Sportjournalistiek: Wat privé lijkt, moet privé blijven?

De sportpers leek niet erg verbaasd over de strapatsen van Thomas Dekker. Alsof het niet relevant was. Terecht?

Traditiegetrouw worden winnende wielrenners beloond met vrouwelijk schoon.Beeld Klaas Jan van der Weij

Laconiek, bijna schouderophalend reageerden de sportjournalisten, oud-sporters en kenners. Die onthullingen over veel drank, een beetje drugs en een eindeloze parade prostituees van wielrenner Thomas Dekker, ach. Hij zou wel drie boeken vol kunnen schrijven over seks en topsport, stelde oud-hockeyer Jacques Brinkman, 'maar dat houd je intern'. 'Elke sportverslaggever zal het beeld van de naar seks hongerende topatleet kunnen bevestigen', schreef columnist Bert Wagendorp in de Volkskrant. Ook Mart Smeets had 'weleens verhalen gehoord over wielrenners die zich lieten bevredigen voor de koers', zei hij op Radio 1. 'Maar daarin ben ik niet geïnteresseerd. Dat hoef ik ook niet te lezen.'

Daartegenover stonden de ronduit verbaasde reacties van niet-ingewijden. 'Ik moest denken aan alle keren dat ik op het puntje van mijn stoel tv zat te kijken, jullie zat aan te moedigen', stamelde Matthijs van Nieuwkerk tegen Dekker in DWDD. En dan hadden ze de avond ervoor gewoon tot drie uur 's nachts op een hotelkamer met prostituees gefeest! 'Daar word ik heel ongelukkig van', besloot de presentator.

Dat zou je naïef kunnen noemen. Maar zijn verbijstering is helemaal niet zo gek. Wie de sportjournalistiek volgt, krijgt het idee dat wielrenners toegewijde asceten zijn. Types die - doping daargelaten - als wildste daad hooguit een keer te veel zilvervliesrijst opscheppen, maar niet de avond voor een koers wat buisjes ghb naar binnen werken.

'Dit is een blik op een wereld die wij nog niet kenden', concludeerde Suzanne Bosman op Radio 1. Op diezelfde zender zei Margreet Spijker tegen oud-hockeyer Brinkman: 'Jij bent niet verbaasd, maar ik wel. Als burger in dit land weet ik dit niet, hè.'

Er is, kortom, een publiek dat van niets weet, terwijl journalisten wél weten hoe het er op trainingskampen en toernooien aan toe gaat. Die anekdotes vertellen ze weleens aan vrienden in de kroeg, maar de media halen ze niet. Privé is privé, toch?

Zwembad

Dat is uiteraard een gezonde houding voor iedereen die niet Albert Verlinde heet. Wat voetballers, wielrenners en atleten in hun eigen tijd uitvreten in parkeergarages en hotelkamers moeten ze, zoals ieder ander, zelf weten. 'Tenzij het gedrag de prestaties beïnvloedt', zeggen veel journalisten er dan bij.

Hoe hard daarnaar gespeurd wordt, valt te bezien. Feit is dat de onthullingen bijna altijd van buiten komen. Het zwembadincident uit 1974 - vlak voor de finale van het WK voetbal- werd bekendgemaakt door de Duitse tabloid Bild. Het nieuws over een feestje met een stripper en haar vriendinnen in een hotelsuite op de avond voor de oefeninterland tegen Denemarken in 2001 kwam van een Deense krant. Via een Braziliaanse site kwamen foto's naar buiten van Oranje in volle flirtmodus in een nachtclub in Rio.

Beeld Klaas Jan van der Weij

In Buitenbeentje, de gisteren verschenen biografie van oud-voetballer Johnny Rep, staat een intrigerend weetje. De selectie voor het WK van 1978 verveelde zich dood in het hotel in de Argentijnse bergen. Soms gingen ze naar de nabijgelegen stad. 'Daar was al snel wat vertier', vertelt Rep tegen biograaf Mark van den Heuvel. 'Dat hadden een paar journalisten van De Telegraaf voor ons geregeld. In een hotelletje, konden we even voor een paar uur aan onze trekken komen.'

En nee, daarbij ging het niet om een potje schaak: de anekdote staat in een hoofdstuk over alle affaires, orgieën en 'trucjes op heerlijke ligbedden' met prostituees. Het hotel in Duitsland in 1974 leek, zo blikt Rep met heimwee terug, 'af en toe wel een parenclub'. Van al die feestelijkheden deden journalisten dus niet alleen geen verslag, sommige orkestreerden ze zelfs.

Ja, das war einmal. Tegenwoordig zou het ondenkbaar zijn, alleen al omdat een coach zijn pupillen dit alles nooit zou toestaan. Dat raakt aan een andere ontwikkeling in de sport, een die wel degelijk van invloed kan zijn op de vraag of media aandacht moeten besteden aan het leven van sporters buiten het stadion.

Tekst gaat verder onder de foto.

Beeld Klaas Jan van der Weij / Sportst

Matras

De sport is geprofessionaliseerd en daarmee ook gekwantificeerd. Alles wordt bijgehouden. PSV-spelers lunchen niet alleen op de club, ze ontbijten er ook. Zo weet de leiding wat ze eten - en wat die voeding met hun lichamen doet. De club bemoeit zich zelfs met het soort matras waarop wordt geslapen. Op de Olympische Spelen doet TeamNL aan 'jetlagbestrijding'. Om het lichaam in de beste conditie te krijgen, dragen sporters lichtbrillen met wisselende glazen, om een dag- en nachtritme te manipuleren. Verstandskiezen die tijdens de Spelen zouden kunnen ontsteken worden preventief getrokken. Elk radertje in het lijf wordt aangepakt.

En de journalistiek volgt, met pagina's vol prachtige grafieken, analyses en voorbeschouwingen op perfecte wedstrijden. De 'ultieme eerste passen' voor een gouden medaille van Dafne Schippers zouden respectievelijk 95 cm, 96 cm en 108 cm lang zijn, schreef de Volkskrant op de dag voor de 100 meter-race. Ook kopte de krant: 'Klaar voor de start begint in eigen bed.'

Door dit geloof in de maakbaarheid van sportprestaties gaan misstappen zwaarder wegen. Want die kunnen alle inspanningen en investeringen immers teniet doen. Dat bleek bijvoorbeeld uit het wegsturen van Yuri van Gelder in Rio om het drinken van 'vijf of zes Desperado's' en een onchristelijk late thuiskomst, escapades die bleekjes afsteken bij die van Oranje in 1974.

Als er zoveel aandacht is voor de perfecte omstandigheden, zou dat dan ook niet moeten gelden voor activiteiten in het genre sex, drugs and rock 'n roll? Wanneer elke hap en elke stap van de sporter van belang zijn, kom je sneller uit bij de journalistieke mantra 'tenzij het gedrag de prestaties beïnvloedt'. En is het dus best relevant of er tijdens trainingskampen tot laat in de nacht wordt gedronken of gefeest met prostituees - een van de grote onrechtvaardigheden van het leven is immers dat wodka en weinig slaap de volgende dag een wissel trekken op het lichaam.

Het is goed dat sportjournalisten geen roddeljournalisten willen zijn. Maar nee, privé is bij sport helaas niet altijd alleen maar privé, zeker niet gezien de professionalisering. Dat klinkt ongezellig en onromantisch en doet verlangen naar 1974. Maar die finale werd verloren. En die 'moeder aller nederlagen' kan toch, zo moet ook Rep in zijn biografie toegeven, 'niet helemaal los worden gezien van de zwembadaffaire'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden