Opinie

Staat de koning boven god en zijn profeet?

Was het toeval dat net in de dagen rond 5 mei bekend werd dat het Openbaar Ministerie de anti-Zwarte Piet-activist Abulkasim Al-Jaberi wilde gaan vervolgen omdat hij bij een demonstratie 'fuck de koning' heeft geroepen?

Beeld anp

Nog het weekend tevoren werd in het Amsterdamse debatcentrum De Balie het Festival van het Vrije Woord gehouden, waar de Deense cartoonist Kurt Westergaard de gevierde hoofdgast was - de man die met zijn spotprenten van Mohammed wereldwijd tegen de schenen van veel gelovigen heeft geschopt.

Je mag dus wel een miljard moslims beledigen, maar niet een enkele monarch. Westergaard is, anders dan Al-Jaberi, immers (terecht) niet ter plekke gearresteerd, en het inmiddels wereldberoemde blaadje Charlie Hebdo is zelfs net met een speciale prijs bekroond. Ook veel dure Nederlandse notabelen stonden na de slachtpartij in Parijs voor de vrijheid van belediging pal. Waar zijn zij nu?

Sommigen zijn nu nergens. Dat geldt, als gebruikelijk, allereerst voor de VVD. De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, die al eerder de - na zijn bemoeienis met de parlementaire afvaardiging naar de kroning in ongenade gevallen - opperlakei Fred de Graaf tot Eerste Kamervoorzitter had gebombardeerd, liet zich bij monde van de senatoren Dupuis en Schouwenaar althans van haar minst vrijheidslievende kant zien. Zij vinden die vervolging terecht.

Gewraakte uitspraak

VVD-senator Dupuis verklaarde tegenover De Volkskrant van 7 mei: 'Het staat iedereen vrij een andere staatsvorm te propageren, maar we moeten het koningshuis beschermen tegen laster.' Mevrouw Dupuis is van professie ethica, en zelfs jarenlang in Leiden hoogleraar in die branche geweest.

Kennelijk staat een gebrek aan kennis van de Nederlandse taal een dergelijk professoraat niet in de weg. Volgens mijn Van Dale is de betekenis van het woord 'laster' namelijk: kwaadsprekerij, d.w.z. van iets negatiefs betichten. En wel, in juridische zin, volgens het wetboek van Strafrecht artikel 268: 'zonder het bewijs te leveren der waarheid van het te laste gelegde feit en tegen beter weten in'.

Wel, Al-Jaberi legde Willem-Alexander geen enkel feit ten laste. Als men de gewraakte uitspraak niet als een ordinair scheldwoord beschouwt, maar letterlijk neemt, deed hij slechts de oproep een bepaalde handeling te verrichten - en niet een oproep aan de koning zelf, maar aan anderen.

Willem AlexanderBeeld anp

Pornografie

(Even ter voorlichting van mevrouw Dupuis, aangezien ik niet weet in hoeverre zo'n keurige dame in deze nachtelijke tak van sport op praktijkervaring kan bogen: het werkwoord 'fuck' impliceert dat de koning, ingeval van het ten uitvoer leggen van de gepropageerde geslachtsdaad, niet subject, maar object is).

Dupuis' collega Schouwenaar stelde: 'Koning en koningin kunnen zich moeilijk verdedigen en zijn gehouden aan verplichtingen die voor gewone burgers niet gelden.' Verdedigen? Waartegen zouden zij zich moeten verdedigen? Een scheldwoord?

Schouwenaars CV vermeldt, naast het burgemeesterschap van een reeks brave gehuchten als Venhuizen en Castricum: ex-marineofficier. Laat ik nu net denken, dat men daar toch niet zo snel geshockeerd is. Mij schoot meteen Piet de Jong te binnen, geciteerd bij zijn honderdste geboortedag in De Volkskrant van 24 maart.

Die antwoordde al een halve eeuw geleden op de vraag van een journalist wat hij vond van pornografie (even ter voorlichting van de heer Schouwenaar, aangezien ik niet weet in hoeverre dergelijke lectuur in Venhuizen en Castricum hem op het gemeentehuis ter beschikking stond: daarin komt het woord 'fuck' regelmatig voor): 'Dat is heel goed tegen zeeziekte.'

Oranje

Op de verbaasde reactie van KVP-fractieleider Schmelzer verklaarde oud-duikbootkapitein De Jong: 'Als er weer zo'n nieuwe jongen aan boord kwam en die werd wit om de neus, dan had ik altijd een paar boekjes bij de hand waarmee ik hem te kooi stuurde. Na een paar uur ging het dan al een stuk beter.'

Schouwenaars bouwjaar is 1947, dus toen hij voor het eerst bij de marine aanmonsterde, was De Jong al lang en breed van boord. Heeft hij daardoor misschien een essentieel deel van een kleurrijke maritieme opvoeding gemist?

Dat de VVD voor haar verkiezingsposters oranje als kleur heeft gekozen, zegt al genoeg. Oranje valt in een morele buitencategorie. Anders dan in andere Europese monarchieën, komt het OM nog regelmatig vanwege belediging van het koningshuis in actie; en waar Reve in 1966 in het Ezelsproces werd vrijgesproken van blasfemie, werd Holtrop in 1969 voor een prent van Juliana als prostituee wegens majesteitsschennis beboet. De kroon staat in Nederland boven God.

Beeld anp

Kramp

Zelfs Eberhard van der Laan, die als lid van het Republikeins Genootschap bij de laatste kroning verklaarde de monarchie een ondemocratisch instituut te vinden, had in De Balie desgevraagd bijzonder veel omslachtige woorden nodig voor hij eindelijk gewoon zei: ja, ik vind die vervolging van Al-Jaberi idioot en uit de tijd.

Er is geen thema, waarbij Nederland zozeer in een kramp schiet, als bij het koningshuis. Wie zijn afkeer van het ziekelijke Orangisme belijdt, maakt zichzelf in tal van kringen bijna tot een sociale outcast. Als het ergste wat je kunt zijn geldt weliswaar een pedofiel, maar daarna komt op plaats twee toch wel een republikein.

Ik herinner mij van jaren geleden een aardige discussiemiddag van het Nieuw Republikeins Genootschap, waaraan ook Eimert van Middelkoop van de Christen-Unie deelnam. Die begon met te zeggen dat hij grote aarzeling had gehad om te komen, omdat hij het NRG als een uitermate onfatsoenlijk gezelschap beschouwde.

Als redactielid van De Republikein heb ik dezelfde ervaring opgedaan: als je sommige mensen benadert voor een artikel, en ze vernemen dan voor welk blad, reageren ze bijkans hysterisch. Ze zouden nog eerder voor de glossy van IS gaan schrijven, dan voor een blad dat kanttekeningen zet bij Ons Heilige Koningshuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden