Staan deze studenten binnenkort op straat?

ROC Leiden Faillissement of redding

De Kamer beslist vandaag of het ROC Leiden gered wordt of failliet gaat. Studenten vinden het onderwijs onder de maat, maar willen niet op zoek naar een andere school.

Leerlingen van het ROC Leiden protesteren maandag tegen de voorgenomen sluiting van hun school. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

'Een duivels dilemma' noemde PvdA-Kamerlid Tanja Jadnanansing de mogelijke redding van ROC Leiden vorige week in de Tweede Kamer, en een duivels dilemma is het, waarover de Tweede Kamer vandaag zal stemmen.

Moet minister van Onderwijs Jet Bussemaker, zoals ze zelf vorige week voorstelde, in totaal 40 miljoen euro uittrekken om een school te redden die in de problemen kwam wegens het bouwen van twee megalomane gebouwen - gebouwen die glimmen als de hoofdkantoren van multinationals?

Moet de minister zo een 'gecontroleerde ontmanteling' mogelijk maken, waarbij ROC Leiden een deel van de opleidingen overdraagt aan andere instellingen in de regio en zelf mogelijk in afgeslankte versie blijft bestaan?

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Rhania Khalil (17), eerstejaars Verpleegkunde

‘Als de school failliet gaat, moeten we alles opnieuw doen: wennen aan een nieuwe klas en aan andere lessen. Dan is dit jaar alles voor niks geweest. We zullen dan allemaal op zoek moeten naar een andere school. Ik vind dat eigenlijk best een eng idee. Iedere school heeft zo zijn problemen. Volgens mij valt het bij ons nog best mee met de kwaliteit van het onderwijs. Ik ben bijvoorbeeld goed voorbereid op de toetsen die we hier krijgen. Ik hoor wel dat het hier minder streng is dan op andere ROC’s. Wij mogen bijvoorbeeld onze rekentoets herkansen tot we hem halen. Bij ROC Mondriaan in Den Haag krijg je maar drie kansen in een jaar. Daar zijn de toelatingseisen ook strenger. Volgens mij hebben ze gewoon onderschat hoe duur dit gebouw precies zou zijn. Ja, daar zijn wij nu het slachtoffer van.’

Doormodderen

Nee, is de eerste reactie, want een instelling die zo met gemeenschapsgeld omspringt, kan maar beter ophouden te bestaan. Draai die geldkraan maar dicht, vinden dus de VVD, het CDA en de PVV.

'Dit lijkt op doormodderen', zegt VVD-Kamerlid Anne-Wil Lucas over de reddingsplannen van Bussemaker. 'Ik ben er niet van overtuigd dat de onderwijskwaliteit met deze extra middelen op orde komt. Er gaat maar 8 miljoen van de 40 miljoen naar onderwijskwaliteit, terwijl juist daar grote zorgen zijn.'

Daarnaast hamert Lucas erop dat instellingen die wanbeleid hebben gevoerd failliet moeten kunnen gaan. 'Als we nu zeggen: dat kan toch niet, dan geven we de hele sector een vrijbrief voor wanbeleid.'

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Raymond Stoop (19), tweedejaars Media & Vormgeven

‘Een half jaar geleden was het zo erg dat bij 60 procent van de lessen geen leraar voor de klas stond. En als we uitval hebben, wordt ons dat niet verteld. Iedereen verdient een gelijkwaardige opleiding, maar bij ROC Leiden heb je die garantie niet. Dat merken we al tijdens het zoeken van een stage. Bedrijven hebben liever een stagiair van het Grafisch Lyceum dan iemand van onze opleiding. Ik ben bang dat het niet anders zal zijn als je gaat solliciteren. Dat komt omdat één vent een stomme deal heeft gemaakt door allemaal dure gebouwen neer te zetten. Dan ben je gewoon dom bezig. De leerlingen zijn daar de dupe van: 9.000 leerlingen staan dadelijk op straat en nog eens 700 werknemers hebben geen werk meer. Dit is zwaar pauper.’

Gevolgen

De vraag is echter of een faillissement een wenselijk alternatief is. De verantwoordelijken worden er in elk geval niet mee gestraft. De beslissingen om eens flink te gaan bouwen stammen uit het eerste decennium van deze eeuw. Collegevoorzitter Jacques van Gaal vertrok al in 2011. De raad van toezicht die de nieuwbouwplannen goedkeurde, is sindsdien helemaal vervangen. Zij draaien niet op voor de gevolgen van een faillissement.

Wie dan wel? Allereerst de bijna 9.000 studenten, die bij het uitblijven van een bijdrage uit Den Haag vermoedelijk binnen een week op straat komen te staan. Dat zijn 9.000 studenten die niets met die vastgoedcontracten te maken hebben, 9.000 studenten die in de grote vakantie op zoek moeten naar een vergelijkbare opleiding bij een vergelijkbaar instituut in de buurt.

Dat laatste, zegt voorzitter Jan van Zijl van de MBO Raad, is 'een mega-operatie en het is de vraag of de scholen in de regio dat aankunnen.'

Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Kosten

Daar komt bij dat een faillissement wel eens duurder kan uitpakken dan een redding voor de mbo-sector, die hoe dan ook voor de kosten moet opdraaien. Neem alleen het wachtgeld voor de ontslagen docenten. Volgens berekeningen van het ministerie kan dat een kostenpost van 55 miljoen euro opleveren, meer dan de 40 miljoen die is begroot voor de redding van de school.

Dus ja, zegt Van Zijl van de MBO Raad, die school moet gered worden. 'Want dat leidt tot de minste schade voor leerlingen en docenten, tegen de laagste kosten.'

Dus ja, zeggen de PvdA en D66 knarsetandend, misschien is het toch beter die school te redden. Waarom zouden we studenten straffen voor de naïeve vastgoedbeslissingen van de bestuurders? Red dat roc, en zie erop toe dat scholen in de toekomst niet meer zulke paleizen neer kunnen zetten.

Het blijft een duivels dilemma.

Rick de Bes (19), tweedejaars Werktuigbouwkunde

‘We hebben dit jaar veel lessen gemist, omdat de school niet meer leraren kon veroorloven. Een van de docenten had zoveel klassen dat hij Werktuigbouwkunde moest laten vallen om wel elektrotechniek te kunnen geven. Daarom loop ik nu een half jaar stage in plaats van tien weken. De gemiste lessen moet ik volgend jaar inhalen. Door het gebrek aan docenten is onze opleiding de laatste tijd meer een zelfstudie geworden. Samen met mijn moeder heb ik een klachtenbrief geschreven. Eerst was ik boos op de leraren, maar zij kunnen er eigenlijk ook niks aan doen. De oude leiding heeft gekozen om dure gebouwen te plaatsen terwijl er eigenlijk geen geld was. Dat is hartstikke zonde, want ik vind het nog steeds een leuke opleiding. Ik hou van techniek. Ik hoop dat ik mijn diploma mag halen, om door te stromen naar het hbo.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.