'Spontane ontmoeting' met Castro

NEW YORK - Even hulde Barack Obama zich dinsdag in de mantel van Mandela. Op weg naar het podium waar hij zou spreken ter nagedachtenis van de Grote Verzoener drukte hij de hand van de Cubaanse leider Raúl Castro.


Een moment vol symboliek: de geest van de overledene werd niet alleen bezongen maar ook in praktijk gebracht met die groet tussen twee oude vijanden. 'Hij leert ons wat mogelijk is, niet alleen op de bladzijden van stoffige geschiedenisboeken, maar ook in ons eigen leven', zal Obama later zeggen.


De vijandschap tussen Amerika en Cuba is een winkeldochter uit het elders allang verjaarde assortiment van de Koude Oorlog. Sinds Fidel Castro in 1959 in het land een communistisch bewind vestigde zijn er nauwelijks ontmoetingen geweest tussen de leiders.


In september 2000 schudde president Bill Clinton de hand van Fidel Castro in de marge van een top van de Verenigde Naties. In april 1959 sprak vice-president Richard Nixon met de Cubaanse leider, kort nadat hij in een revolutie aan de macht was gekomen. Verder zijn de contacten even schaars als tekenen van leven in het heelal.


De handdruk van Clinton en Fidel Castro had geen gevolgen. De vraag is of dat nu anders zal zijn. Er werden recentelijk kleine stappen gezet op weg naar een mogelijke verzoening, maar het verleden heeft geleerd dat de twee landen vaak weer snel vervallen in de oude gewoonte om elkaar verwijten te maken. De Amerikaanse blokkade tegen het communistische eiland is al meer dan een halve eeuw van kracht.


Het Witte Huis verklaarde achteraf dat de handdruk een spontane begroeting was, waarbij niets substantieels werd gezegd. Maar wellicht dat er nu toch meer kans op een opening bestaat. Obama lijkt zich te hebben voorgenomen om voor het eind van zijn presidentschap te proberen via de diplomatie doorbraken te forceren in allerlei versteende conflicten.


Een tweede termijn is het meest geschikte moment om iets te proberen. Zowel Obama als Clinton schudde de hand van hun Cubaanse collega nadat ze herkozen waren. Staatsbegrafenissen zijn overigens traditioneel een belangrijk platform voor diplomatie.


Wel maakte Obama in Johannesburg duidelijk dat een handdruk alleen niet genoeg is. 'Er zijn te veel leiders die zich solidair verklaren met de strijd van Madiba voor vrijheid, maar andersdenkenden onder hun eigen bevolking niet accepteren', aldus Obama, die zo indirect Castro bekritiseerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden