Nieuws Sergej Skripal

Sporen vergiftiging in Bulgarije leiden naar Russische geheime dienst

De Britse en Bulgaarse autoriteiten zijn een onderzoek begonnen naar een mogelijk verband tussen de poging een Bulgaarse zakenman te vergiftigen en de aanslag op dubbelspion Sergej Skripal met het zenuwgas novitsjok. Skripal werd vorig jaar in het Britse Salisbury vergiftigd. Hij overleefde de aanslag.

Het Britse leger is bijna een jaar na de aanslag nog steeds bezig met het verwijderen van gifsporen bij het huis van Sergei Skripal in Salisbury, 4 februari 2019. Beeld EPA

De aanslag was volgens de Britse autoriteiten het werk van twee agenten van de Russische militaire inlichtingendienst GROe, die later werden geïdentificeerd als Anatoli Tsjepiga en Aleksandr Misjkin.

De Bulgaarse zakenman Sergej Gebrev werd in april 2015 met ernstige vergiftigingsverschijnselen opgenomen in een ziekenhuis in Sofia. Ook zijn zoon Hristo en de technisch directeur van Gebrevs wapenconcern Emco bleken vergiftigd. Alle drie herstelden, maar een maand later werd Gebrev opnieuw opgenomen met vergiftigingsverschijnselen.

Verdachte reisjes

Opvallend is volgens het onderzoekscollectief Bellingcat dat een derde GROe-agent die betrokken was bij de aanslag op Skripal, Sergej Fedotov, juist in die tijd twee verdachte reisjes naar Bulgarije maakte. Die vielen samen met de vergiftigingen van Gebrev. Opvallend was ook dat Fedotov beide keren niet kwam opdagen voor de terugvlucht naar Moskou, maar Bulgarije over land verliet.

Fedotov was volgens Bellingcat ook ten tijde van de aanslag op Skripal in Salisbury. Hij zou toen met Tsjepiga en Misjkin terugvliegen naar Moskou, maar hij zegde op het laatste moment af en nam de veerboot naar Frankrijk. 

De Bulgaarse autoriteiten hebben bevestigd dat Fedotov in 2015 verscheidene malen in Bulgarije was. Zij onderzoeken nu wat hij deed, waar hij logeerde en met wie hij contact had.

Wapenconcern

Het is altijd onduidelijk gebleven wie er achter de vergiftiging van Gebrev zat, maar mogelijk houdt de aanslag verband met de activiteiten van zijn wapenconcern. Emco leverde wapens aan Oekraïne, waar pro-Russische rebellen met steun van Moskou tegen het Oekraïense leger vochten.

Gebrev liet zijn urine na de aanslag onderzoeken door Verifin, een Fins laboratorium dat controles uitvoert op verboden chemische stoffen. Volgens het Bulgaarse zakenblad Kapital zou Verifin geen verboden stoffen hebben aangetroffen, maar wel sporen van Amiton, een zenuwgas dat in de jaren vijftig als insecticide werd gebruikt.

De Bulgaarse autoriteiten onderzoek nu of Gebrev net als Skirpal is vergiftigd met novitsjok, een zenuwgas van Sovjetmakelij, of een daaraan verwante stof. Voor dat onderzoek hebben de Britse autoriteiten de Bulgaren de resultaten gegeven van hun eigen onderzoek naar de Skripal-zaak. Daarnaast heeft Sofia inzage gekregen in de gegevens van het onderzoek van de OPCW, de organisatie die toezicht houdt op het verbod op chemische wapens, naar het gebruik van novitsjok bij de aanslag op Skripal.

Aleksandr Litvinenko

Rusland zat volgens een Britse rechter ook achter de moord op de overgelopen FSB-agent Aleksandr Litvinenko, die in 2006 met het radioactieve polonium-210 werd vergiftigd. Het radioactieve spoor dat de twee daders achterlieten, voerde terug naar Moskou.

Twee jaar eerder werd de pro-westerse Oekraiense politicus Viktor Joesjtsjenko het slachtoffer van een poging hem met dioxine te vergiftigen. Hij overleefde, maar hield er lange tijd een pokdalig gezicht aan over. Zijn aanhangers zijn ervan overtuigd dat Rusland achter de aanslag zat.

Vermoedelijk was de Russische geheime dienst ook betrokken bij de moord op de Bulgaar Georgi Markov in 1978, die voor de Bulgaarse afdeling van de BBC Worldservice werkte. Hij werd in Londen met een paraplu met het gif ricine geprikt en overleed vier dagen later in een ziekenhuis. Het gif was vermoedelijk aan de Bulgaarse geheime deinst geleverd door de KGB.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden