St Eustatius, Bonaire en Saba doen het goed

Na alle corruptieschandalen en financiële debacles op Curaçao komt er goed nieuws uit de Antillen. De afspraken met de eilanden Saba, Sint Eustatius en Bonaire, sinds 2010 bijzondere gemeenten van Nederland, worden op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs nageleefd. De samenwerking tussen de rijksoverheid en de BES-eilanden is de afgelopen twee jaar verbeterd.

DEN HAAG - Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een rapport dat donderdag verscheen. De Rekenkamer onderzocht hoe de afspraken op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg de afgelopen twee jaar zijn nageleefd. 'Het gaat in snel tempo de goede kant op', zegt collegelid Gerrit de Jong.


In 2010 werden de Nederlandse Antillen opgeheven en kwamen de drie eilanden Sint Eustatius, Saba en Bonaire, samen zo'n 22.000 inwoners, als bijzondere gemeente bij Nederland. Een nieuwe relatie die voor alle partners wennen was en nog steeds is, zo stelt de Rekenkamer.


Want ingrediënten voor een moeizame samenwerking zijn er te over. De eilanden liggen op 8.000 kilometer afstand van Nederland en de cultuurverschillen zijn groot, net als de vooroordelen: Nederland als betweterige bemoeial, de Antillen als boevennest en bodemloze put.


De nieuwe verhoudingen begonnen dan ook met veel onrust. 'Nederland heeft geleerd dat je daar niet blindelings het Nederlandse systeem kan invoeren,' zegt De Jong. 'Bijvoorbeeld bij de invoer van de bijstandswet. Nederland wilde geld net als hier per giro overmaken, maar daar werken mensen met cheques. Een halve dag in de rij bij het postkantoor is een sociaal gebeuren. Daar kwam een hoop stampij over.'


Net als over de veranderingen in de zorg, waar de rijksoverheid afgelopen jaar 67,6 miljoen in investeerde. Zo veranderden de landen waar de eilandbewoners voor specialistische zorg naar toe moesten. Inmiddels werken specialisten uit Nederlandse ziekenhuizen voor korte periode ook op Bonaire, waardoor patiënten voor meer zorg dichtbij huis terecht kunnen.


Ook op het gebied van onderwijs, waar afgelopen jaar 43,7 miljoen euro heen ging, werd vooruitgang geboekt, concludeert de Rekenkamer. 'Bij de start in 2010 was er vreselijk veel achterstallig onderhoud,' zegt De Jong. De kwaliteit van onderwijs bleek 'zeer zwak'.


Scholen hebben 'coaches' en 'verbeterplannen', op Bonaire is een nieuwe school gebouwd, op Sint Eustatius zijn scholen gerenoveerd en heeft Saba nieuwe schoolbussen. Uiteindelijk moet het onderwijs hetzelfde niveau hebben als in Nederland.


Hoewel de bestuurders van de eilanden zich zeggen te herkennen in de conclusies van de Rekenkamer, is er op de eilanden zelf onvrede over de voorzieningen en de samenwerking met Nederland. Volgens Tweede Kamerlid Ronald van Raak (SP) is de vraag dan ook niet of de afspraken goed worden nageleefd, maar of de bevolking daar wat mee opschiet.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden