nieuws oeigoeren

Staatskrant China komt met ‘geruststellende’ boodschap voor Nederlandse Oeigoerse

Volgens de Chinese staatskrant Global Times hoeft Asiye Abdulaheb (46) niet bang te zijn voor China. De geruststelling komt met een onheilspellende waarschuwing: de in Nederland woonachtige Oeigoerse moet niet denken dat ze veilig is in het Westen. 

Asiye Abdulaheb Beeld Aurélie Geurts

Abdulaheb maakte zaterdag in de Volkskrant bekend dat ze represailles vreest, nadat ze Chinese overheidsdocumenten aan internationale media had doorgespeeld. Maandag reageerde de Global Times op haar onthulling: hoofdredacteur Hu Xijin, een uitgesproken nationalistische hardliner, wijdt er zowel zijn videocolumn ‘Hu spreekt’ als een Engelstalig commentaar aan. 

Abdulaheb onthulde geheime overheidsdocumenten over de ‘trainingscentra’ in de westelijke provincie Xinjiang. Daar worden honderdduizenden tot een miljoen Oeigoeren en andere moslims bij wijze van ‘de-extremiseringsmaatregel’ vastgehouden. De Chinese overheid houdt vol dat het gaat om goedaardige opleidingscentra op vrijwillige basis. Dit beleid verkoopt Beijing als succesvolle aanpak van terrorisme onder Oeigoeren en andere moslims. Extremistisch geweld in de vorm van aanslagen eisen sinds eind jaren negentig regelmatig mensenlevens, in Xinjiang en daarbuiten.

De interne overheidsstukken in Abdulahebs laptop ondergraven echter de officiële lezing over de ‘vrijwillige aard’ van de kampen. Door publicatie twee weken geleden van onder meer werkinstructies werd de architectuur van de ‘trainingscentra’ tot in detail duidelijk: strenge beveiliging om ontsnappingen te voorkomen, permanente ideologische indoctrinatie en bevelen tot strikte geheimhouding. 

Een provinciale bestuurder van Xinjiang maakte daarna bekend dat ‘alle studenten zijn afgestudeerd’. Oftewel, iedereen zou vrijgelaten zijn, maar dat kan niet onafhankelijk worden geverifieerd.

De opmerkelijk uitgebreide reactie van de Global Times op de zaak Abdulaheb is bedoeld voor buitenlands publiek. Op de Chinese zoekmachine Baidu levert haar naam geen treffers op. Het commentaar is in het Engels, Hu’s Chineestalige videocolumn op YouTube is gericht op Chinese gemeenschappen in het buitenland – in China zit YouTube achter de internetcensuur. Global Times is een populaire tabloid, gepubliceerd onder auspiciën van partijkrant Het Volksdagblad. Die partijspreekbuis hanteert een officiële toon, terwijl de Global Times zou opschrijven wat hogere echelons in de partij denken, maar niet hardop zeggen. Vandaar dat hoofdredacteur Hu de bijnaam Frisbee Hu heeft, omdat hij ‘vangt wat de Chinese regering hem toewerpt’.

‘Wat Abdulaheb ook heeft gedaan, we wensen dat ze veilig is in Nederland. Ze heeft China’s nationale belangen al in gevaar gebracht, haar kwaad doen maakt die schade niet ongedaan. China heeft geen motief om haar kwaad te doen’, aldus het commentaar. ‘De Chinese regering heeft immers geen enkele staat van dienst als het gaat om het in gevaar brengen van dissidenten in het buitenland.’

Die geruststellende boodschap wordt vergezeld van een onheilspellende waarschuwing: Abdulaheb moet niet denken dat ze veilig is. Volgens Global Times heeft ze door haar openbaarheid juist het gevaar opgezocht. Nu komt het westerse media extra goed uit als haar iets gebeurt, want dat is ‘geheel in lijn met de verbeelding van de westerse publieke opinie over een ‘autoritair China’, aldus het commentaar. ‘Sommige donkere krachten vinden het verleidelijk haar veiligheid in gevaar te brengen met het doel de Chinese regering in een slecht daglicht te plaatsen.’

De Amerikaanse inlichtingendienst, separatisten uit Xinjiang, zelfs belangstellende westerse journalisten: in die hoek zit het gevaar voor Abdulaheb. ‘Dat is het échte risico waar ze serieus voor moet oppassen.’

Podcast: Chinese staatsgeheimen op een laptop

Asiye Abdulaheb, een Oeigoerse Nederlandse, zat maandenlang op een bom in de vorm van Chinese staatsgeheimen over de beruchte kampen in Xinjiang. Marije Vlaskamp interviewde haar. Vlaskamp vertelt erover in deze nieuwe aflevering van het Volkskrantgeluid. Lees ook het artikel dat Vlaskamp hierover schreef. ‘Jij eindigt in stukjes in de zwarte kliko in je voortuin.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden