Spoorzoeken door de fiscale jungle

Schietgebedjes klinken dezer dagen volop in Nederlandse huiskamers. De goden worden gesmeekt om een imposante aftrekpost, hulp bij fiscale grensverkenning of bijstand bij het invullen van het blauwe biljet....

Fictie doet pijn

DE HEFFING over een fictief rendement op sparen en beleggen, is dit jaar meer dan ooit een fictie. De spaarders die meer dan 3 procent op hun spaargeld hebben verdiend, mogen in hun handjes knijpen. En beleggers? Hun lijden neemt deerniswekkende proporties aan.

Toch moet ook dit jaar vermogensrendementsheffing worden betaald. De fiscus bepaalt hiervoor het vermogen op 1 januari en op 1 december, bepaalt het gemiddelde, trekt hiervan het 'heffingsvrij vermogen' à euro18.146 per persoon af, veronderstelt dat over het resterende bedrag4 procent rendement is verdiend, en heft hierover 30 procent belasting.

Wie in 2002 dividend heeft ontvangen over zijn aandelen, heeft automatisch dividendbelasting betaald. Deze mag hij of zij verrekenen met de te betalen belasting. Tip: ook wie geen vermogensrendementsheffing hoeft te betalen, omdat hij minder dan het heffingsvrij vermogen bezit, mag betaalde dividendbelasting met de verschuldigde inkomstenbelasting verrekenen.

Lucratief partnergebruik

IN HET trotse bezit van een partner? Maak hier optimaal gebruik van.

Tegenwoordig mogen fiscale partners - echtgenoten, langdurig ongehuwd samenwonenden - een heleboel belastingposten naar believen verdelen over beider aangifte. Lucratief! Een gouden en doodsimpele truc is het doorschuiven van alle aftrekposten in box 1 - de box waar alle belastbare inkomen uit inkomen en de eigen woning in valt - naar de meest verdienende partner. Alle inkomsten belanden op de aangifte van de minst verdienende.

Kwesties die verdeeld mogen worden: inkomsten uit de eigen woning, uitgaven voor kinderopvang, inkomen uit aanmerkelijk belang, de persoonsgebonden aftrek en het vermogen in box 3.

Wat dit kan opleveren, leert een rekenvoorbeeld uit de Kluwer Belastinggids. Neem een echtpaar. Zij verdient euro75 duizend per jaar en betaalt dus 52 procent belasting in de hoogste schijf. Hij verdient euro14 duizend en valt geheel in de laagste schijf van 32,35 procent. Ze hebben euro7,5 duizend aftrekposten te verdelen. Neemt zij alle aftrekposten, dan levert dat een belastingvoordeel op van 52 procent van euro7500, ofwel euro3900. Neemt hij alle aftrekposten, dan levert dat een voordeel op van 32,35 procent van euro7500, fowel euro2426. Het verschil: euro1474.

Autoleed loopt verder op

BEZITTERS VAN een auto van de zaak staan dit jaar voor een geheel nieuwe fiscale behandeling.

Dat zit zó. Eerst wilde de wetgever woon-werkverkeer soms als privé-kilometers belasten. Toen kwam er een protestlawine, en een stoet afzwakkingen, om de scherpe kantjes eraf te vijlen. En nu begrijpt eigenlijk niemand de lease-autoregeling meer goed.

Aanvechtbaar zijn delen van de regeling in elk geval wel. Bijvoorbeeld bij de verplichte overname van een lease-auto bij ontslag - helemaal actueel nu de ontslagenen zich in rotten van drie melden voor een werkloosheidsuitkering.

Sommige werkgevers laten hun werknemers namelijk zelf de auto kiezen onder voorwaarde dat zij die bij eventueel ontslag tegen een vooraf vastgestelde prijs overnemen. Dit kan nadelig zijn als de werkelijke waarde van de auto op het moment van ontslag lager ligt dan het afgesproken bedrag.

Over hoe dit fiscaal moet worden behandeld, zijn processen gevoerd. Van de ene rechter mag het nadelige verschil volledig worden afgetrokken van de fiscale bijtelling wegens privé-gebruik. Een andere rechter wilde helemaal geen aftrek verlenen.

De Hoge Raad heeft zich nog niet uitgesproken. 'Een procedure is daarom zeker niet kansloos', meent Kluwer Belastinggids.

Ziek en zwak

DE TRADITIONELE, omineuze boodschap 'dit jaar besteedt de belastingdienst extra aandacht aan...' gaat ditmaal over ziektekosten en andere buitengewone uitgaven.

Aftrek hiervan mag voor iedereen die in 2002 extra geld moest uitgeven aan ziekte (premies voor ziekenfonds en particuliere verzekering incluis), arbeidsongeschiktheid, invaliditeit, bevalling, adoptie, ouderdom of overlijden (van een ander, partner of kind).

Aftrekken mag pas als de kosten een 'drempelbedrag' overschrijden: 11,2 procent van ruwweg het totale inkomen in box 1, box 2 en box 3. Een hoge drempel. Handig is daarom om eerst het drempelbedrag te berekenen, alvorens je blij te maken met een dode mus.

Tip: soms geeft de werkgever een vergoeding voor de ziektekosten. Dat is voordeliger dan een belastingaftrek.

Bonnetjes passé

DRIFTIG BONNETJES verzamelen, van aangeschafte vakliteratuur of de betaalde contributie aan de vakbond bijvoorbeeld, in de hoop dat straks af te trekken voor de inkomstenbelasting, is passé. Beroepskosten zijn niet langer aftrekbaar van het loon.

Werknemers krijgen tegenwoordig een heffingskorting, een bedrag dat direct van hun te betalen belasting af gaat. Dit voorkomt gedoe - voor de fiscus.

Als de werkgever de kosten niet vergoedt - hetgeen vaak wel belastingvrij mag - zullen die kosten wel onnodig zijn, redeneert de fiscus vrolijk. Werkgevers mogen namelijk allerlei zaken belastingvrij vergoeden, van computers, studiekosten tot congressen.

Tip: Wie geen vergoeding van de baas ontvangt voor zijn studiekosten, kan proberen die als scholingskosten af te trekken.

Zin en onzin van hulplijnen

GOED EN gratis is de informatie van de fiscus zelf. Een zee van informatie is telefonisch te bestellen (0800-0043) of van internet te plukken (www.belastingdienst.nl). De Belastingtelefoon (0800-0543 voor particulieren en 0800-0443 voor ondernemers) beantwoordt algemene vragen.

Probleempje is dat maatwerk niet te verwachten is. De dienst mag zich namelijk niet mengen in de keuzes van belastingplichtingen. Om van het verstrekken van tips voor fiscale grensverkenning maar te zwijgen.

Daarvoor moeten we uitwijken. Naar de belastinghulpen van Elsevier (Belasting Almanak 2003, papier euro19,95, cd-rom euro59,95) en van Kluwer (Belastinggids 2003, papier euro19,25, cd-rom euro41,50). Beide zijn gedetailleerd en goed bruikbaar voor particulier en ondernemer. De Kluwergids is beter geschreven dan de Elseviergids.

Dunner en alleen voor particulieren interessant is de Belastinggids van de Consumentenbond. Prijs voor leden: euro11,25 voor de papieren editie en euro10,25 voor de cd-rom. Voor niet-leden: respectievelijk euro12,50 en euro11,75.

Nog steeds grijze haren? Pluk een belastingadviseur uit de Gouden Gids, van www.fb.nl of van www.cbhome.nl. Een 'simpele' aangifte, die u dus waarschijnlijk ook zelf kunt, begint vanaf euro75. Daarna loopt het snel op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden