Sport is gezond, ook op de lange termijn

Sport veroorzaakt jaarlijks drie miljoen acute blessures. In de meeste gevallen gaat het om een enkelkwetsuur, een spierscheuring of knieklachten....

Maar hoe zit het met de schadelijke gevolgen op lange termijn? Is het op den duur nog wel gezond om vier keer in de week hard te lopen of gaat het lichaam tegensputteren? Arts-fysioloog prof. dr. Harm Kuipers, verbonden aan de Universiteit Maastricht, bestudeerde met drie collega's onderzoeken over de gevolgen van jarenlange intensieve lichamelijke inspanning. Hun bevindingen werden begin deze maand gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

Het sporthart is de bekendste langetermijnaandoening. Duursporters kunnen last krijgen van zo'n vergroot hart met dikke wanden. Tot voor kort werd gedacht dat een sporthart slecht was voor de gezondheid, zelfs dodelijk kon zijn. 'Nu weten we dat het een gezonde aanpassing van het lichaam is op veel sporten', zegt Kuipers.

Over het verband tussen hartritmestoornissen en jarenlange intensieve training is nog onvoldoende bekend, aldus Kuipers. Sommige atleten krijgen in de loop van hun carrière last van dergelijke stoornissen, die hun prestatievermogen verminderen. Onderzoeken geven tegenstrijdige resultaten over de oorzaak.

Er bestaat wel een duidelijk verband tussen bepaalde takken van sport en een vaatafwijking in het bekken. Bij wielrenners, triatleten, schaatsers en roeiers, die heel vaak langdurig hun heupgewricht buigen, kan in de bekkenslagader een knik ontstaan. Als daar te lang niets aan wordt gedaan, ontstaat schade aan de vaatwand. Dan biedt een operatie uitkomst, aldus Kuipers. Of stoppen met sporten.

Van de Nederlandse wielrenners en triatleten die vorig jaar deelnamen aan de Olympische Spelen in Sydney, werd 20 procent de afgelopen jaren voor de kwaal behandeld. Hoe groot het probleem is bij wedstrijdsporters op een lager niveau en bij recreanten, is onbekend.

Ook artrose vormt een risico. Intensief sporten betekent een forse belasting van enkels en knieën. Toen joggen in de jaren tachtig een rage werd, vreesden artsen dat die nieuwe horde hardlopers op latere leeftijd vaker te maken zou krijgen met slijtage van het kraakbeen. Die vrees bleek ongegrond.

Uit onderzoek is wel gebleken dat beroepsvoetballers een grotere kans hebben op artrose. Dat komt volgens Kuipers doordat zij vaker een kruisband- of meniscusoperatie hebben ondergaan. 'En een chirurg kan het nooit meer zo mooi maken als het was. Kracht en verhoudingen zijn daarna net even anders dan de natuur heeft bedoeld.'

Bij vrouwelijke sporters die in korte tijd vaker en zwaarder gaan trainen of die veel te weinig eten om het energieverbruik tijdens de zware trainingen te compenseren, ontstaan soms menstruatiestoornissen. Zij lopen op de lange duur een grotere kans op botontkalking. Herstel van de cyclus blijkt vaak een moeizame zaak.

Kuipers vindt zijn bevindingen niet alarmerend. Sport is ook op lange termijn gezond, concludeert hij. 'De door ons onderzochte problemen komen zeer weinig voor, treffen soms alleen een kleine groep topsporters. De positieve effecten van sportbeoefening wegen ruimschoots op tegen die paar zeldzame negatieve gevolgen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden