Spoorloos verdwenen na jaren van gedwongen isolement

Niemand weet waar Yasmeen is. Degenen die iets zouden kunnen weten, zwijgen. Want in de Pakistaanse gemeenschap heerst een doofpotcultuur.

De flyer die vrijwilligers vrijdag gaan uitdelen rond de Ghausia moskee in Rotterdam-Zuid.

Een groep vrijwilligers gaat vrijdag flyeren rondom de Ghausia moskee in Rotterdam-Zuid. Ze hopen zo informatie los te peuteren over het lot van de Pakistaans-Nederlandse vrouw Yasmeen (25), die sinds 25 januari wordt vermist. De politie houdt rekening met een misdrijf. Een jonge moeder van twee peuters verdwijnt niet zomaar.

De vrijwilligers reageren op een oproep van Femmes for Freedom (FFF), een organisatie die strijdt tegen huwelijkse gevangenschap en voor vrouwenrechten. Met de flyeractie wil FFF proberen 'de doofpotcultuur' te doorbreken. 'We krijgen signalen dat de mensen meer weten, maar niemand durft naar buiten te komen', zegt Shirin Musa van FFF. Ze is zelf van Pakistaanse origine en kent 'die doofpotcultuur van dichtbij'.

Mensen uit de omgeving van Yasmeen vrezen 'het ergste'. In het radioprogramma Dichtbij Nederland, dat dinsdagavond aandacht besteedde aan haar vermissing, vertellen twee intimi anoniem over Yasmeens leven in gedwongen isolement. Presentatrice Naeeda Aurangzeb, eveneens van Pakistaanse afkomst, zegt dat gebruik is gemaakt van stemacteurs. Het tekent de angst die heerst in de gemeenschap voor de gevolgen van het buitenhangen van de vuile was. Zelfs anoniem waren die twee bang aan hun stem herkend te worden.

Slavin

Tegen de Volkskrant zegt een andere ingewijde, die ook anoniem wil blijven, dat Yasmeen vanaf haar komst naar Nederland vijf jaar geleden, in angst heeft geleefd. Ze woonde met haar man en twee kinderen (van 1,5 en 2,5 jaar) in bij haar schoonfamilie. Ze was een soort slaaf van haar schoonmoeder. Ze moest constant opruimen, schoonmaken, afwassen en kreeg daar altijd kritiek op. Ze werd ook geslagen.

Naar buiten mocht Yasmeen nauwelijks. Ze had geen telefoon, mocht zelfs haar moeder in Pakistan niet bellen. Die maakte zich dan ook grote zorgen over haar dochter. Één keer had ze de moed weg te lopen. Vorig jaar september vluchtte ze naar de politie. Die stuurde haar naar haar oom in Amsterdam. Daar verbleef ze een maand. Na onderhandelingen met haar schoonfamilie keerde ze terug naar Rotterdam. Ze zou niet meer hoeven inwonen, kreeg een eigen woning. Yasmeen hoopte, uit het zicht van haar schoonmoeder, een betere relatie te kunnen opbouwen met haar man.

Dat was vergeefse hoop. Ze mocht nog steeds niet naar buiten. De kinderen werden 's morgens naar de schoonouders gebracht en kwamen pas 's avonds weer terug. 'Yasmeen had geen vloerbedekking, geen televisie, geen schoenen, alleen versleten slippers en haast niets te eten. Ze was de hele dag alleen', vertelt de ingewijde. Yasmeen vreesde dat haar schoonfamilie haar kinderen wilde afpakken en haar wilde lozen.

Haar man, op de radio geïnterviewd door Aurangzeb, veegt deze beschuldigingen van tafel. Het zijn volgens hem internetroddels. Hij erkent dat ze een keer naar haar oom in Amsterdam is gevlucht. Maar verder hadden ze ruzietjes, vertelt hij. 'Dan zei mijn moeder dat ze moest afwassen. En dan zei zij: waarom ik altijd.'

Op de dag dat Yasmeen verdween, had haar echtgenoot zijn kinderen naar zijn ouders gebracht. 'Mijn zoontje huilde, die wilde naar opa. Toen wilde mijn dochter ook mee.' Tussen 20.15 en 20.30 uur werden ze thuisgebracht. Yasmeen was weg. Hij belde haar, ze nam niet op. Haar man zegt niet te weten waar zijn vrouw is. Ook Yasmeens huisarrest doet hij af als 'geruchten'. 'Ze ging heus naar buiten, naar de supermarkt en soms vuil weggooien.'

Nooit gezien

Buurtbewoners bevestigen Yasmeens isolement. 'Of wij deze vrouw weleens hebben gezien? Nooit', reageren twee vrouwen als haar foto wordt getoond. Ze staan met hun kinderen buiten op straat te praten, vlak bij de portiekwoning van Yasmeen. Haar man zagen ze wel geregeld. 'Die is taxichauffeur, komt altijd laat thuis, dat brengt dat beroep met zich mee.'

Een autochtone buurman, Eric, is werkloos en zit vaak met zijn laptop bij het raam. 'Ik zie iedereen die langs-loopt, maar haar heb ik echt nooit gezien. Zij heeft ook nooit de kinderen van school gehaald, anders was ze me wel opgevallen.' De bovenbuurman zag haar 'af en toe vuil weggooien, maar meer ook niet'.

Dat Yasmeen zelf is weggelopen, wordt ongeloofwaardig gevonden. Haar man was onlangs een paar dagen in Engeland. Dat zou voor Yasmeen het moment zijn geweest om de benen te nemen. Dat heeft ze toen niet gedaan.

'Misschien is ze ontvoerd, meegenomen naar een ander land, is ze verstopt ergens in Nederland. Of misschien is ze wel dood. Het blijft tollen in mijn hersenen', zegt de ingewijde.

Zoals met alle vermissingen, hield de Rotterdamse politie in de zaak-Yasmeen in eerst instantie rekening met allerlei scenario's. 'Met een vrijwillig vertrek, zelfdoding, maar het scenario van een misdrijf wordt steeds aannemelijker', zegt een politiewoordvoerder. De politie is een opsporingsonderzoek begonnen en heeft 'digitaal geflyerd': haar foto is over heel Nederland verspreid.

Volgens Shirin Musa is de zaak-Yasmeen geen geval apart. Er zijn meer vrouwen uit de extreem gesloten Pakistaanse gemeenschap (zo'n 21 duizend in Nederland) die zich bij FFF melden met verhalen over slavernij binnen de familie. Musa: 'Het gaat om Nederlandse vrouwen. Het is hoog tijd dat de samenleving in actie komt. Die vrouwen leven hier toch niet meer in een Pakistaans dorp.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.