Update

Staat aansprakelijk voor bloedbad Rawagede

De Staat der Nederlanden is aansprakelijk voor de schade die nabestaanden hebben geleden van oorlogsmisdrijven in het Javaanse dorp Rawagede in 1947.

© Google maps

Dat heeft de rechtbank in Den Haag vandaag bepaald. De Staat kan geen beroep doen op verjaring. Het gaat om direct betrokkenen van de slachtoffers van door Nederlandse militairen gepleegde oorlogsmisdrijven.

Verjaringstermijn
Nederlandse militairen vielen op 9 december 1947 Rawagede binnen en doodden honderden mannen, onder wie gevangenen en vluchtende personen. Omdat de executies 64 jaar geleden plaatshadden, is de wettelijke verjaringstermijn eigenlijk verstreken. Maar omdat het om een zeer uitzonderlijk geval gaat, heeft de rechter besloten daarvan af te wijken. De weduwen van slachtoffers hadden de zaak aangespannen.

De militairen die voor het bloedbad verantwoordelijk waren, zijn nooit strafrechtelijk vervolgd. Nederland heeft wel spijt betuigd over de gang van zaken in het dorp. In verband daarmee is al 850.000 euro beschikbaar gesteld voor ontwikkelingssteun aan Rawagede.

Schadevergoeding
De schadevergoeding is bestemd voor zeven weduwen en voor de nabestaanden van een overlevende. Bedragen over schade zijn nog niet bekend. De advocaten van de nabestaanden buigen zich daarover pas als de Staat geen hoger beroep heeft aangetekend.

De Staat gaat het vonnis bestuderen, zei de landsadvocaat. Hij is verrast door de uitspraak. De nabestaanden waren niet aanwezig.

Geen reactie
De Staat kon vanmiddag nog niet reageren op de uitspraak van de rechtbank in de Rawagede-kwestie. 'We gaan de uitspraak zorgvuldig bestuderen en ons erop beraden', aldus een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken namens de Staat.

SP
De SP hoopt dat de Staat zich neerlegt bij de uitspraak. 'Het zou een teken van beschaving zijn als de Staat geen beroep aantekent', zei Tweede Kamerlid Harry van Bommel van die partij.

Hij is blij, maar ook verrast door de uitspraak. Volgens Van Bommel heeft de regering altijd gezegd dat de zaak is verjaard, terwijl de rechtbank nu zegt dat de Staat zich daar niet op kan beroepen.

Enkele weduwen en gewond geraakte slachtoffers van de door Nederlandse militairen gepleegde oorlogsmisdrijven leven nog, aldus Van Bommel, die zich al jaren met de kwestie bezighoudt.

De Staat kan de zaak rekken door in beroep te gaan. Maar de kans is groot dat alle direct betrokkenen dan zijn overleden. Van Bommel hoopt dat de Staat het niet zover laat komen.

Comité Nederlandse Ereschulden
Voorzitter Jeffry Pondaag van de Stichting Comité Nederlandse Ereschulden: 'De Nederlandse regering is op de vingers getikt. Ik zie dit als eerherstel en erkenning voor de slachtoffers en de nabestaanden. Maar we moeten wel beseffen dat Rawagede niet op zichzelf staat. Destijds is er zoveel gebeurd in Indonesië. Ik hoop dat mensen zich nu meer bewust worden van deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis. De Nederlandse regering moet nu eindelijk eens een knieval maken richting Indonesië, net als de toenmalige Duitse kanselier Willy Brandt dat deed in 1970 in Warschau voor een monument voor de door de nazi's vermoorde joden.'

Nabestaanden
Advocate Liesbeth Zegveld, die de nabestaanden vertegenwoordigt, hoopt dat de Staat niet in hoger beroep gaat tegen de uitspraak van de rechtbank in Den Haag over de aansprakelijkheid van Nederland voor gepleegde oorlogsmisdrijven in het dorp Rawagede op Java in 1947. De rechtbank bepaalde woensdag dat de overheid aansprakelijk is voor de schade die deze nabestaanden hebben geleden.

'Hoger beroep is het goed recht van de Staat, maar als de overheid de uitspraak aanvecht gaan veel nabestaanden schadevergoeding en definitieve erkenning niet meer meemaken', constateert Zegveld. 'De meesten staan aan het eind van hun leven, ze zijn eind 80, begin 90. Gun die mensen hun laatste dagen een beetje geld.'

Het geld is overigens ondergeschikt, benadrukt de advocate. 'Deze mensen zijn niet veeleisend. Ze wilden alleen erkenning. Het is jammer dat ze dit via de rechter moesten afdwingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden