Staat ons ook een financiële Kim Jong-un te wachten?

Beeld de Volkskrant

De kredietcrisis leverde behalve omvallende banken en een zware recessie ook een reeks van afkortingen op die weer snel werden vergeten toen de economie uit het dal kroop.

Nadat in 2015 de film The Big Short over deze crisis werd uitgebracht, hadden de meeste bioscoopbezoekers een handleiding nodig om de gebezigde afkortingen te begrijpen. De hoofdpersoon is bezig een cds-markt te creëren op cdo's met een AAA-rating. De uitkomst is dat hij daar miljarden aan verdient.

In feite kocht Michael Burry, zoals zijn naam was, kredietverzekeringen (credit default swaps, cds) op, grote pakketten hypotheekobligaties (collateralized debt obligations, cdo) die de hoogste kredietrating (AAA) hadden maar in feite herverpakte hypotheekschulden waren van huizenkopers die allang niet meer aan hun verplichtingen konden voldoen. Dat laatste had Burry, een wat contactgestoorde cijferaar, allang ontdekt. Toen ook de markt daarachter kwam, explodeerde de waarde van de kredietverzekeringen of cds op de financiële markt.

De op de beurs verhandelde cds bleek niet een product te zijn als een simpele verzekering die grote obligatiehouders (pensioenfondsen) kunnen afsluiten om te voorkomen dat zij al hun geld kwijtraken als de debiteur, zoals een bedrijf, omvalt.

Het bleek tevens een financieel derivaat te zijn dat een zelfstandig leven was gaan leiden zoals opties en rentetermijncontracten. Of, zoals ze door Warren Buffett in 2002 in de aanloop van de Irak-oorlog waren genoemd: financiële massavernietigingswapen. De massavernietigingswapens van Saddam Hussein werden nooit gevonden. De financiële massavernietigingswapens ontploften in 2007 en 2008 wel.

Banken werden weggevaagd, evenals banen, de radio-actieve neerslag viel wereldwijd en het financieel systeem schudde op zijn grondvesten. De grootste verkoper van cds, kredietverzekeraar AIG, leed in 2008 een verlies van 99,3 miljard dollar (84 miljard euro), hetgeen een even onmogelijk te verbreken wereldrecord lijkt als dat van Usain Bolt op de 100 meter sprint.

De roep om de cds in de ban te doen, of althans de markt daarvan te reguleren, klonk luid, zeker toen dit instrument in 2010 en 2011 ook door kortetermijnspeculanten zoals hedgefondsen werd gebruikt om een slaatje te slaan uit de eurocrisis. Dat nooit weer.

Nu de kredietcrisis verleden tijd is en de eurocrisis voor even door de ECB is ingedamd, is de les van 2007 weer vergeten. De cds-markt bloeit en groeit even snel als de economie.

Gisteren meldde de Financial Times dat alleen in de eerste helft van 2017 voor tussen de 20- à 30 miljard dollar aan kredietverzekeringsproducten is gekocht op een mogelijk bankroet van bedrijven. In 2016 was dat voor het hele jaar 15 miljard en in 2015 nog 10 miljard. Kopers zijn de bekende hedgefondsen, verkopers zijn banken als Citigroup, JP Morgan Chase en BNP Paribas.

Hoogst bedreigende massavernietigingswapens worden niet alleen gemaakt door Kim Jong-un.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden