Spot maakt Corbyn juist sterker

In De andere kant wordt wekelijks een actuele kwestie ondersteboven gehouden of binnenstebuiten gekeerd. Vier redenen waarom de linkse Labourleider toch niet kansloos hoeft te zijn

Beeld Carolyn Ridsdale

'Het kortste zelfmoordbriefje in de politieke geschiedenis: Jeremy Corbyn', schreef Daily Beast-journalist Alex Massie over de nieuwe leider van de Britse Labourpartij. De politicus maakt volgens velen geen schijn van kans bij de verkiezingen in 2020. Een cadeautje voor de Conservatieve premier David Cameron, de doodsteek voor Labour, is de overheersende opinie.

Geen wonder: de kersverse Labourleider heeft nu al moeite de gelederen in zijn partij gesloten te houden. Zeven vooraanstaande leden stapten op na zijn verkiezing. De meeste Britse media keren zich tegen hem en controversiële uitspraken uit het verleden (Corbyn refereerde ooit aan Hamas en Hezbollah als 'vrienden') worden uit de kast getrokken om de politicus aan te vallen. Cameron schreef op Twitter: 'De Labourpartij is nu een bedreiging voor onze nationale veiligheid, onze economische zekerheid en de veiligheid van onze families.'

Niet bepaald ingrediënten voor politiek succes. En toch, dat hij leider van Labour zou worden, was nog niet zo lang geleden ook onbestaanbaar. Dus het is misschien onaannemelijk dat de rebelse Jeremy Corbyn ooit 10 Downing Street zal betreden, maar niet onvoorstelbaar. Er zijn ten minste vier redenen waarom Corbyn niet kansloos hoeft te zijn. Vooral wanneer die zich allevier tegelijk voordoen.

Hij trekt jongeren weer naar de stembus

Corbyn heeft zijn winst voor een groot deel te danken aan jongeren. En laat die jongeren nou net de groep zijn die goeddeels thuisbleef bij de verkiezingen van mei (opkomst 66,1 procent). Weet de nieuwe leider hen aan zich te binden en gaan ze in 2020 wel stemmen, dan zouden de kansen voor Labour aanzienlijk toenemen. Hij wil het collegegeld afschaffen, een reden waarom veel studenten in 2010 op de Liberal Democrats stemden. Die partij maakte haar belofte destijds niet waar, maar het vertrouwen in de oprechtheid van de Labourleider is groot.

Hij profiteert van de underdogpositie

Dat vertrouwen heeft alles te maken met het feit dat Corbyn zichzelf succesvol als buitenstaander presenteert. Iemand die tegen het establishment, in dit geval de regerende Conservatieven, aanschopt en dat niet doet om zelf op het pluche te komen. Hij wil zich niet uitlaten over de vraag of hij premier wil worden. Juist dat hij het premierschap niet als doel op zich benoemt, kan hem dichter bij de macht brengen.

Daarbij komt dat zijn belangrijkste opponenten, de Conservatieve partij en de meeste Britse media, blijven verkondigen dat hij onverkiesbaar is. Als ze zijn positie daarmee denken te ondergraven, lijkt het een slechte strategie. Want vanaf het moment dat hij zich - naar verluidt een minuut voor de deadline - kandidaat stelde voor het leiderschap van zijn partij, was dat precies de manier waarop zijn critici in eigen kring hem buitenspel probeerden te zetten. Tegenstanders en media moeten vooral doorgaan hem te bespotten vanwege zijn 'Mao-achtige fiets' en 'onverzorgde uiterlijk', dat kweekt alleen maar sympathie. Ondanks (of dankzij) de lage verwachtingen kwam hij waar hij nu is. Corbyn zal opnieuw handig gebruik kunnen maken van de onderschatting door zijn tegenstanders.

Jeremy Corbyn verlaat het partijbureau van Labour in Londen.Beeld epa

Hij stapt uit het links-rechtsframe

Zijn tegenstanders, zowel politici als media, beschrijven Corbyn als (extreem)links en radicaal. Toegegeven, hij heeft een aantal relatief radicale (de Britten uit de NAVO) en linkse (nationalisatie van spoorwegen en energiebedrijven) ideeën, maar dit betekent niet dat hij onverkiesbaar is. Uit een recente peiling van YouGov blijkt dat een ruime meerderheid van de Britten, ook onder de achterban van de Conservatieven, voor die nationalisatie is. En onlangs nog spraken 41 vooraanstaande economen, niet allemaal Corbyn-supporters, hun steun uit voor het anti-bezuinigingsstandpunt van de politicus. Niet Corbyns standpunt, maar dat van de dogmatisch bezuinigende regering is extreem, was de boodschap.

Het idee dat Corbyn te links is om verkiezingen te winnen, is gebaseerd op de aanname dat zijn gematigder voorganger Ed Miliband door zijn linkse koers de verkiezingen verloor. Maar een deel van de verklaring van het verlies ligt in het onvermogen van Miliband om jongeren naar de stembus te trekken. Was Miliband te links? Of gewoon een veel te saaie man?

Corbyn hoopt ongetwijfeld op dat laatste. Wil hij slagen, dan zal hij verder moeten kijken dan de vakbonden en de jeugd. Hij zal de Britten ervan moeten overtuigen dat Groot-Brittannië snakt naar zijn ideeën, los van hun plaats in het politieke spectrum.

Qua populariteit buiten de eigen achterban kan Corbyn een voorbeeld nemen aan de markante Conservatief Boris Johnson, de burgemeester van Londen die in beide kampen geliefd is. Net als de Labourleider vanwege zijn 'oprechtheid' en 'authenticiteit'. 'Boris' wordt al getipt als opvolger van Cameron. Of Corbyns kansen daarmee groter worden, is de vraag. Het zou wel een interessante campagne opleveren.

De voorganger van Corbyn, Ed Miliband.Beeld epa

Hij wint in Schotland

Hier zit de crux. Labour maakt alleen kans met steun van de kiezers die in mei massaal overliepen naar de linksere Schotse Nationalisten. En dat is juist waarschijnlijker met zo'n linkse koers. Oké, wel lastig zonder verlies in Engeland. Corbyn begint in elk geval vol goede moed: volgende week gaat hij bij de Schotten op campagne.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden