Sprookjesverteller

De familieodyssee 'Woest water' beleeft vanavond zijn première. Toneelschrijver Don Duyns tekende voor een avontuurlijke, maar sobere voorstelling.

Een van de leukere kersttradities is de familievoorstelling van het Ro Theater. De groep begon hier weer mee in 2007, na een tijdelijke afwezigheid toen de serieuze Belg Guy Cassiers artistiek leider was. Zijn opvolger Alize Zandwijk vroeg regisseur Pieter Kramer om de traditie nieuw leven in te blazen. Lang & gelukkig, een potpourri van sprookjes, was toen meteen een succes. Vanavond gaat de familieodyssee Woest water in première.


Toneelschrijver Don Duyns (1967) is een van de vaste gezichten in het creatieve team. Hij voelt zich hier op zijn plek. 'Ik hou ontzettend van genres. Fantasy, thrillers of griezelfilms, het maakt mij niet uit. Met mijn vrouw kijk ik veel misdaadseries, zoals The Bridge en The Killing. Ik heb Game of Thrones, Jack Reacher en Harry Potter gelezen. Maar ook Paul Auster. Al die invloeden zie je terug in de familiestukken.'


Samen met regisseur en decorontwerper Niek Kortekaas bedacht hij Woest water. Over de 8-jarige Sil. Sils hobby is goochelen. Omdat zijn moeder hem geen aandacht schenkt, sluit hij zich op in de wasmachine. Dit blijkt vervolgens een toegangspoort te zijn tot een maritieme fantasiewereld met zeemeerminnen en pratende zeekoeien.


De aanpak was dit keer iets anders. Het vermengen en verdraaien van allerlei sprookjes, zoals in Lang & gelukkig en Snorro, wilden ze nu eens beperken. Woest water moest bovenal een avontuurlijke zeereis voorstellen, die Sils zoektocht naar een eigen identiteit verbeeldt. Duyns: 'Uiteindelijk zit het toch weer vol verwijzingen naar De kleine zeemeermin en Moby Dick. Ik kan het niet laten.'


Het verhaal is ontstaan vanuit beelden die Kortekaas bedacht. Nog voordat Duyns ging schrijven, kwam de regisseur aanzetten met collages en bewegende computermodellen van enorme toneelgolven en een zeemeermin op een fiets.


'Niek is goed in spektakelstukken. Voor een voorstelling maakte hij ooit een bezem van 5 meter, die acteurs kon wegzwiepen. Daar heeft hij het nog over. Hij bouwt hele ambitieuze beelden.'


De Ro-familievoorstelling zal dit jaar iets soberder zijn. Er staan bijvoorbeeld slechts vier acteurs op het toneel, waaronder Sanne Wallis de Vries en Gijs Naber. Duyns: 'We hebben bewust gezocht naar iets minder hilariteit. Voorheen stond er op het podium een heel sprookjesbos of een groep balletkinderen. Dit soort elementen hebben we nu laten vallen om een andere sfeer te creëren. Het moet geen formule worden.'


Duyns studeerde theaterwetenschappen en was regisseur en artistiek leider bij de groep Growing up in public. Tegenwoordig is hij bovenal toneelschrijver, met sporadische uitstapjes naar proza en tv. 'Op een moment moet je eerlijk zijn en beslissen waar je echt goed in wil worden. Ik ben geen regisseur. Ik heb wel een paar aardige voorstellingen gemaakt over het paarse kabinet en over Den Uyl. Maar je moet er van houden om de hele dag voor zo'n groep te zitten en te zeggen wat iedereen moet doen. Ik vind een repetitielokaal te donker.'


Sociaal maatschappelijke kwesties kwamen in zijn oudere werk vaker aan de orde dan nu. Wat niet uitsluit dat hij soms nog goed kwaad kan worden. 'Laatst was ik te gast bij een radio-uitzending. Er werden dilemma's opgeworpen. Een vraag was: wie moet er dood? De anderen noemden niemand, maar ik antwoordde: Halbe Zijlstra. Niet zozeer vanwege zijn bezuinigingsbeleid, maar omdat hij er lol in heeft. Die man deugt van geen kanten.'


'Ik denk dat deze regering op het punt staat de sociale cohesie uit de samenleving weg te snijden en daar kan ik me erg over opwinden. Het is alleen een beetje zielig om op je 44ste nog de angry young man uit te gaan hangen. Er zijn nu theatergroepen die dat beter kunnen. De warme winkel en Wunderbaum bijvoorbeeld.'


Zijn kwaliteit ligt nu bij de grotere verhalen. Sprookjes en mythen hervertellen, daar heeft hij plezier in. 'Ik hoef niet vijftig voorstellingen te zien die zeggen dat de politiek kut is. Er moet in het theater ook plek zijn voor ongeremde fantasie.'


'Bij Woest water letten we er daarom op dat het niet te Klokhuis wordt. Het kan al gauw gaan over milieuvervuiling of zwerfafval. Ik wil liever dat er poëzie in de voorstelling zit. Ik vind het belangrijk om een beetje kleur te brengen in de levens van die jonge theaterbezoekers. Dan moet je niet met een dikke moraal aankomen. Kunst moet een schuilplek kunnen zijn.'


Woest water (8+) van het Ro Theater gaat vanavond in première. Daarna tournee t/m 11 maart: rotheater.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden