Sri Lanka hervat oorlog met Tamil-rebellen

AMSTERDAM De Srilankaanse president Chandrika Kumaratunga heeft de opstandige Tamil Tijgers (LTTE) opnieuw de oorlog verklaard. 'Wij wilden een politieke oplossing, maar de LTTE heeft ons een oorlog opgedrongen', aldus Kumaratunga....

Van onze buitenlandredactie

De Tamil Tijgers bliezen op 19 april twee kanonneerboten in de haven van Trincomalee op. Daarmee maakten zij een einde aan het bestand dat op 8 januari van kracht werd. Kumaratunga weigerde zich erbij neer te leggen dat dit het einde van de vredesbesprekingen betekende. De regering sprak van 'een tijdelijke tegenslag', en gaf het leger slechts toestemming voor acties 'op beperkte schaal'.

Kumaratunga wist zich in haar streven naar een vreedzame oplossing gesteund door de publieke opinie in Sri Lanka. Zelfs in de rebellenhoofdstad Jaffna zou een meerderheid van de bevolking voorstander van vredesbesprekingen zijn.

Maar sindsdien zijn ongeveer tweehonderd regeringssoldaten omgekomen bij aanslagen door rebellen. Bovendien is gebleken dat de Tamil Tijgers, voor het eerst in het twaalf jaar durende conflict, beschikken over luchtdoelraketten.

Deze week verklaarde Kumaratunga dat er geen enkel leven meer mag worden opgeofferd om aan de eisen van de Tamil-rebellen tegemoet te komen. 'De LTTE heeft eenzijdig besloten om het staakt-het-vuren te beëindigen, en ze zijn tegen een politieke oplossing. Daarom is er geen reden meer om met ze te praten', aldus de president in een televisierede.

Kumaratunga zei verder dat het leger van alle nodige wapens zal worden voorzien om de rebellen te bestrijden. Volgens haar beschikt het regeringsleger over de mankracht en de middelen om de rebellen te verslaan, en verkeert het bovendien in een betere positie.

Dit laatste wordt door militaire deskundigen betwijfeld. Nadat de Tamil Tijgers eind april twee legervliegtuigen neerhaalden moesten alle vluchten boven door Tamils gecontroleerd gebied worden gestaakt. Vooralsnog lijkt Colombo niet de beschikking te hebben over de middelen om zich tegen luchtdoelraketten te verweren.

Gevreesd wordt bovendien dat Poonareen, een strategisch belangrijke basis van waaruit het personenverkeer tussen Jaffna en het hoofdeiland wordt gecontroleerd, in handen van de rebellen zou kunnen vallen. Ontmanteling van Poonareen was een belangrijke eis van de Tamil Tijgers in de onderhandelingen. Verlies van deze basis zou veel kwaad bloed zetten bij het Singalese leger. Nog in 1993 werd een aanval op Poonareen maar ternauwernood afgeslagen.

Kumaratunga's verhouding met het leger is er door het mislukken van de vredesbesprekingen niet beter op geworden. Het leger heeft zich steeds uiterst sceptisch getoond over de kansen van het overleg. Gevreesd werd dat de Tamil-rebellen het staakt-het-vuren slechts zouden gebruiken om zich te hergroeperen en te versterken.

Volgens militaire deskundigen hebben de rebellen zich vooral versterkt in de oostelijke kuststreek van Sri Lanka, dat door de Tamil Tijgers wordt geclaimd als deel van Eelam, het historische 'Tamil-vaderland'.

Woensdag liep in het oostelijke district Batticaloa een legerpatrouille in een valstrik van de Tijgers. Zeker 27 regeringssoldaten kwamen hierbij om. Terzelfdertijd voerden rebellen aanvallen uit op twee politieposten in de streek, waarbij een dode en negen gewonden vielen.

Het leger zou de controle over de streek, die het pas vorig jaar verkreeg, weer hebben verloren. 'We zijn in het oosten weer terug bij af', aldus een hoge legerofficier. 'We moeten de jungle weer in om hun bases te bestoken'. De Singalese oppositie heeft felle kritiek geuit op Kumaratunga. 'Het regeringsbeleid ligt in duigen, de nieuwe vijandelijkheden hebben onze troepen overrompeld', aldus oppositieleider Ranil Wickremesinghe.

Onderminister van Defensie Anuruddha Ratwatte gaf toe dat het regeringsleger sinds het einde van de wapenstilstand nederlagen heeft geleden. Maar volgens Ratwatte is het succes van de Tamils geflatteerd, en in zijn geheel toe te schrijven aan hun 'cynische sabotage van het vredesproces. De Tamils konden hun eerste aanslagen in alle rust en naar eigen inzicht uitvoeren', aldus Ratwatte. 'Het was dus te verwachten dat ze hiermee enig succes zouden boeken'.

Wanneer de Tamil-rebellen de wapenstilstand inderdaad slechts hebben aangegrepen om zich militair te versterken betekent dit een ernstige tegenslag voor Chandrika Kumaratunga. Zij werd vorig jaar vooral gekozen vanwege haar belofte een einde te maken aan de burgeroorlog, die sinds 1983 aan dertigduizend mensen het leven kostte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden