Nieuws Belasting op vliegtickets

Staatssecretaris Snel krijgt Europa niet op de been om ‘vervuiler’ vliegtaks te laten betalen

Slechts één minister en twee staatssecretarissen bezochten de door staatssecretaris Snel georganiseerde ‘Europese top’ over vliegbelastingen in Madurodam. Er bestaat weinig animo voor een Europese vliegtaks, waar het Nederlandse kabinet op hoopt. 

Menno Snel op miniatuurluchthaven Schiphol in Madurodam. Beeld Marcel van den Bergh / De Volkskrant

Vliegen maakt de wereld kleiner, daarover kunnen voor- en tegenstanders van de groei van de luchtvaart niet steggelen. Dat staatssecretaris Menno Snel van Financiën zijn Europese top over vliegbelastingen in Madurodam zou organiseren, lag achteraf gezien dan ook voor de hand. Om te zien hoe de luchtvaart uit de kluiten is gewassen hoefden zijn gasten slechts een rondje over het park te lopen: daar lag Schiphol, het tweede vliegknooppunt van de wereld – of tenminste een miniatuurversie ervan.

Terwijl kinderen zich buiten aan langzaam taxiënde Boeings vergaapten, kraakten in de congreszalen van Madurodam de grote mensen hun hersenen op één van de neteligste luchtvaartkwesties van deze tijd: hoe vliegen te belasten? 

‘Over een autoritje van Den Haag naar Amsterdam’, opende Snel de tweedaagse top, ‘betaal je meer belasting dan over een vlucht van Amsterdam naar Sydney.’ Zo kunnen we niet door, illustreerde hij met een vanaf de maan genomen foto van de Aarde. ‘Het is de enige die we hebben.’

Weinig animo

Met de luchtvaarttop loste Snel zijn belofte in om bij de andere EU-landen aan te dringen op een Europese vliegtaks. In december diende de staatssecretaris van Financiën een wetsvoorstel in voor een nationale belasting op vliegen, maar een Europese variant genoot – en geniet – de voorkeur van het kabinet. Omdat de winst voor het milieu dan groter is, maar vooral omdat Schiphol dan geen klandizie aan concurrerende luchthavens verliest. De nationale taks – 7 euro bovenop elk ticket – is Snels plan B.

Helaas is de kans op zo’n Europese vliegbelasting klein. Slechts zes lidstaten hebben nu een eigen vliegtaks, terwijl bij een stemming in Brussel unanimiteit nodig is. Lidstaten als Malta en Cyprus kijken wel uit voor ze de toegang tot hun eilanden duurder maken. In die zin was de top van Snel een moetje. 

Alsnog zal de politieke animo hem zijn tegengevallen: één minister (uit Zweden) en twee staatssecretarissen (uit Spanje en Roemenië) kwamen opdagen. Een Franse staatssecretaris zegde op het laatste moment af. Snel: ‘Maar we organiseerden deze conferentie niet om met belangrijke gasten te pochen.’

Vervuiler betaalt

Belangrijker was de uitwisseling van ideeën door onderzoekers en beleidsmedewerkers. Zelf gooide de D66’er een belasting op kerosine in de groep. Zo’n brandstoftaks is ingewikkeld: internationale verdragen stellen kerosine in principe vrij van belasting. Toch ziet Snel mogelijkheden, als twee of meer landen het onderling eens worden over de spelregels. Maar: ‘De hele wereld meekrijgen gaat niet lukken.’

Precies dat maakt het belasten van vliegen zo lastig. Luchthavens als Schiphol, Heathrow en De Gaulle concurreren niet alleen met elkaar, maar bijvoorbeeld ook met vliegvelden in het Midden-Oosten. ‘Een gelijk speelveld’ ligt de luchtvaartsector in de mond bestorven. Hij zal geen warm applaus krijgen voor zijn belastingen, erkende Snel. ‘Maar de sector is schuldig aan de vervuiling. En de vervuiler betaalt.’

Vliegen op frituurvet 

KLM steekt de komende jaren naar schatting enkele tientallen miljoenen euro’s in een fabriek voor duurzame kerosine voor vliegtuigen. De kerosine wordt gemaakt uit sterk vervuild frituurvet en afvalstromen uit de lokale industrie, onder andere van zeep- en shampoofabrikanten. 

Vliegschaamte? Welke vliegschaamte?

Áls de Nederlander al kampt met vliegschaamte, is dat niet af te lezen aan zijn vakantievoornemens. Uit onderzoek blijkt dat in de komende zomerperiode 5 procent meer Nederlanders een vliegvakantie overwegen dan in 2018.

Interview met Van Nieuwenhuizen

Lelystad Airport gaat er komen en Schiphol zal na 2020 zeker verder groeien. Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat is daar duidelijk over. ‘Anders mis je gewoon de boot.’

Waarom vliegen zo goedkoop is
Vandaag een vlucht naar je favoriete vakantiebestemming? Dan ben je niet de enige, want Schiphol beleeft de drukste dag van het jaar. We pakken met z’n allen steeds vaker het vliegtuig, want vliegen is goedkoop. Heel goedkoop. Hoe kan het dat de prijs van een vliegticket maar blijft dalen terwijl buiten de temperaturen stijgen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden