Sprookjesachtige film over één-kind-politiek

RVU Buitenland: Women of the Yellow Earth, Ned. 3, 23.07 uur...

De RVU komt vanavond met een documentaire over de gevolgen van de één-kind-politiek in China. Het is het zesde deel van de reeks Buitenland die deze zomer wordt uitgezonden en in het kader staat van de vrouwenconferentie in Peking in september. Daarom staan voornamelijk vrouwen centraal.

In deze aflevering worden twee vrouwen geportretteerd. Zij leven op het Chinese platteland, dat sprookjesachtig is gefilmd, in grotwoningen. Een vrouw heeft zojuist tegen alle regels in haar derde kind gekregen - een dochter. Zij en haar man zijn bang voor overheidsmaatregelen. Bij de komst van hun tweede kind werd het gezin al beboet met een geldstraf en hun televisie - het heiligste der heiligen in het Chinese huishouden - werd weggehaald.

De vrouw vertelt dat ze onbedoeld weer zwanger was geworden. Ze is niet blij met haar kind en wil het voor adoptie afstaan aan mensen in de stad. Op het platteland kan ze haar kind niet kwijt. Daar vechten de mensen al hard genoeg voor hun eigen bestaan. Haar echtgenoot Er Ping is het niet met haar eens, ondanks dat het kind van het vrouwelijke geslacht is.

De vrouw lijdt zichtbaar onder de uitgeoefende druk van de gezinsplanner, die toezicht moet houden op het door de overheid toegestane 'kinderquotum'. Ze is het wel eens met de gezinsplanningspolitiek. Met minder kinderen hebben zij en haar gezin meer te consumeren.

De spanning staat duidelijk op haar gezicht te lezen als ze haar verhaal doet over de functionaris die haar met de regelmaat van de klok bezoekt. Ze moet zichzelf laten steriliseren. Pas als de gezinsplanner dreigt haar huis te molesteren, geeft ze toe.

Haar weerstand voor de ingreep is niet gek. Als kijker kun je je niet aan de indruk onttrekken dat de vrouw naar een soort slachtbank wordt geleid. De operatieruimte en de outfit van het medisch personeel is verre van steriel te noemen. De vrouw krijgt een plaatselijke verdoving, die tijdens de ingreep onvoldoende blijkt te zijn. Na de sterilisatie moet ze zelf naar een bed lopen. Er wordt haar een maand rust voorgeschreven. De strijd met de gezinsplanner is voorloping beslecht.

Het verhaal wordt afgewisseld met beelden van de voorbereidingen van het trouwen van Li Fei en Ma Ning. Een huwelijkskoppelaar, die - helaas niet getoonde - noodzakelijke rituelen uitvoert, bereidt het paar voor op het huwelijk. Hij vertelt hun dat ze hun huwelijk moeten melden bij de lokale overheden, anders worden ze beboet. Als het huwelijk is goedgekeurd en de papieren zijn ingevuld, krijgen ze dezelfde gezinsplanner aangewezen als Er Ping en zijn echtgenote.

Indien het echtpaar een kind wil, is het verplicht een aanvraag in te dienen voor een geboortevergunning. De kijker blijft achter met de vraag hoe zo'n vergunningenstelsel precies in elkaar zit. De documentaire verliest daardoor aan diepgang en roept vragen op. Het zou interessant zijn geweest als de landelijke gevolgen van het beleid aan bod waren gekomen. En wat is er waar van de geruchten dat er vanwege de maatregelen op grote schaal meisjes worden gedood?

Hedda Schut

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden