niet. Maar lopend door de hoofdstraat wijst Najima op de winkels, die een paar jaar geleden uitsluitend van oorsprong Franse eigenaren hadden. Nu zit de islamitische slager vlak in de buurt bij Salon Annie, een kapperszaak. Je kunt in diezelfde straat tegenwoordig eerst een djellaba kopen en daarna koffie drinken bij Chez Mimi, het café van een kolossale Francaise met felgroene oogschaduw.

Greta Riemersma

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden