'Sportzone' als hart van Limburg

SITTARD-GELEEN Niet zonder cynisme herinnert ze zich hoe ze zeven jaar geleden zelf tegenover topsport stond. Als lijsttrekker van haar partij (PvdA) zat Odile Wolfs voor de Statenverkiezingen in Limburg bij een politiek debat over sport op provinciaal niveau....

Wolfs beschrijft de sfeer van toen als Sport in Wonderland. ‘Eigenlijk had iedereen iets van: topsport, nou daar gaan we als provincie niet aan meedoen. Geen van de lijsttrekkers durfde zijn nek uit te steken, we zeiden: ze komen hier maar fietsen, want het landschap daarvoor hebben we in Limburg toch al.’

De lethargie van toen heeft plaatsgemaakt voor nieuw realisme, gedragen door de overtuigingskracht van Wolfs. Vergenoegd kijkt ze terug op het politieke debat, dat voor de laatste Statenverkiezingen werd gehouden en waaruit bleek dat in Limburg een breed draagvlak is om sport op de provinciale kaart te zetten.

Wolfs: ‘Om drie miljoen euro provinciesteun vrij te maken voor het WK wielrennen van 2012 in Limburg is nauwelijks nog debat nodig. ‘Verwerk het maar in de begroting’, zeggen ze nu. ‘Iedereen onderkent de meerwaarde van sport. Dat was zeven jaar geleden ondenkbaar.’

De provincie is met ‘Sportzone Limburg’ de katalysator van een beweging waarin diverse partijen, van sport tot bedrijfsleven, leisure, innovatie en onderwijs op alle niveaus, de handen ineen hebben geslagen. Dat moet, met het Olympisch Plan 2028 aan de horizon, via de regio Sittard-Geleen voor 2016 leiden tot top- en breedtesport op olympisch niveau.

‘We zitten ook in ons gebied met een groot obesitasprobleem. Als wij de jeugd niet aan het bewegen krijgen, ziet het er slecht uit voor deze provincie. De bevolking wordt almaar grijzer. Als de jongeren ziek worden of op een andere manier afhaken, wie moet hier dan straks het werk doen?’, vraagt ook Wolfs zich af.

In het hartje van Sportzone Limburg, in de westelijke mijnstreek, met uitzicht op het stadion van voetbalclub Fortuna Sittard uit de eerste divisie verankert ze haar gedrevenheid als portefeuillehouder, zoals ze zelf zegt, in ‘een prachtverhaal, niet in een jankverhaal’.

Wolfs is zowel pleitbezorger als kritisch waarnemer. ‘We moeten niet dramatisch doen, maar wel investeren waar we moeten investeren: in de jeugd, met goed onderwijs en aansluiting op de arbeidsmarkt. Is dat voldoende? Nee dus, daarom hebben we als provincie ook gezocht naar ontplooiing via sport en cultuur.’

Maastricht heeft zich met zijn conservatorium, toneelacademie, hogeschool voor beeldende kunst, bouwkunstacademie en de faculteit cultuurwetenschappen aan de universiteit geprofileerd als kandidaat Europese culturele hoofdstad in 2018. ‘Bij de sport mag er nog wel een tandje bij’, aldus Wolfs.

Ze wijst op de uittocht van Limburgs talent als gevolg van het gebrek aan trainingsfaciliteiten in combinatie met een goede schoolopleiding. ‘Als provincie vinden we dat we aan de slag moeten met gemeentelijke ambities van bovenregionaal niveau.’

Sportzone Limburg is zo’n project, dat niet bij toeval in Sittard-Geleen is gesitueerd. Of zoals sportwethouder Ruud Guyt zegt: ‘We hebben hier altijd veel met sport gehad, door het cios, de bloei van tophandbal en het ontstaan van het betaald voetbal, bij Fortuna ’54 in Geleen.'

Verduidelijkend zegt Guyt: ‘Op de strategische vraag van de provincie waar de Limburgse regio’s hun speerpunten zien, heeft Sittard-Geleen gezegd: op innovatieve bedrijvigheid en op sport. Vanuit het demografische gegeven dat hier straks minder mensen zullen wonen. Bovendien moeten we voorkomen dat we in de netwerkstad Zuid-Limburg, met 600.000 inwoners, straks allemaal hetzelfde doen en daardoor elkaar het geld uit de zak kloppen. Daarom hebben wij gekozen voor het primaat van sport.’

Het is de kans voor Sittard-Geleen zich als sportstad te profileren, niet om de deur voor anderen te sluiten. ‘Soms moet je op grond van elders bestaande basiskennis vaststellen dat andere streken meer geschikt zijn voor bepaalde sporten. Zoals de hippische sport, die zich prima in Noord-en Midden-Limburg heeft ontwikkeld.’

Sittard-Geleen heeft gekozen voor zes speerpuntsporten: handbal, triatlon, atletiek, voetbal, tafeltennis en uiteraard wielrennen. Het nationaal trainingscentrum voor de tri-atleten is nu al in de gemeente Stein gevestigd, de nationale top in het polshoogspringen zetelt in Sittard-Geleen.

De regionale trainingscentra voor het wielrennen, vrouwenvoetbal en handbal hebben eveneens hun tenten in Sportzone Limburg opgeslagen. Het wachten is op het nationale handbalcentrum en het 14de jeugdopleidingscentrum van de KNVB.

In Sportzone Limburg komen de lijnen van sport naar onderwijs van mbo tot hbo en universiteit samen in een waaier van mogelijkheden voor excellerende sportjeugd om in de eigen streek te blijven studeren. ‘Als je analyseert waaraan de westelijke mijnstreek haar gloriejaren in het handbal heeft te danken, kom je uit bij de broers Pim en Gabrie Rietbroek en Guus Cantelberg. Zij maakten als gymleraren handbal op de middelbare school populair’, zegt Guyt.

Succes in de topsport vraagt volgens hem een vroegere start dan op de middelbare school. ‘Maar niet op de klassieke Oost-Duitse methode, met de van hogerhand opgelegde verplichting al jong voor één sport te kiezen. Belangrijk is de verbindingen tussen onderwijs en sport te versterken. Met behulp van nog meer zogenoemde combinatiefunctionarissen en via het daarvoor opgerichte leerbedrijf Sprint ontwikkelde stageplekken in het gymonderwijs op de basisschool.’

Wolfs spreekt van een creatieve aanpak, van de innoverende invloed van het op sportgebied actieve DSM, maar vooral van durf. ‘Het gaat om de meerwaarde. Durven saneren waar het pijn doet en willen investeren waar het kracht biedt. Het Orbis Medisch Centrum zal een gewichtige rol spelen in begeleiding en ontwikkeling. De woningcorporaties hebben belang bij toekomstige veranderingen op plaatsen waar ze moeten renoveren, saneren en opnieuw gaan bouwen.’

Dat geldt ook voor de infrastructuur van Sportzone Limburg, opgebouwd rond het voetbalstadion. ‘Aan de voorzijde komt een hotel, verbonden met Fitland, het gebouw waar onderwijs en sport in op elkaar afgestemde lokalen samenkomen. Onderwijs verweven in sport, net als de zorg’, zegt Maarten van Kempen, directeur en ontwerper van Fitland, dat is opgebouwd rond een Topsportcentrum.

‘Het is uniek in zijn soort door zijn publiek-private combinatie. Een betaalbare variant, niet alleen nu maar ook over twintig jaar. Hier is op termijn niet jaar in jaar uit een overheidsbijdrage nodig. Dat is dus een wezenlijk verschil met accommodaties waar steeds weer vele miljoenen bij moeten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden