Staartje van naoorlogs ongezond leven

BEWERING: Hoogste tijd voor een Deltaplan Dementie.
OORDEEL: Buig niet voor de alzheimermaffia.

Er staat ons, als we sommige onderzoekers, beleidsmakers en wereldgezondheidsorganisaties mogen geloven, een 'tsunami' aan demente bejaarden te wachten. We dreigen te worden overspoeld door deze grijze golf.

Vorige maand nog riep Gea Broekema, directeur van Alzheimer Nederland, de overheid op snel geld vrij te maken voor een Deltaplan Dementie. 'Het is vijf voor twaalf,' waarschuwde zij, 'we moeten het Deltaplan klaar hebben voordat de dijken doorbreken.' Het VU Medisch Centrum, ZonMW en nog wat instellingen staan pal achter haar : de zandzakken in de aanslag, de beurzen geopend.

We kunnen ook het hoofd koel houden, en ons afvragen of het werkelijk zo'n vaart zal lopen. Zeker na publicatie van het artikel Is dementia incidence declining? van Rotterdamse onderzoekers onder leiding van Monique Breteler. De afgelopen tien jaar, zeggen zij kort samengevat, is het aantal nieuwe gevallen van dementie in Rotterdam met maar liefst een kwart afgenomen. Dat zou zelfs kunnen betekenen dat het aantal te verwachten demente bejaarden, zelfs ondanks de vergrijzing, de komende eeuw niet zo heel veel toeneemt. Schattingen dat het aantal dementerenden in Nederland in 2040 zal zijn verdubbeld tot meer dan een half miljoen mensen komen dan volledig in de lucht te hangen. Die 'epidemie van dementie' is al over haar hoogtepunt heen.

Het Rotterdamse onderzoek, vorige week gepubliceerd in Neurology, vergelijkt twee grote groepen 55-plussers, de ene uit 1990, de andere uit 2000, uit de wijk Ommoord in Rotterdam. In de eerste groep werden, rekening houdend met de leeftijdsopbouw, per jaar 6,6 op de duizend inwoners dement. In de tweede groep slechts 4,9 op de duizend. Het scheelde zowel bij mannen als bij vrouwen, en in de groep 70- tot 80-jarigen zelfs nog meer. Statistisch is het weliswaar niet helemaal waterdicht, maar de trend is onmiskenbaar. Ook de totale sterfte nam af, en hersenscans bevestigden het beeld.

Om het nog wat meer in perspectief te zetten: van de complete 1990-groep overleed 91 procent zonder dementie, van de 2000-groep 95 procent. En dat terwijl, zeggen de onderzoekers, iedereen alleen maar méér is gespitst op de ziekte. 'De dramatische stijging van het aantal mensen met dementie de komende jaren zou wel eens wat minder enorm kunnen zijn dan eerder gemeld,' concluderen zij met enig understatement.

En het is niet eens zo gek. In weerwil van de propaganda van de alzheimermaffia zijn er al eerder aanwijzingen gevonden dat dementie als volksziekte op haar retour is.

Sterker nog, daar zijn goede redenen voor te bedenken. Veruit de meeste ouderen die nu dement worden, zijn rond de tachtig of ouder. Zij zijn geboren in de jaren dertig, en hebben volop geprofiteerd van de economische groei in de jaren vijftig en zestig. Zij konden nog onbekommerd roken, drinken en vet eten. Met als gevolg dat longkanker en hart- en vaatziekten alletwee volksvijand nummer een werden (het lag eraan of je met iemand van de kanker- of van de cholesterolmaffia sprak).

Ook wie aan die volksvijanden wist te ontsnappen, moet nog boeten - met dementie. Dementie bij ouderen is veelal het gevolg van vaatschade in de hersenen, en die is op zijn beurt veelal het gevolg van onbehandelde hoge bloeddruk op jongere leeftijd.

Sinds de jaren zeventig, tachtig is iedereen stukken gezonder gaan eten, zijn sigaretten afgezworen, en zijn hart- en vaatziekten veel beter te voorkomen en te bestrijden. Het hart- en vaatstelsel van een moderne tachtigjarige is veel gezonder, en zijn brein veel hoger opgeleid, dan dat van een tachtigjarige tien jaar geleden. En over tien jaar is dat verschil weer groter. We staan, om die fijne beeldspraak nog even door te voeren, niet aan het begin van een tsunami, we hebben de vloedgolf al over ons heen gehad - we zien nog net het staartje van de naoorlogse epidemie van ongezond leven.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden