Staat voor de rechter om misstanden octrooibureau

Vakbond Suepo, die opkomt voor werknemers van de Europese Octrooi Organisatie (EOO), gaat de Nederlandse staat aanklagen. Het gerechtshof oordeelde in februari dat de EOO in Rijswijk mensenrechten schendt. Toch grijpt de Nederlandse overheid niet in, terwijl dat volgens Suepo wel zou moeten.

De baas van de Europese Octrooi Organisatie poseert ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de instelling in 2013Beeld epa

Op de vijf kantoren van de EOO buigen octrooionderzoekers zich dagelijks over Europese patentaanvragen van alle denkbare uitvindingen en producten, van duikbrillen tot raketten. De Nederlandse vestiging in Rijswijk telt 2.700 medewerkers.

Er woedt al tijden een heftig conflict tussen het personeel en de Franse president van de organisatie, Benoit Battistelli, die volgens vakbond Suepo een schrikbewind voert. Battistelli voert eenzijdig wijzigingen in arbeidsomstandigheden door. Zo kan langdurige arbeidsongeschiktheid voortaan alleen worden vastgesteld door een door Battistelli benoemd arts. Werknemers die kritiek uiten, kunnen represailles verwachten.

In februari oordeelde het gerechtshof in Den Haag dat de EOO handelt in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. In het arrest staat dat de top van de organisatie het werk van de vakbond niet mag frustreren en moet stoppen met het blokkeren van e-mails van Suepo aan werknemers.

In februari oordeelde het gerechtshof in Den Haag dat de EOO handelt in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.Beeld anp

Juridische immuniteit

Maar de EOO zegt zich van de uitspraak niets te hoeven aantrekken, want als internationale organisatie geniet zij juridische immuniteit. 'Die heeft tot doel de integriteit van de instelling te bewaken en zijn neutrale positie te beschermen tegen nationale inmenging', aldus Battistelli in een verklarende brief aan het personeel. De EOO is in cassatie gegaan tegen het arrest.

Het ministerie van Justitie is eveneens van mening dat het arrest van het gerechtshof geen gewicht in de schaal legt. 'Tenuitvoerlegging van het vonnis zou in strijd zijn met volkenrechtelijke verplichtingen van het Koninkrijk', schrijft minister Van der Steur (justitie) aan Kamerleden die om opheldering hadden gevraagd.

Wel zegde Van der Steur toe dat Nederland als zetelstaat 'in dialoog met de EOO' zal 'aandringen op een oplossing van het conflict tussen werknemers en het management'.

Financieel belang

Maar de overheid heeft ook een financieel belang om niet al te hard tekeer te gaan tegen de EOO. De economie vaart wel bij de vestiging van internationale organisaties op Nederlands grondgebied. In Rijswijk bouwt de EOO momenteel voor ruim 200 miljoen euro een nieuw kantoor.

Volgens advocate Liesbeth Zegveld van vakbond Suepo is van veranderingen dan ook niets gebleken. 'We hebben na het vonnis van februari even afgewacht of er iets zou verbeteren bij de EOO. Dat is niet het geval.' Volgens Zegveld mag de staat niet lijdzaam toekijken hoe op Nederlands grondgebied mensenrechten worden geschonden.

Sociale dialoog

Het bestuur van de EOO wijst erop dat de afgelopen maanden een 'sociale dialoog' is begonnen, waarin personeelsvertegenwoordigers hun mening kunnen geven over het gevoerde beleid. Volgens vakbond Suepo zijn die gesprekken een wassen neus. 'Er wordt niet naar het personeel geluisterd en alle verslechteringen in arbeidsomstandigheden blijven bestaan', zegt een Suepo-lid. 'Battistelli organiseert de gesprekken slechts zodat hij straks voor de rechter kan zeggen: kijk, we doen ons best.'

Intussen heeft de EOO het omstreden Britse onderzoeksbureau Control Risks ingehuurd om de eigen werknemers door te lichten. Een woordvoerder zegt dat alleen bij verdenkingen van wangedrag onderzoek wordt gedaan. Maar volgens advocate Zegveld worden stelselmatig representanten van de vakbond en gekozen personeelsvertegenwoordigers aan onderzoeken onderworpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden