Staatsieportretten van koning nog niet in trek

Het loopt niet storm bij de verkoop van de staatsieportretten van koning Willem-Alexander. In een half jaar tijd zijn er 46 van besteld.

Staatsieportret van koning Willem-Alexander Beeld Koos Breukel

De officiële portretten, die door drie kunstenaars zijn gemaakt, staan sinds 1 oktober vorig jaar op internet te koop. Opvallend is dat twee portretten relatief goed lopen en dat de derde achterblijft.

Zowel de foto van Rineke Dijkstra (1959) als de pasteltekening van Iris van Dongen (1975) zijn 21 keer aangeschaft. Het schilderij dat Femmy Otten (1981) maakte van de koning, ging slechts vier keer over de toonbank. Het is goed gebruik dat in overheidsgebouwen (zoals rechtbanken en ambassades) een portret van het staatshoofd hangt.

Van de 46 bestellingen zijn er zestien door particulieren gedaan, wat betekent dat slechts dertig overheidsinstellingen een staatsieportret hebben gekocht.

Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), dat voor de vervaardiging van de staatsieportretten verantwoordelijk was, wil niet de vraag beantwoorden waarom de verkoopcijfers tegenvallen. 'Daar kan ik nog niks over zeggen. Het is een project dat lange tijd loopt. We verwachten dat er meer bestellingen volgen.'

Downloaden

De drie staatsieportretten kwamen 17 maanden na de kroning van Willem-Alexander beschikbaar. Na de troonswisseling waren wel meteen staatsiefoto's van de nieuwe koning gratis te downloaden op de website van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD).

Deze opnames zijn gemaakt door de fotograaf Koos Breukel. Wellicht hebben veel overheidsorganen een van deze foto's aan de muur gehangen ter vervanging van het portret van Beatrix. Daardoor ontbreekt de noodzaak tot de aanschaf van een nieuw exemplaar. De RVD meldt desgevraagd dat niet is bijgehouden hoe vaak de staatsiefoto's zijn gedownload. Een andere reden voor de tegenvallende verkoop van de staatsieportretten zou kunnen zijn dat ze nogal duur zijn.

Prijzig

Het goedkoopste portret - het schilderij van Femmy Otten in klein formaat - kost 525,50 euro inclusief lijst en verzendkosten. Het duurste portret is hetzelfde schilderij, maar dan in groot formaat: 1089,65 euro. De portretten kosten zo veel, zo verklaarde het ministerie van OCW eerder, vanwege de 'hoogstaande techniek' waarmee de reproducties zijn gedrukt.

Voor de kunstenaars maakt het niet uit hoeveel portretten er van hun hand worden verkocht. Dijkstra, Van Dongen en Otten hebben ieder 75 duizend euro ontvangen voor hun werk. In dat bedrag zit ook de afkoop van hun auteursrecht.

De selectie van de staatsieportretten heeft in totaal 370 duizend euro gekost. Vier 'scouts' hadden ieder tien namen van kunstenaars geleverd, waaruit een 'expertcomité' er twaalf had gekozen. Deze waren gevraagd om (tegen betaling van vijfduizend euro) een schetsontwerp te maken. Hieruit heeft het expertcomité onder leiding van de Belgische schilder Luc Tuymans in januari 2014 de drie kunstenaars gekozen die het officiële portret mochten gaan maken. Willem-Alexander heeft voor hen geposeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden