Spyker zaait onrust bij Zweden

De Zweedse overheid maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen bij Saab: een exodus van topmanagers, controverses rond de financiering en abominabele jaarcijfers.

AMSTERDAM - De Zweden willen maandag een hartig woordje met Spykerbaas Victor Muller wisselen. Directeur Bo Lundgren van de Riksgälden, de toezichthouder op de Zweedse staatsschuld, herinnerde er vrijdag aan dat de Zweedse staat garant staat voor een lening van 400 miljoen euro van de Europese Investeringsbank (EIB) aan Saab, dat eigendom is van Spyker. Zweden heeft in ruil enkele bedrijfsonderdelen en onroerend goed in onderpand gekregen, maar het maakt zich zorgen over de waarde van dat onderpand.


Rauw op het dak

Het plotselinge vertrek van Saab-bestuursvoorzitter Jan-Åke Jonsson en de uitgifte van 5,6 miljoen Spyker-aandelen aan nieuwe investeerders valt de Zweden rauw op het dak. Jonsson stapt in mei op om 'persoonlijke redenen', meldt Spyker bij de presentatie van de jaarresultaten. De 59-jarige Jonsson verklaart meer aandacht aan zijn privéleven te willen besteden, na zijn tropenjaren als chef van Saab.


Een dag eerder maakte Spyker bekend dat Nils-Johan Andersson bedankt voor zijn baan als financieel directeur bij Saab. Andersson zou in mei bij Saab beginnen, maar blijft bij nader inzien toch liever bij zijn oude werkgever. Ook Anderssons besluit zou stoelen op persoonlijke redenen.


Maandag had Spyker al gemeld dat geldschieter Pieter Heerema een paar maanden na zijn aantreden zijn commissariszetel bij Spyker alweer opgeeft. Heerema leende Spyker in 2009 18 miljoen euro, eenderde van het contante bedrag voor de aankoop van Saab. Heerema is eveneens om 'persoonlijke redenen' vertrokken, meldt Spyker.


In januari verliet Mike Colleran, het hoofd van Saab USA, het bedrijf. Colleran hield het ruim een jaar uit als hoofd van de Noord-Amerikaanse divisie van de Zweedse autofabrikant. Ook hij vertrok zonder duidelijke directe aanleiding. De baas van Saab Duitsland was nog korter in dienst. Hans-Jörg Hänggi leidde de Saab-operatie in Duitsland sinds juli 2010, maar was een half jaar later weer weg.


Over eventuele interne conflicten over de koers van Saab is niets bekend. 'Misschien ben ik naïef, maar ik denk dat het gelijktijdige vertrek van Andersson en Jonsson puur toeval is', zegt Håkan Matson, autojournalist bij het Zweedse Dagens Industri. 'Ik ken Jonsson vrij goed en hij heeft mij bezworen dat er geen conflict achter zijn vertrek steekt.'


Verlies verrast niet

Toeval of niet, de bedrijfsresultaten van Spyker zijn niet om over naar huis te schrijven. Vorig jaar boekte het concern een nettoverlies van 218 miljoen euro. Spyker zal ook dit jaar verliesgevend zijn, heeft topman Victor Muller gezegd. In 2012 zal Spyker volgens hem wel winst maken.


Dat Spyker in 2010 en 2011 verlies lijdt is geen verrassing, want dat heeft Muller van begin af aan aangekondigd. De EIB-lening moest Saab drijvende houden tijdens de periode van aanloopverliezen. De autofabrikant wil in 2012 120 duizend Saabs verkopen en dit jaar 80 duizend. De verkoopcijfers die Spyker gisteren presenteerde, zijn in dat opzicht niet geruststellend. De verkoop aan consumenten was in 2010 29 procent lager dan in 2009, terwijl Saab in dat rampjaar door toenmalig eigenaar General Motors min of meer was kaltgestellt.


De aandelenemissie van gisteren was deels aangekondigd. Grootfinancier Vladimir Antonov, die net als Heerema eenderde van de aankoop van Saab financierde, zet 9,5 miljoen euro van zijn lening van 74 miljoen euro om in aandelen. Antonov wil dolgraag weer grootaandeelhouder worden van Spyker, maar stuit daarbij vooralsnog op een veto van de Zweedse overheid. Die stelde zijn vertrek als aandeelhouder als voorwaarde voor de overname van Saab.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden