Staatssecretaris Raymond Knops: 'Voor wie niet integer is, is hier geen plek meer'

Zeven maanden wacht Sint Maarten al op de honderden miljoenen die Den Haag toezegde voor de wederopbouw na de orkaan Irma. Eerst moest de bestuurscultuur op orde. Staatssecretaris Raymond Knops van Koninkrijksrelaties heeft daarin nu voorzichtig vertrouwen.

Staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Beeld ANP

Ja, het heeft lang geduurd, beaamt staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties, CDA). Eindelijk is dan de eerste 110 miljoen euro beschikbaar voor de wederopbouw van Sint Maarten, zeven maanden nadat Irma het eiland grotendeels in puin legde. Maar Nederland kan moeilijk worden verweten dat het in de tussentijd niets heeft gedaan, vindt Knops.

‘We hebben snel gereageerd. We hebben meer dan duizend militairen in het land gehad voor noodhulp. Op 10 november heeft het kabinet besloten 550 miljoen euro beschikbaar te stellen voor wederopbouw. In de fase daarna hebben we 7 miljoen euro vrijgemaakt voor het eerste herstel. En ja, tot mijn spijt heeft het tot januari geduurd voordat Sint Maarten kon instemmen met onze voorwaarden, een Integriteitskamer en grensbewaking. Daarna zijn de onderhandelingen met de Wereldbank begonnen. Sindsdien liggen we op schema.’

De verkiezingen van 26 februari zijn gewonnen door de United Democrats (UD) van Theo Heyliger, een man die – zacht gezegd  niet van onbesproken gedrag is. Hebt u voldoende vertrouwen in het politieke klimaat om nu het geld vrij te geven?

‘Ja. Ik heb steeds gezegd dat wij zaken doen met elk kabinet dat democratisch is gekozen. De politieke situatie is gevoelig, dat ontken ik niet, maar ik meng mij niet in de formatie. De gouverneur heeft de nieuwe Statenleden (het vijftienkoppige parlement van Sint Maarten, red.) bij hun installatie opgeroepen zich verantwoordelijk te voelen voor de wederopbouw van het land. En de ervaring leert inmiddels dat de screening van beoogde bewindslieden ertoe leidt dat er ook mensen afvallen.’

Dus geen rol voor Heyliger?

‘Ik kies mijn eigen woorden. Behalve de gouverneur heeft ook interim-premier Marlin-Romeo beaamd dat er geen plek is voor mensen die het niet zo nauw nemen met de integriteit. Dat geeft vertrouwen.’

Klopt het dat de Wereldbank minimaal 23 en maximaal 42 miljoen euro aan kosten in rekening brengt?

‘Nee. We brengen 470 miljoen euro onder in een fonds dat door de Wereldbank wordt beheerd. Het is een unieke situatie dat donor en ontvanger twee landen in hetzelfde koninkrijk zijn, met een bijzondere geschiedenis. Daarom is het goed een neutrale instantie daartussen te hebben. Het gaat om veel geld voor een kleine bevolking. Dat willen we op een goede manier besteden. En de Wereldbank heeft veel ervaring met wederopbouw in Caribisch gebied.’

Hoeveel is het dan wel?

‘Ik schreef in een eerdere brief aan de Kamer dat de Wereldbank 5 tot 9 procent aan vergoeding in rekening brengt voor de activiteiten waarop zij toezicht houdt. Dat heb ik samen met mijn collega Sigrid Kaag van Ontwikkelingssamenwerking, onder wie de Wereldbank valt, door onderhandelingen teruggebracht naar 3 procent. Dat scheelt alvast zo’n 4,5 miljoen euro. Op hoeveel het totaal precies uitkomt, is moeilijk te zeggen. Een klein deel van het werk voeren ze zelf uit. Daarvoor berekenen ze een vast tarief van 17 procent. Ik laat Frans Weekers namens Nederland toezicht houden op een doelmatige besteding en kostenbeheersing. En zoals u weet, gratis bestaat niet in dit leven.’

Als oud-staatssecretaris van Financiën en bewindvoerder bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling kent Frans Weekers de materie. Beeld ANP

Waarom Weekers?

‘Hij is oud-staatssecretaris van Financiën en is nu bewindvoerder bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling in Londen. Hij kent de materie en krijgt vanaf 1 mei een parttime aanstelling voor twee jaar. Samen met een vertegenwoordiger van de Wereldbank en een van Sint Maarten vormt hij een stuurgroep die het proces van wederopbouw begeleidt.’

Kan nu iedere particulier die schade heeft een beroep doen op deze eerste tranche van het geld?

‘Nee, voor particulieren geldt dat zij zich bij de overheid of ngo’s kunnen melden. Dat heeft te maken met verzekeringen, want nog niet overal is duidelijk wat wel en niet door verzekeraars wordt vergoed. Sint Maarten heeft een voorlopige routekaart voor wederopbouw opgesteld. Ook daarbij helpt de Wereldbank, die een eigen kantoor op het eiland krijgt. Ik verwacht dat eerst de infrastructuur op orde wordt gebracht.’

Sint Maarten vreest een nieuw orkaan. Kan het land dat aan?

‘Het valt helaas niet uit te sluiten dat er nieuwe schade komt. Daarom is orkaanbestendig terugbouwen zo belangrijk. Dat een heel land maandenlang ontregeld raakt door een orkaan, is precies wat we in de toekomst moeten voorkomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden