ANALYSE

Staat Spanje een politieke aardverschuiving te wachten?

Vijfendertig miljoen Spaanse stemmers kiezen vandaag hun burgemeesters en gemeenteraden in een stembusstrijd die naar verwachting het politieke landschap in Spanje grondig gaat veranderen.

Steven Adolf
Twee vrouwen komen in het Zuid-Spaanse El Rocio in hun traditionele kledij het stemhokje uit. Beeld reuters
Twee vrouwen komen in het Zuid-Spaanse El Rocio in hun traditionele kledij het stemhokje uit.Beeld reuters

De lokale verkiezingen worden gezien als de omslag die een eind maakt aan de heerschappij van de huidige conservatieve regeringspartij en de socialistische oppositie, traditioneel de twee partijen die sinds het invoeren van de democratie wisselend het land hebben bestuurd. Ze gelden daarmee ook als een voorschot op de landelijke verkiezingen die voor eind dit jaar op de agenda staan.

Volgens de peilingen zullen de traditionele partijen een flink deel van hun aanhang verliezen aan twee nieuwe partijen. Enerzijds is dat Podemos, die linkse partij die voortkomt uit het straatprotest tegen de crisisbezuinigingen en huizenontruimingen. Anderzijds geldt de nieuw middenpartij Ciudadanos als een grote stemmentrekker. De sterke opkomst van de twee nieuwe partijen betekent dat Spanje veel meer dan voorheen door wisselende coalities bestuurd moet worden.

Een vrouw begroet Pablo Iglesias, de leider van Podemos. Beeld getty
Een vrouw begroet Pablo Iglesias, de leider van Podemos.Beeld getty

Test leiderschap Rajoy

Hoewel de gemeenteraadsverkiezingen vaak sterk afhangen van de lokale politici wordt de stembusuitslag dit keer ook gezien als graadmeter voor de conservatieve regeringspartij die met een absolute meerderheid een regering vormt. Premier Mariano Rajoy probeerde de kiezers de afgelopen weken te overtuigen dat zijn regering het land uit de economische crisis heeft getrokken. Veel Spanjaarden hebben echter te kampen met de nog altijd zeer hoge werkloosheid van rond een kwart van de beroepsbevolking. Daarnaast heerst grote onvrede over de eindeloze reeks aan corruptieschandalen waarvoor de conservatieve partij en zijn leider Rajoy weinig politieke rekenschap wist af te leggen. De uitslag van vandaag geldt dan ook als een test voor het leiderschap van de laatste.

Ondanks dat meer dan dertig procent van de kiezers volgens de peilingen nog niet wisten op wie ze zouden gaan stemmen lag de opkomst vanmiddag om twee uur bijna 35 procent, slechts een procentpunt lager dan bij de lokale verkiezingen vier jaar geleden. Daarbij tonen de peilingen in deze verkiezingen een belangrijk generatieverschil, waarbij de jonge stemmers vooral de nieuwe partijen zullen steunen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden