Staatssecretaris Knops ziet tussen de puinhopen van Sint Maarten dat er inderdaad 'nog wel wat te doen is'

'Dank u, Heer! Eindelijk iemand die komt ons echt te helpen'

CDA-staatssecretaris Raymond Knops van Koningsrelaties komt maandag voor het eerst kijken naar de verwoeste eilanden Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius. Hij moet er in een politiek mijnenveld opereren.

Staatssecretaris Knops luistert naar een gedupeerde inwoner van Sint Maarten. Foto Kees Broere

Het zij haar vergund, die lichte pathos. Evelyn Brooks werpt haar handen ten hemel. 'Gracias, Señor!', roept zij uit, 'dank u, Heer! Eindelijk iemand die komt ons te helpen. Om ons echt te helpen. En niet zoals die paar politieke families hier, die al het geld voor onze wederopbouw in eigen zak steken.'

Dutch Quarter

De 'iemand' over wie Evelyn haar dankbaarheid betoont, is dan nog niet op Sint Maarten. Het is CDA-staatssecretaris Raymond Knops van Koninkrijksrelaties. Hij landt een paar uur later op het autonome Caribische eiland. Om mensen als haar eindelijk hulp te laten krijgen. En, als het kan, om af te rekenen met politieke malversaties.

Evelyn woont in de achterstandswijk Dutch Quarter. Het is een van die gebieden op Sint Maarten die begin september door de orkaan Irma (categorie 5-plus) flink te grazen zijn genomen. Van de meer dan negentig procent huizen op het eiland die schade opliepen, staan er veel in deze wijk. Of beter gezegd: die huizen staan er niet of nauwelijks meer.

Tekst gaat verder na de foto.

Inwoner van Dutch Quarter bij haar verwoeste huis. Foto Kees Broere

Raymond Knops, nog maar ruim een maand in functie, kent de verhalen van rampspoed. Nu komt hij voor het eerst zelf kijken; op Sint Maarten, en op de veel minder geraakte eilanden Saba en Sint Eustatius. Knops geldt als een nuchtere, praktisch ingestelde man. Een gedisciplineerd iemand, ook dat, wat gezien zijn militaire achtergrond niet heel verwonderlijk is. Maar op Sint Maarten moet hij in een politiek mijnenveld opereren.

Dat doet hij op maandagochtend, aan het officiële begin van zijn bezoek. Zijn eerste stop is bij de gouverneur van het eiland, Eugene Holiday. De twee, zegt Knops, hebben elkaar de afgelopen weken telefonisch bijna net zo vaak gesproken als Knops zijn vrouw. Maar de genegenheid tussen de staatssecretaris en de afgevaardigde van de koning is voorlopig bekoeld.

Raymond Knops

De positie van de gouverneur staat niet ter discussie, zegt Knops op een persconferentie. Holiday gaf pas eind vorige week na een 'aanwijzing' uit Nederland, een forse staatsrechtelijke ingreep, ontslag aan premier William Marlin van Sint Maarten. Maar achter de schermen is duidelijk dat het lankmoedige optreden van Holiday tot grote Haagse woede heeft geleid. Wie weet maakt de gouverneur over niet al te lange tijd zomaar 'promotie' naar een andere baan.

Binnen het parlement op het Caribische eiland zijn nog altijd politici die vinden dat Sint Maarten niet akkoord had moeten gaan met de 'koloniale' voorwaarden die Nederland in hun ogen stelt aan het hulpfonds ter waarde van 550 miljoen euro. 'Geld van Nederlandse belastingbetalers', zo onderstreept Knops. Met dergelijke politici heeft hij dan ook geen afspraak. Wel ontmoet hij de leden van de ministerraad. De ontvangst is wat stroef. Later ontdooit het gezelschap en zegt men elkaar toe om te proberen tot een goede samenwerking te komen.

Koninklijk bezoek

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima bezoeken vanaf donderdag de Bovenwindse Eilanden die door de orkaan Irma zijn getroffen. Staatssecretaris Raymond Knops zal hen daarbij namens het kabinet vergezellen.

Het koninklijk bezoek begint 30 november op Sint Eustatius, dat net als Saba een zogeheten bijzondere Nederlandse gemeente binnen het koninkrijk is. Daarna volgt Saba, op 1 december, ook voor de viering daar van de feestdag ‘Saba Day’.

Het koninklijk paar is 2 december op Sint Maarten, het autonome eiland dat het zwaarst door Irma is getroffen. Al in september, enkele dagen nadat de orkaan was gepasseerd, bracht Willem-Alexander een bezoek aan de Bovenwindse Eilanden.

Foto Kees Broere

Bijna drie maanden na het passeren van de orkaan is de wederopbouw nog altijd niet goed op gang gekomen. Knops zegt het zich aan te trekken. 'Ik wil niet de schuld krijgen een bureaucraat te zijn, ik wil aan de slag.' Maar dan wel op een transparante manier. Dat betekent onder meer dat de hulp van de Wereldbank is ingeroepen. Het akkoord daarmee is nog niet helemaal rond, en dus is enige verdere vertraging niet uit te sluiten.

Om die reden is ook besloten om, tegen de gangbare wensen van Nederlandse kabinetten in, dit jaar toch nog 40 miljoen euro uit te trekken voor begrotingssteun aan Sint Maarten, dat met flinke tekorten kampt. Dat bedrag gaat af van de 550 miljoen. De rest van het geld komt voor de leverantie van spullen, in zachte leningen, en uit een trustfonds dat de Wereldbank zal beheren.

Foto Kees Broere

Depolitisering

Het is de bedoeling dat de regering van het autonome eiland zelf de prioriteiten zal stellen bij de keuze van hulpprojecten. Knops onderstreept daarom tijdens zijn bezoek alvast maar dat die regering de problemen dient te 'depolitiseren'. Makkelijk zal dat niet zijn, vooral niet omdat vrijwel elke politicus op Sint Maarten erop gebrand is de eigen contacten in te zetten bij het in de wacht slepen van opdrachten voor de wederopbouw.

De staatssecretaris zelf kiest op de eerste plaats voor 'de meest kwetsbare mensen'. Mensen zoals Evelyn Brooks, of zoals de 67-jarige Lona Rodgers uit Middle Region, nog zo'n wijk die door Irma zwaar is getroffen. De oude, alleenstaande moeder van zeven kinderen verloor tijdens de orkaan eerst haar dak, en vervolgens bijna alle spullen eronder. Ze heeft een kleine, kant-en-klare, tent-achtige noodwoning gekregen, maar daarin kan zij enkel schuilen tegen de regen. Mevrouw Rodgers heeft nog steeds geen elektriciteit of stromend water.

Foto Kees Broere

Knops komt persoonlijk bij haar langs. Op de eerdere vraag wat zij de staatssecretaris het liefst zou vragen, antwoordde zij lachend: 'Geef me een ticket naar Nederland. Maar nee, serieus, ik wil mijn huis weer kunnen opbouwen.' Ze geeft haar Nederlandse gast een korte rondleiding. 'Ja, hier is nog wel wat te doen', zijn Knops eerste woorden als hij de puinhoop onder ogen krijgt. 'Ik hoop dat zij snel bij u komen', zegt hij ten afscheid. 'Wij gaan ons best doen. En voor u: wees sterk, mevrouw, houd moed.'
'Dank u', zegt de oude dame. 'Dat zal ik doen.'


Dit schreven wij eerder over Sint Maarten

Regering van Sint Maarten gevallen: meerderheid parlement zegt vertrouwen in premier Marlin op
Op Sint Maarten is de regering van premier William Marlin ten val gebracht. Een meerderheid van acht leden in het parlement van het eiland heeft donderdag het vertrouwen opgezegd. Het achttal politici wil, in tegenstelling tot Marlin, volledig akkoord gaan met de Nederlandse eisen voor hulp bij de wederopbouw.

Drie opties voor de patstelling tussen Nederland en Sint Maarten
Twee maanden nadat orkaan Irma over Sint Maarten raasde, is nog altijd onduidelijk hoe Nederland het zwaar getroffen eiland financieel gaat bijstaan. Het kabinet heeft een hulpfonds van enkele honderden miljoenen euro's gereserveerd, maar wil zeker weten dat het geld goed terecht komt. De vraag is alleen: wie op het eiland gaat die garantie geven?

Sint Maarten toch akkoord met hulpvoorwaarden Nederland
De regering van Sint Maarten heeft op de valreep ingestemd met de voorwaarden die Nederland stelt aan de financiering voor de wederopbouw van het eiland.

'Nederland chanteert Sint Maarten, in een bepaalde zin'
De spanning tussen Nederland en Sint Maarten over de voorwaarden van financiële steun loopt op. Premier Rutte stelt zijn bezoek aan het door de orkaan Irma verwoeste eiland nu uit. Een logisch besluit?

Meer over