Spook van Seattle waart door Forum van Davos

Het Wereld Economisch Forum in Davos praat over 'globalisering' van de economie. Maar in tegenstelling tot de wereldhandelstop in Seattle gaat het nu meer over de sociale effecten van de wereldeconomie....

Duizend presidenten van grote ondernemingen, 250 politieke leiders, onder wie Tony Blair en Bill Clinton, een paar honderd academici, nobelprijswinnaars en kunstenaars, plus nog een cohort journalisten en vertegenwoordigers van NGO's - het Zwitserse Davos, waar sinds donderdag weer het 30ste World Economic Forum (WEF) plaatsvindt, barst uit zijn voegen.

Vandaag worden ook zo'n zeshonderd demonstranten in Davos verwacht om te protesteren, tegen de 'nieuwe wereldorde', uitbuitende multinationals en tegen de globalisering. Het spook van Seattle waart door het ski-oord. 'We zien Davos als een voortzetting van

Seattle', verkondigde de woordvoerder van de Franse boeren, die met drie bussen naar Zwitserland zijn afgereisd. Het Zwitserse leger staat al met waterkanonnen en traangas paraat. Maar twee maanden na de mislukte wereldhandelstop in Seattle staat het denken over globalisering op een keerpunt. De betogers hebben de winst al binnen.

Davos staat in het teken van een heroriëntatie op de globalisering. 'Het gaat ons om het sociale bewustzijn van de wereldeconomie', opende WEF-organistor Klaus Schwab de conferentie. 'Het wordt tijd het doel van economische vooruitgang ter discussie te stellen', aldus mede-organisator Claude Sadja.

Niet voor niets heeft de informele top de titel 'Een nieuw begin' meegekregen. Alle sprekers benadrukken dat na Seattle een klakkeloze doorvoering van de globalisering onmogelijk is geworden. 'We moeten oppassen voor massale onvrede', waarschuwde gisteren de Zwitserse president Adolf Ogi, wijzend op het gevoel van machteloosheid die wereldwijde economische expansie onder burgers teweeg kan brengen.

Daarom spreken de presidenten-directeuren nadrukkelijk over 'een nieuwe sociale rol' van hun bedrijven, met meer aandacht voor mensenrechten, voor het milieu, voor gemeenschappen en voor ontwikkelingslanden. En anders dan in Seattle neemt een groot aantal NGO's zoals Greenpeace en Amnesty deel aan de discussies.

De invloed van NGO's is alleen al zichtbaar door de grote aantallen waarmee ze naar Davos zijn gereisd. Was vorig jaar nog maar een handjevol aanwezig in het ski-oord, nu hebben zich meer dan honderd organisaties gemeld. Het is geen allegaartjeactievoerders, maar een goed georganiseerde club. 'We maken ook deel uit van de globalisering', aldus een woordvoerder van Berne Declaration, een Zwitserse NGO. 'NGO's netwerken, net als iedereen hier.'

De NGO's eisen in een verklaring dat het WEF transparanter moet worden - een gevoelig thema nu organisator Schwab donderdag in opspraak is geraakt door zijn vermeende betrokkenheid bij commerciële ondernemingen die zaken met het Forum doen.

De voornaamste vraag die de deelnemers in Davos proberen te beantwoorden is: hoe nu verder met de globalisering? 'We kunnen ons geen tweede Seattle veroorloven', zei de Britse premier Tony Blair gisteren, 'maar evenmin kunnen we ons veroorloven de grote winst die een succesvolle handelsronde oplevert uit te stellen.' Verder afzien van vrijhandel zou juist ook voor ontwikkelingslanden desastreus zijn, benadrukte de WTO-directeur Michael Moore. De Mexicaanse president Ernesto Zedillo veroordeelde tegenstanders van de WTO dan ook als 'globafoben', die ontwikkelingslanden willen 'redden' van ontwikkeling.

Tegenstrijdige belangen bemoeilijken de globalisering 'met een menselijk gezicht', zoals iedereen die bepleit. Het laatste waar ondernemers in Afrika en Azië op zitten te wachten zijn de strenge regels op het gebied van arbeid en milieu waarvoor vakbonden en milieuorganisaties uit het Westen ijveren. 'De problemen zijn complexer geworden', benadrukt Klaus Schwab.

Vandaag wordt daarom uitgekeken naar de toespraak van president Clinton. In Seattle slaagde hij er niet in de belangen van Derde Wereldlanden, multinationals en vakbonden met elkaar te verweven. Misschien dat hem dat nu beter afgaat, als demonstranten zijn optreden tenminste niet verstoren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden