Column

Rabia Yildiz wil het cliché ter discussie stellen, snap je?

'Staat Denk nog wel goed op mijn cv?'

Rabia Yildiz, eerstejaarsstudent rechten, meldde zich online als vrijwilliger bij Denk: 'Als ik eerlijk ben ook wel omdat het goed staat op mijn cv.'

Toen ik was uitgelachen over de slecht geacteerde Denk-filmpjes, reed ik naar de multiculturele Erasmus Universiteit in Rotterdam, op zoek naar hun achterban, want die kan het allemaal ook niet helpen. Hier had je anderhalf jaar voor het mode werd al een goed bezochte bijeenkomst over 'white privilege'. Ik keek dus uit naar assertieve Denk-mensen maar vond Rabia, met een ander verhaal, dat je in alle rumoer niet zo goed meer hoort.

Rabia Yildiz, 21 jaar oud, eet met haar zwarte hoofddoek onbekommerd een ijsje in de Erasmus Food Plaza. Het is nog ramadan. Zij kijkt de mainstream media zonder enige reserve aan. En óf Rabia bereid is te vertellen wat ze van Denk vindt, leuk! Maar laat haar eerst nog iets te eten halen, samen met haar vriendin Öznur Emeni (23), net als Rabia kind van Turkse ouders. Rabia is de eerste in haar familie die naar de universiteit gaat. Öznur, die aan het hbo studeert, is juist de eerste in haar familie die níét gaat. Öznur zal het hele gesprek met enig ontzag naar Rabia kijken.

Als ze achter dienbladen met döner zitten, zegt Rabia relaxed ('frietje?') dat een vrouw maandelijks een goede reden 'kan hebben' om niet te hoeven vasten. Wist ik niet, handig zeg! Rabia lacht.

Maar goed. Terug naar Denk en waarom zij zich daar aanmeldde als vrijwilliger. Ze heeft nooit gewerkt, zegt Rabia, en er zal straks toch íéts op dat cv moeten. Zelfs geen baantje in een supermarkt? Vond haar vader onzinnig, voor die paar euro, zoals meer Turkse vaders. Haar vader is betonvlechter in de bouw. Ze heeft een broer, die is ook betonvlechter.

Thuis kreeg ze ruimte. Zo bidt ze niet vaak, en dat respecteert haar vader: 'Hij zegt: vanaf je 18de ben je een droge boom; ik kan je wel gaan buigen, maar dan breek je'. En haar moeder zegt: 'Ga maar studeren. Studeer!'

Ze woonde haar hele leven in de Haagse wijk Transvaal, daar heb je haast geen Nederlanders, zegt ze. Op de havo zat er maar één Nederlander bij haar in de klas. Ook tijdens haar propedeuse hbo waren de meeste studenten van allochtone afkomst. Op de universiteit schrok Rabia zich kortom 'dood' toen daar - nu met komisch grote ogen - 'opeens wel héél véél Nederlanders rondliepen'. Maar leuk hoor! Eens wat anders!

Met vriendin Öznur Emeni.

Enfin. Dan wil je als 'allochtoon' uit 'allochtonenland' weleens laten zien dat je geïnteresseerd bent in politiek. 'Mensen verwachten dat niet, hè. Neem je meteen een cliché weg.'

Ze gebruikt het woord 'vooroordeel' niet één keer. Rabia Yildiz verbaast liever mensen. Neem haar hoofddoek. Voor veel meisjes symbool van perfectie, voor haar niet ('Goede manieren zijn belangrijker'). Zij laat alleen maar zien dat je ruimdenkend kunt zijn mét. Zie ijsje. Het cliché ter discussie stellen, snap je?

Wel een beetje meta, zeg ik. 'Precies!', zegt zij.

Haar vader zegt altijd dat ze zich niets moet aantrekken van het geroddel van andere Turkse meisjes: 'Wat een ander vindt, mag jou niet interesseren.' Misschien voelt ze zich daarom ook niet snel gediscrimineerd. Ze kan het zich tenminste niet herinneren. Of nou ja, in de trein misschien, 'als je daar een beetje aardig uit je ogen kijkt, dan kunnen Nederlanders zó overdreven stralen, zó blij verrast met een léúke moslim.' Ze geeft een vlekkeloze imitatie.

'Nederlanders zijn blij verrast met een leuke moslim.'

Leeft Denk al in Transvaal? Rabia merkt er niet veel van. 'Mijn familie is laaggeschoold, dus als ik met mijn nichtjes lekker over politiek wil praten, dan beginnen zij al snel over gezichtsproducten.' Maar ook als het echt zo is dat Denk 'de allochtonen' nu massaal 'verbindt', zegt ze, dan kun je toch niet volhouden dat Denk die allochtonen ook 'verbindt' met Nederlanders? 'Ik zie alleen een nog grotere kloof. Overal gaat het over 'die' mensen van Denk. Over allochtonen tegen de Nederlanders.'

En dáárvoor had Rabia Yildiz Denk dus niet op haar cv gezet. Misschien wordt het tijd eens een andere partij te proberen, peinst ze. 'Straks is het nog: 'O, ben jij van Denk? Jammer dan!'

Wat Rabia Yildiz tegen Denk zou willen zeggen? 'Ga niet meteen in de verdediging. En wees niet zo op jezelf gericht: kijk verder!'

Na een korte pauze: 'En dat geldt trouwens ook voor de media.'

Uitstekend punt, waarvan akte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden