Spruitjeslucht geschetst met meesterlijk penseel

De in de kunstwereld meest gestelde en maar zelden bevredigend beantwoorde vraag – wat is kunst? – komt al snel voorbij als je, meesmuilend gezegd, een decorateur van kalender en koekblik in de sacrale stilte van de toonzaal plaatst....

Rob Gollin

Zo schrijft Rob dat kunst in elk geval vernieuwend moet zijn. ‘Van Gogh was baanbrekend in zowel zijn techniek, zijn kleurgebruik en soms onderwerpkeuze. Mondriaan was baanbrekend omdat hij de dingen steeds verder tot de essentie reduceerde. Pieck was dat niet, Pieck heeft werkelijk niets nieuws geproduceerd.’ Maar dat neemt volgens hem niet weg dat ook een ‘zeer groot’ ambachtsman respect en museale belangstelling verdient. ‘Terecht die erkenning, maar laten we niet overdrijven.’

Maar naar vernieuwing als criterium is Thera niet expliciet op zoek. ‘Ik wil graag een soort energie voelen uit kunst, verpletterd worden door zeggingskracht, geraakt worden, zoiets.’ En dan valt wat haar betreft de bijl. ‘Het werk van Pieck is daarvoor te netjes, te ambachtelijk en daarnaast vind ik het ook vaak een wat benepen Hollandse geest uitstralen.’

Het begrip vernieuwing valt niet als Gerard Staals zijn terrein afbakent, maar het had er kunnen staan. ‘Voor mij moet een kunstenaar wat toevoegen aan de ontwikkeling van de kunst in het algemeen, en tevens ervoor zorgen dat in de werken van hemzelf een ontwikkeling te zien is. Anton Pieck voldoet hier mijns inziens absoluut niet aan.’ Ook hij ziet een Nederland op z’n smalst: Piecks werk ‘ademt en is Hollandse spruitjeslucht’. Renze Koenes haakt erop in: ‘kitschillustrator’ Pieck ‘kon alleen maar zuinig aan zijn pen zuigen en zich ergeren aan slecht geschilderde buitenreclames en niet geveegde stoepjes. Grootmoeders gezelligheid uit een Nederland dat nooit bestaan heeft!’

Kees Wiersema ziet wel reden voor een voetstuk: hij constateert dat Piecks oeuvre heel wel binnen de definitie van kunst past. ‘Zijn werk lijkt stereotype en leunt op zijn enorme tekentalent, maar hij voegt wel degelijk een eigen dimensie toe.’ De losse schetsen zijn ‘meesterlijk’, de energie is ‘bewonderenswaardig’ – en die geestdrift ziet hij maar weinig bij moderne collega’s. Pieck heeft een beetje pech gehad dat creaties van hem tot werkelijkheid zijn gestold in De Efteling, waardoor een ‘kermisachtige smaakje’ is ontstaan.

Voor F. Orka is het al voldoende dat hij/zij in de kindertijd heeft kunnen wegdromen bij de illustraties voor Niels Holgersson van Selma Lagerlöf. ‘Het is volgens mij te weinig eer deze grote tekenaar af te doen als kitsch!’ En Edu ziet wel vernieuwing: niet in onderwerp en afbeelding, maar in detaillering. ‘Hij was zeker uniek. Hij heeft een niveau van perfectie in zijn pen- en penseelvoering bereikt, waar menig ‘bekend kunstenaar’ alleen maar van kan dromen.’ En zo leidt het wegen van Pieck terloops ook tot de constatering dat het toelaten van actuele kunstenaars tot toontempels evenmin als vanzelfsprekend wordt ervaren.

Rob Gollin

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden