Staalarbeiders ballen de vuist tegen het patronaat

Marx en Lenin zijn nog niet dood in Wallonië. Grijze schemer wil donderdag niet wijken op de licht besneeuwde Place Albert I in Nijvel, maar voor het Paleis van Justitie gaan felrode banieren met hamer en sikkel de lucht in....

Van onze correspondent

Rob Gollin

NIJVEL

De betoging is bedoeld als steunbetuiging aan twaalf werknemers van staalfabriek Forges de Clabecq. Zij moeten zich voor de rechtbank verantwoorden voor een reeks van gewelddadigheden, waarmee ze in 1996 en 1997 hebben geprobeerd de sluiting van het complex, waar tweeduizend man werkten, te voorkomen. Er zijn delegaties van Cockerill Sambre, Caterpillar, en van het opgedoekte Renault in Vilvoorde. Extreemlinkse partijen, zoals de Partij van de Arbeid en de Parti Communiste, delen stencils uit.

Het proces leidt tot grote opschudding in vakbondsgelederen in België. Justitie probeert de aangeklaagden te veroordelen op basis van een wetsartikel uit 1887, op basis waarvan revolutionairen zijn vervolgd die destijds de kastelen van de bourgeoisie plunderden. Wie in woord en geschrift oproept tot gewelddadigheden is strafbaar. Volgens sommigen staat vandaag het stakingsrecht op het spel. Een uitspraak wordt pas eind december verwacht.

Het proletariaat van Clabecq voerde maanden een - voorzichtig gezegd - verbeten strijd tegen de sluiting. Stakers sloegen in op een curator, ze ramden met een bulldozer een bus van de rijkswacht, niet-solidaire vakbondsleden werden tijdens een congres in Brussel gemolesteerd. Het machtige socialistische Algemeen Belgisch Vakverbond (ABBV) werd ernstig in verlegenheid gebracht en zag geen andere uitweg dan zich te distantiëren van de eigen opstandige arbeiders.

De incidenten en het proces zaaien diepe verdeeldheid in de bond. Volgens de militante vleugel is geweld bij dit soort conflicten niet te vermijden. En het werkt, stelt menigeen daar triomfantelijk vast. Bij Forges, dat uiteindelijk door het Italiaanse Duferco is overgenomen, resteren nog 850 banen. Het door de officiële leiding gepredikte 'overlegsyndicalisme' bij Renault heeft sluiting niet voorkomen. De gematigde stroming meent dat het verzet veel te ver is gegaan. Johan Vanbuylen van de Centrale der Metaalindustrie in België: 'Forges was voor ons een breekpunt. Incidenten zijn altijd mogelijk, maar zulke escalatie is niet te toleren. Overleg kan juist in het belang van onze mensen zijn. De tijden zijn veranderd.'

Hoofdverdachte in het proces is oud-vakbondsgedelegeerde Roberto D'Orazio, kort, breedgeschouderd, zoon van Italiaanse immigranten. Een gevaarlijke volksmenner, zeggen zijn tegenstanders. Maar voor de gestaalde kaders in Nijvel is de communist de verpersoonlijking van de gerechtvaardigde strijd tegen het grootkapitaal. In februari 1997 kreeg hij nog zeventigduizend betogers op de been voor een mars voor werk. Nu is hij 'dopper', uitkeringsgerechtigde. Duferco stelde geen prijs op militante types.

Vanaf de trappen van het justitiegebouw laat D'Orazio er geen misverstand over bestaan wie hier eigenlijk terecht moeten staan. Waar zijn bijvoorbeeld de 'patroons' die zo maar arbeiders de straat op schoppen, waar zijn de bankiers die hun miljarden voor zichzelf houden? En luister, het kapitalisme heeft een nieuwe moord op het geweten: eergisteren overleed Guy, 48, geëlektrocuteerd op de fabriek. Elk jaar zijn er doden gevallen. Kapitalisme, dat is geweld. Wie zijn hier de criminelen?

Er volgt één minuut stilte. De betogers dragen pamfletten op borst en buik. Er zijn verwijzingen naar het Agusta/Dassault-proces, waar toppolitici wegens corruptie worden vervolgd. Willy Claes, Guy Spitaels, 'dieven', maar multi-miljonair. En de arbeiders die vochten voor hun fabriek? Uitgesloten, werkloos.

Brecht wordt geciteerd. De voortstuwende stroom/wordt gewelddadig genoemd/maar de oevers die hem indijken/noemt niemand gewelddadig. 'Roberto, jamais en prison', scandeert zijn aanhang.

Eerder deze week maakte Duferco-Clabecq bekend een bescheiden winst te hebben geboekt. Maar de Raad van Bestuur temperde ieder optimisme. Er zijn weinig orders, en niets wijst op het aantrekken van de staalmarkt. 'Morgen zijn wij aan de beurt', zeggen twee arbeiders van Cockerill Sambre op het plein in Nijvel, en ze zwaaien alvast kordaat met een rode vlag in de grauwe morgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden