Analyse Burgemeester Pauline Krikke

Sprak de Haagse burgemeester Krikke voor haar beurt als het gaat om de Syrische messentrekker?

Een anonieme tip over de man die op Bevrijdingsdag in Den Haag drie mensen neerstak, bereikte nooit de driehoek van OM, politie en burgemeester Pauline Krikke. Zij moet zich vanavond in een debat opheldering verschaffen over de gang van zaken rondom de steekpartij.

Pauline Krikke. Foto ANP

Pauline Krikke heeft vandaag wat uit te leggen aan de Haagse gemeenteraad. ​ Heeft  de burgemeester niet te snel en te voorbarig het beeld geschapen dat ​de ‘Syrische messentrekker’ geen terrorist was?  Meer dan tien dagen na de steekpartij waarbij Malek F. drie mensen verwondde, blijven er nieuwe feiten boven water komen over de 31-jarige man. Woensdag bleek dat een anonieme tip niet bekend was bij de burgemeester. Het voorarrest van Malek F. is donderdag met 90 dagen verlengd.

Al in maart waarschuwde een anonieme tipgever in een handgeschreven briefje in slecht Engels dat Malek F. van plan zou zijn om een terroristische daad te plegen. De politie besprak de informatie met onder meer de AIVD, het Openbaar Ministerie, de gemeente en ggz-instelling Parnassia.

Maar de informatie bereikte destijds niet ook de politiechef, de hoofdofficier van justitie en de burgemeester, erkende politiechef Paul van Musscher woensdag. Volgens Van Musscher had dat bij de top geen verschil gemaakt in de afhandeling. Maar met die uitleg neemt de gemeenteraad geen genoegen.

Er is meer kritiek op de communicatie. Meteen  op de avond van de steekpartij werd in een persverklaring gemeld dat Malek F. bij de autoriteiten bekend stond als een ‘verward persoon’. In februari had hij zijn huisraad op straat had gekieperd. ‘Er zijn op dit moment geen signalen dat er meer speelt dan dit’, aldus Krikke. 

‘De burgemeester heeft te snel na de steekpartij gezegd dat er geen signalen zijn voor terrorisme’, reageert Richard De Mos van Groep De Mos, de partij die de onderhandelingen leidt voor een nieuw stadsbestuur. ‘De burgemeester is te snel geweest in haar communicatie. Dat draagt niet bij aan het vertrouwen in de stad.’ Oppositiepartij PVV heeft al een motie van wantrouwen aangekondigd, omdat Krikke zou hebben gelogen.

Stijlbreuk

Duidelijk is dat sinds het vertrek van Jozias van Aartsen, in maart 2016, anders wordt gecommuniceerd op het Haagse stadhuis. Van Aartsen was een burgemeester van klassieke snit. Bij een schokkende gebeurtenis liet hij zich niet opjagen door de (sociale) media. Hoe hard er ook werd gespeculeerd of om een reactie werd gevraagd, Van Aartsen koos zijn eigen moment.

Jozias van Aartsen. De oud-burgemeester van Den Haag is nu waarnemend burgemeester in Amsterdam. Foto ANP

Berucht werd zijn stoïcijnse reactie op de onrust in de Schilderswijk in de zomer van 2014. Volgens De Telegraaf stond Den Haag ‘in brand’ en was de stad ‘radeloos’. Van Aartsen bleef op vakantie in Frankrijk: ‘Ik ben de zomerkomkommer.’ Koppig? Misschien. ‘Als je in slagroom klopt, wordt-ie alleen maar stijver’, zegt een ingewijde over die bestuursstijl.

Pauline Krikke lijkt te kiezen voor meer openheid en transparantie. Ze wil niet het beeld oproepen dat ze drie hoog achter op het stadhuis de stad bestuurt. Bovendien: hoe sneller je communiceert, hoe meer regie je hebt over het verhaal. Het oordeel bij de politie, justitie en stadhuis op 5 mei was dat sociale media toch wel snel verband zouden leggen met de verwarde man die eerder zijn huisraad op straat dumpte. Dan zou het verwijt zijn: waarom verzwijgen jullie dat?

Een agent richt een stroomstootwapen op Malek F. tijdens zijn arrestatie op 5 mei. Foto youtube

De boodschap werd echter uitgelegd als: er is geen terroristisch motief. Het volgende bericht dat de politie breder onderzoek ging doen, werd vervolgens geïnterpreteerd als een terugtrekkende beweging. Terwijl, zo klinkt het op het stadhuis, niets in de eerste verklaring staat waarop de autoriteiten hoeven terug te komen.

Antwoorden op vragen

Dat er onduidelijkheid is ontstaan, zal Krikke donderdagavond niettemin moeten erkennen in de gemeenteraad. En ze zal vooral veel vragen krijgen waarom ze niet eerder op de hoogte was van de brief van de anonieme tipgever.

Maar ze verdedigt haar benadering. ‘De impact van de verschrikkelijke gebeurtenis op de stad is groot. Dat schept de verantwoordelijkheid om waar mogelijk open te zijn over wat we weten en kunnen melden’, stelde Krikke woensdagavond in een verklaring. ‘Dat geeft hopelijk weer iets meer antwoorden op vragen waar mensen mee zitten.’

Het is een afweging tussen snelheid en zorgvuldigheid. Vermoedelijk had Van Aartsen minder openheid betracht – wat hem vast weer op andere kritiek was komen te staan. Ondanks vele kritische vragen van de gemeenteraad is de verwachting niet dat Krikke het veld moet ruimen. Al was het maar omdat niemand op een bestuurscrisis zit te wachten midden in de onderhandelingen voor een nieuw college van burgemeester en wethouders.

Lees verder: Hoe gaan we om met getraumatiseerde Syrische statushouders?

De Syriër die op 5 mei in Den Haag drie mensen neerstak, kampte met psychische problemen. Veel migranten lijden aan stress, ptss en depressie. Is Nederland wel goed ingespeeld op de problemen met getraumatiseerde statushouders?  

Meer over