Staatsgreep verpest Erdogans charme-offensief

In zijn zucht naar macht zette hij alle middelen in: corruptie, fraude, geweld. Kwam zijn charme-offensief te laat?

Erdogan tijdens een speech op 30 juni. Beeld afp

Op het moment dat het Turkse leger een greep naar de macht deed, was president Recep Tayyip Erdogan (Istanbul, 1954) in Marmaris. Via de Turkse afdeling van CNN liet hij weten op een veilige plek te zijn. Hij keerde vrijdagnacht per vliegtuig vanuit Marmaris terug in Istanbul. Hij zweert tegenover zijn aanhangers dat de coupplegers hun straf wegens hoogverraad niet zullen ontlopen.

Het leger heeft zich voor de zoveelste maal opgeworpen als hoeder van de seculiere staat, die onder Erdogan en diens AK-partij steeds meer religieuze trekjes kreeg. Hij koos 'foute vrienden' als de voormalige Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad en verklaarde zich solidair met de Egyptische Moslimbroederschap.

Sinds hij in 2003 premier werd, en zeker in zijn ambtsperiode als president vanaf 2014, ontpopte hij zich tot een autocratische leider. Hij liet kritische journalisten gevangenzetten en ontdeed zich van hem onwelgevallige rechters. Hij werd beticht van verkiezingsfraude en grootschalige corruptie. In Istanbul, waar hij ooit burgemeester was, leidde zijn plannen voor de bebouwing van een park tot rellen die met grof geweld werden neergeslagen.

Zijn keiharde strijd tegen de Koerden in zijn land kwam hem wereldwijd op kritiek te staan, ook uit de mond van NAVO-partners. Europese landen hekelden zijn bemoeienis met de Turkse gemeenschap binnen hun grenzen, de 'lange arm van Ankara'. Recent kwam hij in botsing met Duitsland, nadat het parlement in Berlijn de Armeense genocide erkende.

Toch leek Erdogan de laatste weken bezig met een charme-offensief, in het besef dat Turkije zich steeds meer isoleerde van de rest van de wereld. Hij bood Moskou excuses aan voor het neerhalen van een Russisch gevechtstoestel aan de Syrische grens en herstelde de jarenlang verziekte verhoudingen met Israël, een militaire grootmacht in de regio. Zijn eigen leger lijkt hem nu op de knieën te dwingen.

Turkije heeft een historie van staatsgrepen

De couppoging van vrijdag in Turkije is niet de eerst militaire machtsgreep. Tussen 1960 en 1997 wierpen militairen tot vier keer toe het bestaande bewind omver.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden