Spotify-systeem voor e-boeken in de maak

Nog dit jaar komt er een Spotify/Netflix-achtig systeem voor Nederlandstalige digitale boeken, waar lezers tegen een vast maandtarief onbeperkt boeken kunnen lezen. De grootste uitgeverijen van Nederland hebben een dergelijk model al maanden in voorbereiding, bevestigt projectleider Lisa van den Herik van Uitgeverij Unieboek - Het Spectrum. 'Heel veel uitgeverijen hebben interesse', stelt ze.

AMSTERDAM - Van den Herik bereidt in opdracht van de twee grootste uitgeefconcerns, WPG en LannooMeulenhoff, de nieuwe dienst voor. Een datum kan ze nog niet noemen. 'Maar vanwege de discussie in de media over piraterij van digitale boeken, vonden we het tijd om onze plannen nu vast naar buiten te brengen.'


De seinen staan op groen, verduidelijkt Van den Herik, en niet alleen bij de uitgevers die de dienst nu optuigen. 'We krijgen uitsluitend positieve reacties, ook van andere uitgeverijen in Nederland en Vlaanderen. Ze melden zich spontaan. Dat is heel leuk. Het model staat uiteraard open voor alle uitgevers, het is zelfs een voorwaarde voor het eventuele succes. Alle bestsellers zullen erop te vinden moeten zijn.'


Henk Pröpper van De Bezige Bij is een van die enthousiaste uitgevers: 'Een Spotify voor boeken geeft vooral inzicht in wat mensen willen. Dat vind ik het belangrijkste aspect eraan. Het is iets wat naast de bestaande modellen zal komen, nooit in de plaats ervan. Maar je moet altijd proberen ook op andere manieren dan de klassieke een lezerspubliek op te bouwen en kennis te verwerven over wat mensen willen lezen, zeker nu er boekhandels wegvallen.


Uitgeverijen willen met de dienst het illegaal downloaden tegengaan. Onlangs bleek dat de meeste e-boeken illegaal worden gedownload: voor slechts 10 procent van de 128 miljoen boeken op Nederlandse e-readers is betaald.


De service waaraan uitgevers nu werken, biedt de mogelijkheid voor een vast maandelijks bedrag onbeperkt e-boeken te kunnen streamen. Van Herik: 'We hebben contact met bedrijven waarmee we het systeem op de markt willen brengen.' De dienst is volgens haar gebaseerd op het model van Spotify (muziek) en Netflix (films en series). In die industrieën bleek een 'all you can eat'-model het aantal illegale downloads fiks te remmen. Het verdienmodel van de dienst is zo ingericht dat auteurs een hogere vergoeding krijgen naarmate hun boeken meer en langer worden gelezen.


Schrijver Kluun (Komt een vrouw bij de Dokter) is blij dat het 'zo snel gaat'. 'Maar het is nog de vraag of alle uitgevers zich zullen aansluiten. Dat zal ook afhangen van het bedrag dat uitgevers en schrijvers straks betaald krijgen per uitgelezen boek. Want daar zit nu nog het grote probleem van muzikanten: ze dachten dat ze met enkele euro's per verkochte cd al weinig verdienden, maar voor een beluisterd lied op Spotify gaat er helemaal weinig naar de artiest: slechts een honderdste cent per album. Maar ja, we moeten reëel zijn: zonder Spotify voor boeken en zonder goedkopere e-books, jagen we de lezers naar illegale downloads.'


Özcan Akyol, auteur van het succesvolle debuut Eus denkt ook dat uitgevers alternatieven moeten zoeken, maar de vergelijking met muziek vindt hij niet opgaan. 'Muziek is een andere beleving: even op Spotify een liedje luisteren, dat kan vluchtig, in de tram, zelfs op je werk. Maar een boek, daar moet je je voor inspannen. Er zijn boeken waar je in kunt verdwalen. Ik zie het niet snel gebeuren, dat mensen naar een soort Spotify-streamingdienst gaan klikken om even een boek te bekijken. Het zegt ook veel dat de inkomsten uit e-books nog altijd niets voorstellen, vergeleken bij papieren boeken.'


Kritisch is ook Toine Donk, uitgever van Das Magazin: 'De boekenwereld hobbelt in vrolijke polonaise achter het idee van een Spotify-voor-boeken aan. Het is nu vooral een fijne bliksemafleider voor uitgeverijen om niet kritisch naar zichzelf te kijken.' Donk heeft er een hard hoofd in. 'Als de boekenwereld écht iets wil leren van Spotify en Netflix, is het hun startup-mentaliteit die focust op flexibiliteit en een klantgerichte instelling.'


Sommige uitgevers zijn nog voorzichtig. 'Het is in ieder geval een model dat we moeten proberen', zegt Mizzi van der Pluijm, directeur-uitgever van AtlasContact. 'Spotify voor boeken zal zeker komen. Op welke manier, wordt pas duidelijk nadat er flink is geëxperimenteerd. Belangrijk is dat de belangen van schrijvers worden gewaarborgd. Een model waar je voor 5 euro per maand de nieuwste boeken kunt kopen, staat niet in verhouding tot de tijd en energie die er in die boeken zit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden