Spoorchaos door miscommunicatie NS

'Waar is hier de nooduitgang?', zongen de verkeersleiders van de Nederlandse Spoorwegen maandag in Utrecht en ze trokken de stekkers eruit waardoor alle seinen op rood sprongen en het treinverkeer in en om Utrecht in een chaos ontaardde....

De verkeersleiders, ook wel bijstuurders genoemd, komen in actie als de normale dienstregeling wordt doorkruist door het uitvallen van een trein, of een conducteur of machinist ontbreekt. Ze worden bijkans gek door het gebrek aan informatie. Ze hebben vaak geen idee waar de treinen, machinisten of conducteurs zijn. Twee maanden geleden liep een bijstuurder weg, omdat alle treinen naar Amsterdam bleven rijden, terwijl de perrons al volstonden vanwege een wisselstoring in Noord-Holland en een incident op het Amsterdamse Sloterdijk. De NS-regelaar zag het niet meer zitten en nam de benenwagen.

Er doen zich hilarische taferelen voor op het spoor. Conducteurs of machinisten staan regelmatig te wachten op een trein die niet komt. Als ze de bijregelaars willen bellen, zijn die vaak niet bereikbaar. Conducteur X (wil zijn naam niet in de krant, want bang voor repercussies van de NS-leiding) stond van de week twintig minuten in Utrecht te wachten op zijn stoptrein uit Arnhem.

Bellen met de bijstuurders lukte niet. De lijn was steeds bezet. Na 54 minuten werd hij eindelijk gebeld. Maar niet door de bijstuurder die hij nodig had, maar één uit een andere regio. 'Heeft je trein ook gereden?', vroeg de vertwijfelde NS'er. Hij had geen idee waar de stoptrein zich bevond.

Bestuurder H. Vankan van de spoorwegvakbond VVMC komen de verhalen bekend voor. 'Onlangs stond een machinist na een botsing een lijk af te dekken. Wordt hij drie keer op zijn mobiele telefoon gebeld met de vraag waar de trein toch blijft.' Vakbondscollega A. van den Berg van FNV Bondgenoten heeft de situatie onlangs geïnventariseerd. 'Er is te weinig personeel bij verkeersleiding en het personeel dat er is, is onvoldoende opgeleid. Dat maakt het systeem erg kwetsbaar.'

Als de dienstregeling normaal verloopt, werkt het volautomatische treinsysteem van de NS redelijk. Gaat het mis, dan gaat het ook goed mis. Wijzigingen van dienstregelingen moeten met de hand worden ingevoerd. Daar is echter weinig tijd voor als er snel iets moet worden geregeld.

Volgens Van den Berg is de situatie onhoudbaar. 'Eén bijstuurder in Amsterdam moet bij problemen 150 machinisten en conducteurs informeren en daarnaast ook nog met de Railverkeersleiding praten. Dat gebeurt allemaal over één telefoonlijntje!'

De chaos komt voor een belangrijk deel door het splitsen van de verkeersleiding. Vanwege een mogelijke privatisering van de NS is een deel van de verkeersleiding (die over het toewijzen van de sporen gaat) uit het NS-concern gehaald. Het overblijfsel, dat zich richt op de inzet van treinen en personeel, is bij de NS gebleven. De miscommunicatie tussen beiden leidt tot wanorde. Vroeger zaten de verkeersleiders in één ruimte en konden ze elkaar vrijelijk toeschreeuwen. Tegenwoordig is de omgang zakelijk en gebeurt het via de computer en daar zit vaak de kneep.

De NS: 'Het personeel van de verkeersleiding is niet op dikte. De wijzigingen moeten worden ingevoerd in complexe systemen. Dat kost veel tijd en daarvoor moet je veel ervaring hebben. Bij grote verstoringen lukt dat dus niet altijd.'

De slechte invoer heeft tot gevolg dat NS soms machinisten en conducteurs naar spooktreinen stuurt. In de woorden van NS: 'Als gegevens van treinen, conducteurs en machinisten niet 100 procent correct in de computer worden ingevoerd, sturen medewerkers in andere regio's met verkeerde gegevens aan, waardoor er ook elders in het land problemen ontstaan.'

De problemen van de bijstuurders zijn niet de enige bij NS. Van de conducteurs is 17,9 procent en van de machinisten 12,5 procent ziek.

Daarnaast zijn steeds meer treinen vertraagd. Vorige week reed slechts 68,6 procent op tijd, een dieptepunt. 'Bij NS heerst machteloosheid. Het personeel is erg aangeslagen', zegt VVMC'er Vankan.

FNV'er Van den Berg: 'Het wordt tijd dat er maatregelen worden genomen, maar niemand ziet het management bewegen. Ze komen maar niet van de pot.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden