Nieuws Reacties op Raad van State

Spreekt Raad van State na zes jaar Donner nog met gezag?

Vice-president van de Raad van State Piet Hein Donner. Beeld ANP

‘Piet Hein Donner, ach, ik mag hem graag, hij is een ongelofelijk politiek dier, zeer handig in het lobbywerk. Maar hij is ook iemand die zijn eigen capaciteiten, vooral zijn intellectuele, wonderbaarlijk overschat.’

Prof. dr. Wim Derksen, emeritus hoogleraar bestuurskunde, was tussen 1993 en 2000 lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Piet Hein Donner, de scheidende vicevoorzitter van de Raad van State, was toen de eerste man van de WRR.

Derksen herinnert zich de ­omgang van het raadslid Dick Wolfson, een vooraanstaand ­econoom, met zijn voorzitter. Wolfson mocht graag gehakt maken van Donner. Derksen: ‘Dan kwam hij binnen en zei hij: ‘Piet Hein, is dat stuk van jou al weggestuurd of kan het nog de prullenbak in?’

Een breed gedragen opvatting in Den Haag wil dat het aanzien van de Raad van State er niet beter op is geworden sinds het vertrek van Tjeenk Willink en de komst van Donner, in 2012. Het interne rapport over de kwaliteit van de huidige Raad van State is daarvan op onverbloemde wijze een uiting. Tjeenk Willink gaf analyses ten beste over de kloof tussen politiek en burger, het gevaar van privatiseringen, het belang van Europa. Het vicevoorzitterschap van Donner is veel prozaïscher; NRC Handelsblad duidde het aan als ‘McKinsey aan de Kneuterdijk’.

Derksen: ‘Het is niet eenvoudiger geworden. Dertig jaar geleden had een autoriteit nog een min of meer vanzelfsprekend gezag in de samenleving. Het is verdwenen en macht en machtsbesef zijn in de plaats getreden. Als Mark Rutte een kritisch advies ontvangt van de Raad van State zal hij zich afvragen: ‘Moet ik mij er iets van aantrekken? Zo niet, dan trek ik mij er niets van aan.’’

'Als Mark Rutte een kritisch advies ontvangt van de Raad van State zal hij zich afvragen: ‘Moet ik mij er iets van aantrekken? Zo niet, dan trek ik mij er niets van aan'', zegt Wim Derksen, emeritus hoogleraar bestuurskunde en oud-lid WRR. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Missie

Komt het goed met de Raad van State? De hoogleraar bestuurskunde ziet nog wel een missie, een vooral juridische toets op strijdigheid met andere regelgeving. Hij betwijfelt of het de Raad van State zal lukken nog een stem van gezag te zijn in het publieke debat: ‘We zijn zes slechte jaren verder.’ Ook lijken de twee tot nu toe bekende kandidaten hem niet de aangewezen personen. De D66’er Thom de Graaf niet vanwege diens ‘bleke profiel’; Jeroen Dijsselbloem van de PvdA niet omdat hij deze raspoliticus op een andere plek zou verwachten.

Derksen: ‘Ik had aan iemand anders gedacht. Aan Wim van de Donk, prominent lid van het CDA, oud-voorzitter van de WRR, nu commissaris van de Koning in Noord-Brabant.’ Van de Donk heeft de ambitie en het intellectuele gewicht, denkt Derksen. ‘Hij zou het heel goed doen.’

Voorlopig is Van de Donk uit beeld. D66-leider Pechtold heeft in de kabinetsformatie de kandidatuur van zijn partijgenoot De Graaf aangemeld. Het is aangehoord, de anderen hebben toegezegd niet met een tegenkandidaat te komen. Dat gold ook voor Van de Donk’s partijleider Buma.

Raad van State is verdeeld en naar binnen gekeerd, concludeert het adviesorgaan zelf

In de Raad van State bestaat ‘een onvoldoende gemeenschappelijk streefbeeld’. Ook is sprake van ‘grote verschillen in betrokkenheid en inzet bij staatsraden’. In een intern onderzoeksrapport van 75 pagina’s, opgesteld door een commissie van drie eigen leden van de Raad van State, worden snoeiharde oordelen geveld. Het stuk is in handen van de Volkskrant. Het beeld rijst op van een verdeeld en naar binnen gekeerd huis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.