Staatsbezoek zorgt niet voor gehoopte oplossing voor relatie Rusland en Japan

De Russische president Vladimir Poetin en de Japanse premier Shinzo Abe zijn er niet in geslaagd een doorbraak te bereiken in de relaties tussen de twee landen. Abe hoopte dat het staatsbezoek van Poetin aan Japan eindelijk een oplossing zou opleveren voor het slepende conflict over vier Koerilleneilanden die sinds de Tweede Wereldoorlog in Russische handen zijn.

De Russische president Poetin (R) met de Japanse minister president Shinzo Abe (L) tijdens een bezoek aan een judohal in Tokyo op 16 december. Beeld afp

De kwestie vormt al zeventig jaar een belemmering voor het sluiten van een vredesverdrag tussen de twee landen. Voor het bezoek werd er gespeculeerd dat de twee leiders mogelijk een vergelijk zouden vinden. Abe hoopte dat Poetin bereid zou zijn territoriale concessies in ruil voor grootscheepse investeringen in het achtergebleven Verre Oosten van Rusland.

'Het zou naïef zijn te denken dat we dit probleem in een uur kunnen oplossen', zei Poetin na afloop van het beraad met Abe. 'Maar het is zonder twijfel nodig een oplossing te vinden.' Poetin wees er echter op dat dat nog niet zo eenvoudig zal zijn, ook al omdat de betwiste eilandengroep precies op de doorvaarroute voor de Russische vloot naar de Stille Oceaan ligt. Poetin moet ook rekening houden met het nationalistische klimaat dat hij zelf heeft gecreëerd, onder meer door het Oekraïense schiereiland de Krim te annexeren.

De twee leiders hebben wel afgesproken een hele reeks gezamenlijke projecten te beginnen om de economische ontwikkeling van de eilanden te stimuleren. Op die manier hopen zij op den duur het klimaat te scheppen voor een diplomatieke regeling. De twee landen gaan ook een gezamenlijk investeringsfonds opzetten waarin ze bij elkaar ongeveer een miljard euro willen storten.

Maar het is de vraag of de gezamenlijke projecten voor de Koerillen ook daadwerkelijk van de grond zullen komen, aangezien Rusland als voorwaarde stelt dat alles moet gebeuren onder de Russische wetgeving, terwijl Japan juist eist dat de projecten op geen enkele manier inbreuk mogen maken op de Japanse aanspraken op de eilanden.

'Poetin heeft geen centimeter toegegeven', concludeerde Itsuro Nakamura, Rusland-specialist aan de Universiteit van Tsukuba tegenover het persbureau AFP. 'Wat betreft het territoriale dispuut is er geen enkele vooruitgang geboekt.' Volgens hem markeerde het overleg tussen Poetin en Abe eerder het 'begin van het einde van de onderhandelingen'.

Voor Poetin leverde het bezoek toch wat op. Het was het eerste officiële bezoek dat hij sinds de annexatie van de Krim aan een van de landen van de G-7 aflegde. Moskou legt het bezoek uit als een teken dat het westerse front begint te verzwakken en dat de sancties tegen Rusland hun langste tijd hebben gehad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.