Spraakmakende potten

Met een schakelservies en een magnetisch rommeltjesobject is keramiekfabriek Cor Unum het niveau van de sociale werkplaats allang voorbij. Het Bossche aardewerk is delicaat én betaalbaar....

Nan Rosens

Het is een opmerkelijk theeservies dat hier op tafel staat: kop en schotel, theepotje en botermesje in de vorm van een zwaard zijn met een ketting aan elkaar geklonken. Wil je het servies gebruiken, moet je de schakels breken.

De uitvergrote variant van het aloude bedelarmbandje (charm bracelet in het Engels) is gemaakt door ontwerpersgroep Demakersvan. Het tafelsieraad (titel: Lucky Charm) maakt deel uit van de collectie ‘Centerpieces’ van keramiekfabriek Cor Unum in Den Bosch. Vijf Nederlandse designers maakten in opdracht een ontwerp voor de presentatie van Cor Unum op de internationale meubelbeurs in Milaan.

Het idee van de Centerpieces is geënt op het ‘conversation piece’ uit de 17de eeuw: een (zilveren) tafelstuk, dat altijd van pas kwam als het gesprek aan tafel ongemakkelijk werd of stokte, tijdens of na het diner.

‘Something to talk about’ is dan ook de ondertitel van de presentatie in Milaan. Volgens artdirector Ed Annink van Cor Unum is het tevens een knipoog naar alle design-en keramiekkenners die Milaan in april zullen aandoen; Cor Unum wil daar graag spraakmakend zijn.

‘Het gaat ons om de kruisbestuiving’, zegt Annink: een kruisbestuiving tussen de ‘plompe klei’ en ‘delicaat modern Nederlands design’. ‘Die twee proberen wij telkens met elkaar te verbinden.’

Daarmee timmert de keramiekfabriek stevig aan de weg. Aan de ene kant is er de betaalbare standaardcollectie met vazen, borden en schalen. Daarnaast wordt elk jaar weer aan aanstormend of gevestigd talent gevraagd een ontwerp aan de collectie toe te voegen.

Een rondleiding in de werkplaats in Den Bosch voert langs hompen grijze klei, lange werktafels met daarop lege en gevulde productiemallen; in de hoek staan grote ketels vloeibare klei. Wat het productieproces in Den Bosch zo uitzonderlijk maakt, is onder meer het handwerk waarmee van nieuwe ontwerpen driedimensionaal moedermodellen worden gemaakt van hout, rubber of gips.

Tussen de boktoeren, deegrollers en ovens in ligt hier en daar een ontwerp in wording, zoals de kastlaadjes van klei van ontwerpster Kiki van Eijk. De voorkant van elke laadje is een gecapitonneerd kleien kussentje, met plooien en al.

Verderop hangt het keramisch alternatief van Joris Laarman voor de gebruikelijke televisieschotels die volgens hem menig flatgebouw ontsiert. De schotels van 80 bij 80 cm worden gedecoreerd met ijzerhoudende glazuren, zodat ze daadwerkelijk signaal kunnen ontvangen. Medewerkers van Cor Unum gaan daarvoor het dak op en mengen nieuw glazuur om de schotels niet alleen mooi maar ook werkend te krijgen.

Zo is het bedrijf voortdurend op zoek naar nieuwe keramische vormen. Voorbeeld daarvan is ook Centerpiece The Gathering 1 en 2 – die Bertjan Pot maakte voor Milaan. Hij ontwierp als tafelstuk twee objecten van gestapelde dieren: een walvis met een konijntje op z’n rug en een varken verhoogd met een haai en daarop een kippetje. Het glazuur is zo gegoten dat het lijkt alsof ze zo uit het water komen en nog nadruipen.

Een tafelstuk, aldus Pot, als ‘een illustratie van een sprookje dat nog verzonnen moet worden’. Tegelijkertijd trekt het stapeldier door een ingebouwde magneet paperclips, pennen en scharen aan. Zo bewijst het ook zijn nut als ‘vergaarbak’ van rondzwervende spulletjes in huis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden