Spotgeest

Hij kan gedachten lezen en objecten laten zweven. Zónder zesde zintuig. De Vlaamse comedian-mentalist Gili drijft vanaf 13 november ook in Nederlandse theaters de spot met mediums als Char en Derek Ogilvie.

DOOR TONIE MUDDE FOTO ADRIAAN VAN DER PLOEG

Wow, fantastisch! Met dat gevoel keek de jonge Lieven Gheysen ooit naar een tv-show met Uri Geller, de Israëliër die 'met zijn gedachten' lepels buigt. Gheysen - destijds 11 jaar oud - was beginnend goochelaar en zou daar later zijn carrière van maken. Hij ontdekte dat er simpele trucs bestaan om lepels te buigen. Bijvoorbeeld door het publiek even af te leiden en met een kleine zet een voorgebogen lepel om te krullen.

Weg was de bewondering voor Geller. Gheysen: 'Hij bleek dus niet over bovennatuurlijke krachten te beschikken, terwijl hij dat wel bij hoog en laag beweert. Ik houd van mooie illusies, maar erger me aan de verklaringen vol geesten en ander gezwets die er vaak bij worden gehaald.'

De Vlaming toverde zijn irritatie om tot een act: Gili, de comedian-mentalist die paragnosten imiteert en ontmaskert. Zijn theatervoorstelling Iedereen paranormaal vierde successen in België. Nu waagt hij de oversteek naar Nederlandse theaters. Wat zijn shows anders maakt dan die van het gemiddelde medium? 'Bij mij valt er meer te lachen. En ik geef toe dat alles nep is: ik ben een goudeerlijke bedrieger.'

Derek Ogilvie trekt meer dan een miljoen kijkers. Hoe verklaart u die populariteit?

'De kerken zijn leeggestroomd. Toch hebben we moeite ons neer te leggen bij de werkelijkheid: dat we slechts een speldenprik in de historie zijn, dat de mensheid een virus op schoenen is. Iedereen wordt weleens overvallen door het gevoel dat er meer moet zijn tussen hemel en aarde. Paragnosten springen in dat gat, door te beweren met hogere machten te communiceren. En voor 200 euro willen ze je best even deelgenoot maken van die paranormale wereld.'

Zijn alle mediums en paragnosten bedriegers?

'Misschien dat er ergens op de wereld een rondloopt die echt met geesten kan communiceren, maar de mediums die ik heb gezien, waren allemaal fake.'

Allemaal nep? Laatst, bij Derek Ogilvie: Unexpected, gebeurde toch wel iets opmerkelijks...

'Vertel.'

Via een geest vernam Ogilvie dat iemand in het publiek verbonden was met een afgehakte vinger, een stip, een longprobleem en vier kinderen. Toen zat er dus werkelijk iemand in de zaal die...

'Mijn vader verloor een vingertop in de zaagmachine. Mijn naam is Lieven, met een stip op de i. Ik heb last van allergieën en word zonder de juiste medicijnen kortademig. Mijn broer heeft vier kinderen. Allemaal echt waar! Had die geest het misschien over mij? Dit is wat figuren als Ogilvie en Char doen: ze tekenen een wolk waarin iedereen kan zien wat hij wil. Wie bereid is te zoeken, zal zichzelf erin herkennen. Om de kans op succes te vergroten, spreken mediums daarom ook altijd over onderwerpen die iedereen aangaan: beroep, erotiek, dokters, reizen, opvoeding, geld. Wat krijg je als je de eerste letters van die woorden achter elkaar zet? Bedrog.'

Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau staan vier op de tien Nederlanders open voor mediums en waarzeggers. Hoe kan dat als hun trucs zo makkelijk te doorzien zijn?

'Omdat we gebombardeerd worden met tv-programma's die paranormale figuren op een voetstuk hijsen. Als er op straat iemand beweert dat hij met je pasgeboren baby kan praten, zeg je: 'Ga weg, gek.' Maar zet diezelfde gek op een mooi podium, monteer zijn uitspraken zo dat hij vaak gelijk lijkt te hebben, laat een paar labiele moeders hem in de armen vallen en ineens is hij Derek Ogilvie, de babyfluisteraar.'

Een medium kan ook troost bieden, toch? Bijvoorbeeld wanneer hij zegt dat de geest van een dierbare een goede rustplaats heeft gevonden.

'Mensen kunnen inderdaad een positief gevoel overhouden aan contact met een medium. Maar het is en blijft bedrog. Mediums verdienen veel geld aan de zorgen en goedgelovigheid van hun publiek. Neem die uitzending van Ogilvie waarin hij contact zoekt met de geest van het vermoorde Eindhovense meisje Nicole van der Hurk. Een walgelijke exploitatie van andermans leed. Dat vond de stiefvader van het meisje ook. Hij spande een rechtszaak aan.'

Samen met stichting Skepp (Studiekring voor de Kritische Evaluatie van Pseudowetenschap en het Paranormale) looft u 1 miljoen euro uit voor iedereen die kan bewijzen dat hij over paranormale talenten beschikt. Loopt het storm?

'Dat valt tegen. Meestal haken kandidaten op het laatste moment af met een smoes, dat de sterren die dag niet gunstig staan uitgelijnd of zo. Laatst hadden we een man met een pendel die de uitdaging wel aandurfde. Hij beweerde met zijn pendel, een soort wichelroede, te kunnen aanvoelen welke woorden iemand had gelezen in een boek. Dat hebben we getest met een woordenboek. Als hij zeven van de tien woorden goed zou hebben geraden, had hij gewonnen.'

En? Wat was zijn score?

'Nul. Geheel volgens de wetten van de kansberekening.'

Hoe reageert een medium doorgaans wanneer hij faalt voor zo'n test?

'Meestal zeggen ze dat de sfeer te kritisch was, dat hun zesde zintuig heel gevoelig is voor negatieve vibes. Ze proberen zich in een positie te manoeuvreren waarin ze altijd gelijk hebben. Als ze het goed doen, ligt het aan hun paranormale kwaliteiten. Als ze het fout doen, ligt het aan een negatieve sfeer of aan het geestenrijk dat nu eenmaal moeilijk te doorgronden is.'

Weten mediums van zichzelf dat ze bedriegers zijn?

'Sommige mediums geloven heilig in hun zesde zintuig. Het is natuurlijk ook fijn om van jezelf te denken dat je bijzonder bent, dat je iets kunt wat niemand anders kan. Char weet volgens mij dondersgoed dat ze een charlatan is. Dat gedoe met die eerste letters van namen van overledenen: waarom zouden geesten via een soort Lingo communiceren?

Van Derek Ogilvie weet ik niet of hij gek is of een bedrieger. Al is het moment waarop hij zijn paranormale kwaliteiten ontdekte op z'n minst verdacht. Vroeger runde hij een discotheek. Toen die failliet ging, kwam hij ineens met het verhaal dat hij met doden kan praten. Waarschijnlijk had hij dus gewoon geld nodig.'

Ogilvie vraagt 65 euro voor een kaartje voor zijn show. U vraagt 18,60 euro. Had u niet beter kunnen kiezen voor een carrière als echt medium?

'Dat was financieel gezien de betere keuze geweest, maar dan had ik mezelf niet meer in de spiegel kunnen kijken. Het gekke is: na elke show stapt er wel iemand op me af die denkt dat ik wél over een zesde zintuig beschik. Volgens hardnekkige believers ben ik wel degelijk een medium, maar verkeer ik nog in de ontkenningsfase.'

Gili, Iedereen Paranormaal, vanaf 13 november in Nederland. Speellijst: gili.be/agenda

DUIVELS LUCIFERDOOSJE

Overtuig vrienden en familie dat je objecten kunt laten zweven. hier een spoedcursus 'luciferdoosje aansturen met je gedachten'. voor de video-instructie: tinyurl.com/d6njlk7.

1)neem een klein luciferdoosje en schuif het een stukje open.

2)leg het doosje omgekeerd op de rug van je hand, dus met de kier naar beneden.

3)schuif het doosje dicht, zodat er een huidplooi klem komt te zitten.

4)kijk indringend naar het luciferdoosje, terwijl je je vingers tot een vuist knijpt. de huid op de rug van je hand trekt zich strak, waardoor het doosje rechtop gaat staan. voor de argeloze toeschouwer lijkt het alsof je het doosje met je gedachten aanstuurt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden