Spoor naar Bin Laden loopt al jaren dood

In december 2001 waren de Amerikanen in de buurt van de Al Qaida-topman, daarna ontbreekt van hem elk spoor.

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

Voor het eerst hebben Fury en zijn mannen, die de opgejaagde Bin Laden over de radio kunnen horen, goede inlichtingen van de CIA gekregen over de schuilplaats van de opgejaagde Al Qaida-leider in de Afghaanse bergen. Bijgestaan door zo’n duizend strijders.

De als Afghanen uitgedoste eenheid van Delta Force, een elitegroep die zo geheim is dat het Pentagon zelfs hun bestaan weigert te bevestigen, is net vier dagen in Tora Bora. Eind november was Fury, een schuilnaam overigens, aangewezen door het Pentagon voor de geheime missie: Bin Laden pakken, liever dood dan levend. Maar omdat Fury de strikte instructie van Washington heeft gekregen dat de Afghanen het vuile werk moeten doen, besluit hij de heikele missie af te blazen en terug te keren naar het kampement.

War on Terror
Wat zou er over zijn van Al Qaida, anno 2008, als de Delta Force-commando’s toen hadden doorgezet en Bin Laden in hun vizier hadden gekregen? Zouden de aanslagen in Madrid, Londen en Bali nog hebben plaatsgevonden? Zou Amerika’s War on Terror nu nog in alle hevigheid worden gevoerd?

Fury zit er ook mee. ‘Mijn besluit om die missie af te blazen, terwijl we mogelijk op twee kilometer van hem waren, houdt me nog steeds bezig’, schrijft de officier in zijn vorige maand verschenen boek Kill Bin Laden over de strijd in Tora Bora. ‘Het geeft mij het gevoel dat ik mijn land op een belangrijk moment in de steek heb gelaten.’

Precies zeven jaar na de slag om Tora Bora, de laatste keer dat de VS een goed spoor hadden van ’s werelds meest gezochte terrorist, staan de VS aan de vooravond van een intensivering van de jacht op Osama bin Laden. De vernietiging van het terreurnetwerk, aldus aanstaand president Barack Obama, moet zelfs Amerika’s ‘grootste prioriteit op het gebied van nationale veiligheid’ worden. Obama: ‘We zullen Bin Laden doden, we zullen Al Qaida vermorzelen.’

Predator
Ten minste, als het president Bush in de komende weken al niet is gelukt. Het offensief dat de Amerikanen in de afgelopen maanden zijn begonnen in het Pakistaanse grensgebied met hun onbemande Predator-vliegtuigjes, heeft al geleid tot de dood van zeker zes belangrijke Al Qaida-strijders.

Alleen, waarom zou het de VS nu wel lukken Bin Laden te pakken? Waarom zouden de geheime eenheden die hem al zeven jaar opjagen, zoals Task Force 121 en Grey Fox, wél opeens succesvol zijn?

Steve Coll, auteur van het door Obama veel geraadpleegde boek Ghost Wars over de CIA-rol in Afghanistan en de mislukte jacht op Bin Laden, is opvallend optimistisch. De terugkeer naar democratie in Pakistan en de gekelderde populariteit van de Al Qaida-leider in de grensprovincies hebben volgens hem de kans vergroot dat een informant zich op een dag meldt.

Een schuilplek in de bergen van Noord- of Zuid-Waziristan óf in een van Pakistans miljoenensteden waar onder andere Khalid Shaikh Mohammed, het brein van ‘11/9’, zich jaren schuil hield. ‘Meer dan ooit sinds 2001 is de kans waarschijnlijk dat hij volgend jaar, of snel daarna, gedood of gevangen wordt genomen’, aldus Coll, president van de denktank New America Foundation en goed ingevoerd in de Amerikaanse inlichtingendiensten, in een essay.

IJdele hoop? Waarom zou iemand die al zeven jaar de intensieve jacht op hem weet te overleven, zoals CIA-directeur Michael Hayden onlangs erkende, juist omdat hij er constant aan werkt niet ontdekt te worden, nu wel plotseling tegen de lamp lopen?

‘Ze gebruiken geen mobiele- en satelliettelefoons’, aldus terrorismedeskundige en Al Qaida-expert Peter Bergen in april tijdens een hoorzitting in het Congres over de gewoonten van Bin Laden en zijn tweede man Ayman al-Zawahiri. ‘De personen in hun omgeving laten zich niet verleiden door hoge beloningen om hen aan te geven.’

Geluk
Net als voormalig CIA-terrorismebestrijder Robert Grenier, verwacht Bergen dat Bin Laden nog jaren uit handen van de Amerikanen zal weten te blijven. Of komt er toch een moment dat de CIA en de commando’s van Delta Force en SEAL-6 eindelijk op het goede spoor zijn, met een beetje geluk?

Net zoals Justitie in 2003, na een van de grootste klopjachten in de Amerikaanse historie, na vijf jaar eindelijk de voortvluchtige bommenlegger van de Olympische Spelen van 1996 wist te pakken. Per toeval. Eric Rudolph, die zich al die jaren in de bergen van de Appalachen schuilhield met hulp van lokale bewoners, werd gearresteerd door een onervaren agent toen hij in het dorpje Murphy achter een winkel aan het graaien was in een vuilnisbak. Pas op het bureau kwam de jonge agent er achter wie hij in de kraag had gevat.

Osama Bin Laden op een ongedateerde foto (AP) Beeld
Osama Bin Laden op een ongedateerde foto (AP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden