Staatsschuld geen heilig criterium bij investeringen

De waarde van bezittingen op de staatsbalans is, zoals hoogleraar accounting information systems De Koning beweert, inderdaad arbitrair. Toch moet beleid kunnen worden gebaseerd op het eigen vermogen.

STAATSBALANS - In 'Wat is het binnenhof waard?' bespreekt professor De Koning mijn stelling dat er te veel aandacht is voor de overheidsschuld, en te weinig voor het eigen vermogen van de overheid. Ik wees er bij mijn stelling op dat de staatsschuld eind 2010 375 miljard euro was, en de bezittingen 360 miljard; het eigen vermogen was dus maar licht negatief. De Koning ontkent niet dat het eigen vermogen in principe belangrijker is dan de schuld. Echter, hij vindt de waarde van de bezittingen op de staatsbalans arbitrair. Dat klopt, hoewel er ook flink wat bezittingen zijn waarvan de waarde wel goed is te bepalen (zoals de aardgasvoorraad). Maar inderdaad, het eigen vermogen in zijn totaliteit is moeilijk te waarderen.

Vervolgens concludeert De Koning dat we beter geen beleid kunnen baseren op zoiets onzekers als het eigen vermogen. Maar mogen we dan alleen rekening houden met factoren waarover we wel precieze uitspraken kunnen doen, zoals de staatsschuld? Dit zou bijvoorbeeld betekenen dat we nu stoppen met alle investeringen in achterstandswijken, met als enige reden dat het zeker is dat die investeringen op korte termijn de staatsschuld doen stijgen, terwijl het onzeker is hoe hoog de baten op lange termijn zijn (waaronder mogelijk gunstige gevolgen voor de staatsschuld). Een dergelijke redenering klopt niet.

Bovendien leidt het perspectief van het eigen vermogen wel degelijk tot een harde beleidsaanbeveling: verminder de consumptieve uitgaven, ten gunste van investeringen of aflossingen.

Dat betekent dat verlaging van het financieringstekort in veel gevallen zinvol is, maar bijvoorbeeld niet als dit gebeurt door te bezuinigen op de aankoop van schilderijen door musea. Immers, volgens recent onderzoek is de waardestijging van kunstwerken (en zeker meesterwerken) op lange termijn hoger dan de rente op staatsobligaties.

Als we verder nog rekening houden met de extra kaartverkoop van musea zal aankoop van schilderijen het eigen vermogen van de overheid kunnen doen stijgen. Natuurlijk zijn er hierbij risico's, waar we zeker rekening mee moeten houden. Maar de wereld is vol van onzekerheden. En juist daarom moeten we niet alleen maar kijken naar zaken waarover we relatief veel zekerheid hebben, zoals de staatsschuld.

Tsjalle van der Burg is econoom aan de Universiteit Twente.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden