Staat en markt

MET het omslaan van de conjunctuur toont de private sector zich plots genuanceerder over de rol van de overheid. Waren marktwerking, vrije concurrentie en een terugtredende overheid aambeelden waarop in de afgelopen jaren van hoogconjunctuur voortdurend werd gehamerd, nu het tij tegenzit deinzen banken en bedrijfsleven er niet voor terug...

Zo waarschuwden de banken minister Borst van Volksgezondheid in een brief voor de gevaren van meer marktwerking in de zorg. Met meer dan dertig miljard gulden aan kredieten heeft het bankwezen een aanzienlijk belang in deze sector. De marktwerking die het kabinet voor ogen staat, brengt zoveel risico's met zich mee dat ziekenhuizen en zorgcentra wel eens over de kop kunnen gaan. Dus willen de banken met spoed een gesprek met minister Borst om over het toenemende risico voor de banken te overleggen. Zet het kabinet de wens van een sterkere marktwerking toch door dan zullen de banken ook aan een betere risicospreiding gaan doen, zo laten zij in hun brief weten, die is ondertekend door onder meer ING, Rabo en Fortis.

Dat banken aan hun eigen belangen denken en zich indekken tegen mogelijke tegenvallers is niet meer dan redelijk. Maar hun geloofwaardigheid zetten zij wel op het spel wanneer zij bij de overheid gaan klagen, wanneer die precies doet wat de banken altijd bepleiten, namelijk het invoeren van meer marktwerking. Eerdere en nog te houden pleidooien in die richting verliezen daardoor aan overtuigingskracht.

Datzelfde kan gezegd worden van vertegenwoordigers van het bedrijfsleven die vinden dat zij ook steun verdienen nu de overheid in korte tijd twee bedrijven te hulp is geschoten. KPN blijft voorlopig overeind omdat de overheid als grootaandeelhouder miljarden in het concern stopt en KLM krijgt wel veel minder, maar toch nog altijd 50 miljoen ter compensatie voor 11 september. Voormannen in bijvoorbeeld de metaalindustrie roepen nu dat de overheid een rol moet spelen bij het verstevigen van hun positie in de economie. Ook dat is niet erg geloofwaardig, na alle nadruk die er in die hoek is gelegd op het RSV-debacle.

Het is van tweeën een: óf de private sector vertrouwt op marktwerking en accepteert dat die gepaard gaat met risico's in slechter tijden die zelfstandig moeten worden opgevangen; óf op de overheid wordt een beroep gedaan wanneer de vrije markt te guur wordt. Maar in dat laatste geval behoort er ook een herwaardering van de rol van de publieke sector te komen, die dan ook in tijden van hoogconjunctuur wordt gewaardeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden