Spoeddebat omdat het op tv komt

Door Marc Peeperkorn en Sheila Sitalsing..

Marc Peeperkorn en Sheila Sitalsing

Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet heeft er de pee in. Net terug van de Antillen moet ze dinsdag direct vol aan de bak. Liefst zes spoeddebatten worden er aangevraagd, een krachtig staaltje van oppositioneel testosteron. Dat wordt bikkelen voor Gerdi. Ver na middernacht in de vergaderzaal verbleekt de Aruba-teint wel erg snel.

Waar maakt de oppositie zich zo boos over dat dit stante pede een extra samenzijn vergt? Drukjacht op Veluwse everzwijntjes: spoeddebat. Coalitieoorlog over het ontslagrecht: spoeddebat (om 22.30 uur). Inbraak in GPD-computers: spoeddebat (om 21.30 uur). Sluiting pindakaasfabriek van Calvé: spoeddebat (om 23.00 uur). Ternauwernood omgezet in een gewoon debat: ellende in de gehandicaptenzorg en Surinaamse verslaafden die van Hollandse belastingcenten in Suriname afkicken.

Pas echt boos is Sybrand van Haersma Buma. Driftig prikt het CDA-Kamerlid met zijn vinger naar een lijstje dat hij voor ons uitdraaide. ‘Kijk dan!’, 37 ‘spoedjes’ al dit jaar. In 2006 gelaste de Kamer 29 acute debatten in; in 2005 zelfs 38. ‘Het is’, zucht Buma, ‘een ziekte.’

Vroeger was een spoeddebat iets van heel af en toe, als er acuut dood en rampspoed dreigde, of invallende vreemde mogendheden. Sinds in 2004 de regel kwam dat elk Kamerlid een spoeddebat kan aanvragen als dertig collega’s hem steunen, is echter het hek van de dam.

Door deze ‘meest corrumperende regel ever’ is het spoeddebat verworden tot een kijk-mij-me-nou-drukmaken-middel voor de oppositie, klaagt Buma. ‘Dit loopt gierend uit de klauwen. We nemen de tijd niet voor bezonnen overleg. De agenda loopt vast. Een dolgedraaide Kamer loopt ’s nachts te debatteren over zaken die kunnen wachten. En waarom? Omdat je dan op tv komt.’

Paul Ulenbelt van de SP duwt snel het raam open om de lucht van shag uit zijn kamer te wapperen als we binnenvallen. Ulenbelt wilde het debat over Calvé. Maar de kameraden van de bonden zijn toch akkoord met sluiting? Exclusief voor Binnenskamers onthult de SP’er zijn ware beweegredenen. ‘Mark Rutte van de VVD stond nog eerder bij de stakers aan de poort dan de SP. Ongelooflijk hè? Hij is er personeelschef geweest. Rutte bezwoer dat Calvé moet blijven, maar iets dóen: ho maar. Die hypocrisie wil ik blootleggen.’

Eenmaal op de praatstoel, wil Ulenbelt wel een inkijkje geven in de strategie die de SP zo groot heeft gemaakt. ‘Wetten behandelen is belangrijk, maar oppositie voeren met spoedjes evenzeer’, luidt les 1 uit het Handboek SP’er. Les 2: het gaat niet om concreet resultaat. Pardon? Ulenbelt: ‘Onze taak is druk opvoeren. Als wij niet prikken en porren in de coalitie, worden ze zelfgenoegzaam.’

En als het CDA nu eens met zijn 41 zetels elke dag spoeddebatten zou afdwingen over zaken die de christendemocraten aanbelangen? Ulenbelt valt stil van schrik: ‘Maar dat is toch sabotage?’

Vertwijfeld bezoeken weIneke van Gent van GroenLinks. Ze heeft alle spoeddebatten gedaan deze week, zegt ze met een blos van trots. ‘En zie ik er niet fris uit?’ Bezorgd monstert ze onze oogwallen. ‘Volgens mij maken jullie je drukker dan ik’, berispt ze ons moederlijk.

Is het spoeddebat een oppositiespeeltje geworden om de coalitie te jennen? ‘De interpretatie van het spoedeisend karakter is een subjectieve aangelegenheid’, antwoordt Van Gent deftig.

Op weg naar huis – er is dijkbewaking afgekondigd – zien we Buma weer. Zijn woorden verwaaien in de storm. We liplezen: ‘Het is de hyperige tijd, wat ik u brom.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden