Sport moet wijken voor gebed in veroverd deel Afghanistan Taliban-militie dwingt met lijfstraffen nieuwe orde af

Onder het toeziend oog van duizenden toeschouwers zegt de islamitische rechter dat de drie jongemannen veroordeeld zijn wegens het beroven van reizigers....

AP

LASHKARGAH

De zware straffen maken duidelijk dat de taliban, de sterke, nieuwe militie van 'religieuze studenten' ernst maken met het invoeren van hun versie van de islamitische wetgeving in dit anarchistisch land.

De taliban hebben een indrukwekkende reeks overwinningen geboekt in de burgeroorlog. Ze veroverden het grootste deel van zuidelijk en oostelijk Afghanistan.

Ze staan nu in de buitenwijken van Kabul, de hoofdstad, en hebben aangekondigd korte metten te maken met rivaliserende islamitische facties die ze betichten van machtshonger, corruptie en on-islamitisch gedrag.

'Wij bestrijden foute moslims', zegt taliban-leider mullah Mohammed Umar, die hoofdkwartier houdt in de zuidelijke stad Kandahar. 'Moeten we stilzitten als we hun misdaden zien of ervan horen, misdaden tegen de armen, tegen vrouwen?'

In de taliban-gebieden zijn voetballen, volleyballen en zelfs schaken verboden omdat jongeren door sporten een of meer van de vijf dagelijkse gebedsdiensten missen. Door de autoriteiten ingestelde teams, gewapend met scharen, knippen mannen wier haar te lang wordt geacht.

Vrouwen moeten gesluierd zijn als ze hun huis verlaten. Vrouwelijke artsen en verpleegkundigen konden niet naar hun werk tot Britse hulpverleners hen van en naar de werkplek vervoerden.

De taliban, die grotendeels bestaat uit militante theologie-studenten, genieten de steun van de bevolking omdat ze orde en rust brachten in plaatsen die de afgelopen jaren alleen chaos hebben gekend. Maar de groep ontbeert bestuurlijke ervaring.

In Kandahar doen vier geestelijken zonder juridische kennis dienst als rechter. Ze zitten buiten op tapijten en handelen dagelijks meer dan een dozijn processen af.

'De mensen wíllen de sharia (islamitische wetgeving), ze willen deze straffen', zegt mullah Pasani, de hoogste rechter van de taliban. 'Het is de enige manier om een misdaadvrije samenleving te krijgen.'

Nagenoeg alle Afghanen zijn moslims die zeggen een islamitische regering te willen. Hun beleving van de islam is echter van oudsher gematigd en ze hebben een lange geschiedenis van rebellie tegen onderdrukkers.

De vrijheidslievende Afghanen verdreven het Britse leger in de negentiende eeuw tweemaal, en de Russische troepen in 1989. Ze verzetten zich routinematig tegen pogingen van de centrale regering in Kabul de afgelegen regio's haar wil op te leggen.

De taliban daarentegen hebben snel hun gezag gevestigd in de veroverde gebieden. Zij keurden openbare terechtstellingen van moordenaars in Kandahar goed. En in ten minste één geval kreeg een weduwe toestemming te moordenaar van haar echtgenoot te executeren.

De openbare amputaties in Lashkargah werden uitgevoerd 'om het islamitische karakter van de taliban-beweging te onderstrepen en om een voorbeeld te stellen', zegt mullah Abdul Bari, directeur van het openbare ziekenhuis in Lashkargah. Bari stuurde de artsen om de amputaties te doen.

De dieven kregen plaatselijke verdoving voordat hun ledematen werden verwijderd. Daarna werden ze naar het ziekenhuis gebracht om te herstellen. De drie mannen, allen in de twintig, houden vol onschuldig te zijn. Bari is niet onder de indruk. 'Hebt u ooit gehoord dat een dief bekende?' vraagt hij.

Afghanistans meer gevestigde islamitische facties hebben hun geloofwaardigheid verloren door tegen elkaar te gaan vechten nadat ze in 1992 een gehaat communistisch bewind ten val hadden gebracht. President Burhanuddin Rabbani zei een islamitische staat te willen vestigen, maar die heeft door de aanhoudende oorlog nauwelijks gefunctioneerd.

De taliban zijn veel effectiever geweest. Een van hun opmerkelijkste prestaties was het ontwapenen van Afghaanse mannen die het dragen van wapens als een geboorterecht beschouwen.

Bij controleposten van de taliban worden automobilisten nu met een lach begroet. Zij hoeven niet bang te zijn te worden beroofd, of geld te moeten betalen om te mogen passeren.

De taliban hebben honderden kilometers afgelegd zonder op noemenswaardig verzet te stuiten. Maar het zal moeilijk zijn Kabul in te nemen waar Rabbani's troepen zich hebben ingegraven. De twee partijen staan slechts honderd meter tegenover elkaar op een weg tien kilometer ten zuiden van de hoofdstad.

Geen van beide heeft de aanval geopend, maar gevechten zijn onvermijdelijk, tenzij ze hun geschillen bijleggen op basis van een vredesplan van de VN.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.