'Spook' van Moskouse luchthaven zoekt steun

De Amerikaanse klokkenluider Snowden spreekt achter gesloten deuren met activisten en advocaten.

MOSKOU - Asielaanvraag Snowden

Edward Snowden wil politiek asiel in Rusland. De Amerikaanse klokkenluider die al weken verblijft in de transitzone van een Moskous vliegveld zei gisteren tegen Russische activisten en functionarissen dat hij op termijn door wil reizen naar Latijns-Amerika. De VS waarschuwen dat asiel voor Snowden de betrekkingen kan schaden.

'Het spook van Sjeremetjevo', heet het in Russische media al over de man die - sinds hij op 23 juni op dat vliegveld aankwam met een vlucht uit Hongkong - er nog niet een keer is gesignaleerd of gefotografeerd. Daarom is het vrijdagochtend groot nieuws als bekend wordt dat hij een aantal Russische mensenrechtenactivisten, advocaten, maar ook het gezagsgetrouwe Doemalid Viatsjeslav Nikonov heeft uitgenodigd voor een gesprek op de luchthaven.

Een razende horde van honderden journalisten uit alle wereldstreken, uitgedost met camera's, keukentrappetjes, meterslange microfoons en ander wapentuig, stort zich 's middags op deze 'happy few' genodigden, rollend over roltrappen en gillend tegen politie en omstanders terwijl de gasten naar een kamertje met Snowden worden geleid - achter gesloten deuren natuurlijk.

Geen blik op Edward Snowden dus - de jonge Amerikaan die voor organisaties werkte die gelieerd zijn aan de National Security Agency en die zijn landgenoten en de rest van de wereld gedetailleerd heeft ingelicht over geheime overheidsprogramma's waarmee ieders bewegingen via telefoon en internet kunnen worden gevolgd. Of toch wel: na de ontmoeting verschijnt de eerste foto van Snowden op Sjeremetjevo - vrijgegeven door Human Rights Watch, in weerwil van Snowdens klemmende verzoek aan de aanwezigen om geen foto's te nemen.

Als zijn gesprekspartners weer naar buiten komen, hebben ze opvallend nieuws: Snowden wil asiel in Rusland en gaat akkoord met de eis van president Poetin dat hij de belangen van zijn land niet verder moet schaden.

Eerder was deze eis reden voor Snowden om zijn asielaanvraag in Rusland in te trekken. Maar alles wijst erop dat hij nu geen andere uitweg meer ziet dan een voorlopig verblijf in Rusland, in afwachting van een definitief vertrek naar een van de drie landen (Venezuela, Bolivia, Nicaragua) die hem asiel hebben aangeboden.

Onthullingen

Olga Kostina, lid van Ruslands Publieke Kamer, een adviesorgaan, zegt tegen journalisten dat Snowden 'een zenuwachtige indruk' maakte. 'Hij maakt zich echt zorgen over zijn veiligheid en zijn leven. Hij bevestigde dat hij al zijn onthullingen al gedaan heeft en noemde het heel treurig dat hij nu als vijand van zijn land wordt afgeschilderd - wat hij niet is.' Volgens Kostina deed Snowden een beroep op de aanwezigen hem te helpen bij zijn asielaanvraag, die volgens haar de vorm van een brief aan president Poetin kan krijgen. Ook de politicus Nikonov bevestigt dat Snowden nu geen moeite meer heeft met Poetins eis 'omdat hij een patriot is van zijn land'.

Maar de woordvoerder van president Obama herhaalde vrijdag dat Snowden moet worden uitgeleverd opdat hij kan worden berecht wegens spionage. Hij kritiseerde de 'faciliterende' rol die de Russische autoriteiten hadden gespeeld bij de bijeenkomst. 'Als ze hem een propagandaplatform verschaffen, dan druist dat in tegen hun eerdere verklaringen van neutraliteit.'

Volgens het Witte Huis zou er vrijdagavond nog een telefoongesprek zijn tussen de presidenten Obama en Poetin. Wellicht is daarin Snowdens lot bepaald.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden