Staat wil schikken met nabestaanden Rawagede

De Nederlandse staat is bereid een schikking te treffen met de nabestaanden van Rawagede, het Indonesische dorp waar het Nederlandse leger in 1947 een bloedbad aanrichtte. De landsadvocaat en Liesbeth Zegveld, advocaat van de nabestaanden, zijn met elkaar in gesprek. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dat woensdag bekendgemaakt.

AMSTERDAM - De staat lijkt zich neer te leggen bij het vonnis van de rechtbank van Den Haag van september. De rechtbank noemde toen Nederland ook na 64 jaar nog aansprakelijk voor de oorlogsmisdaden. Het beroep van de staat op verjaring werd verworpen. De rechter veroordeelde Nederland tot het betalen van schadevergoeding aan acht weduwen en een nabestaande.


'Terima Kasih!', reageerde voorzitter Sukarman van de Stichting Rawagede in Indonesië op het nieuws. 'Hartelijk dank!' Ook advocate Zegveld is blij. 'Wij hebben steeds willen schikken en de zaak buiten de rechtbank willen houden. Het is mooi dat er nu een poging wordt ondernomen. Maar we moeten het nog wel eens zien te worden over de hoogte van het bedrag. Het mag niet zo zijn dat ze met een fooi naar huis worden gestuurd.'


Jeffry Pondaag van de Stichting Nederlandse Ereschulden zegt te hopen dat de staat 'redelijk en billijk' zal zijn in het toekennen van schadevergoeding. Helemaal gerust is hij er nog niet op, zolang de staat nog geen definitief besluit heeft genomen over het hoger beroep.


Op 9 december zal het bloedbad in het dorp Rawagede worden herdacht. Evenals Pondaag zal Zegveld die herdenking bijwonen. Ze hoopt de schikkingsvoorstellen dan te kunnen meenemen. Het is nog onduidelijk aan welke bedragen beide partijen denken. 'De schadevergoeding betreft een periode van 60 jaar materieel en immaterieel leed, waarbij ook de maatschappelijke context van toen en nu een rol spelen', zegt Zegveld.


Op 9 december 1947 executeerden Nederlandse militairen honderden ongewapende mannen van het dorp Rawagede, zonder enige vorm van proces. Nederland spreekt over 150 mannen, Indonesië over meer dan 400. Voor het oorlogsmisdrijf is nooit excuus aangeboden, hoewel Nederland wel schuld heeft bekend.


Volgens de Haagse rechtbank waren de slachtoffers Nederlandse onderdanen. Het bewind had de plicht de lichamelijke integriteit en het leven van de onderdanen te beschermen. Ook destijds werd het bloedbad veroordeeld, onder meer door de VN-Veiligheidsraad. Uit angst voor schadeclaims heeft Nederland zich steeds afwachtend opgesteld. 'Die houding past niet bij de ernst van de feiten', aldus de Haagse rechtbank.


Clara Wichmannpenning voor Liesbeth Zegveld


Liesbeth Zegveld krijgt deze maand de Clara Wichmannpenning, die wordt uitgereikt aan personen die zich buitengewoon inzetten voor de mensenrechten. De advocate dankt de prijs onder meer voor haar succesvolle inspanningen voor de weduwen van Rawagede. Dat de staat nu wil schikken, is mede aan haar te danken. Eerder dit jaar koos de rechter haar kant, toen ze de staat aansprakelijk stelde voor de nabestaanden van drie doden van Srebrenica in 1995. Zegveld is sinds 2006 hoogleraar internationaal humanitair recht aan de Universiteit Leiden. Ze is verbonden aan het advocatenkantoor van Britta Böhler in Amsterdam. Ze stond slachtoffers van de tot levenslang veroordeelde Rwandees Joseph M. bij. Namens slachtoffers van gifgasaanvallen in Irak eiste ze een schadevergoeding van de Nederlandse zakenman Frans van Anraat, die Irak grondstoffen voor het gifgas leverde.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden