Spoedbijeenkomst VN-Veiligheidsraad om Zuid-Soedan

Zuid-Soedan had dit weekeind feest moeten vieren vanwege zijn vijfde verjaardag, maar lijkt in plaats daarvan af te stevenen op een nieuwe burgeroorlog. In Juba, de hoofdstad van Zuid-Soedan, vielen bij gevechten tussen rivaliserende militairen minstens 272 doden, onder wie 33 burgers. De VN Veiligheidsraad is zondag met spoed bijeengeroepen om de situatie te bespreken.

Soldaten van de oppositie komen in april aan in de hoofdstad Juba.Beeld epa

De gevechten tussen militairen die loyaal zijn aan president Salva Kiir of aan zijn vicepresident Riek Machar braken donderdag uit en verhevigden vrijdagavond, ondanks pogingen van beide leiders hun aanhang te sussen. Zaterdag, de dag dat Zuid-Soedan zijn vijfde jaar als zelfstandig land zou vieren, was het relatief rustig maar zondag laaide de strijd weer in alle hevigheid op.

Overal in de stad wordt heftig gevochten met zware tanks en helikopters, melden VN-waarnemers. Duizenden zouden op de vlucht zijn geslagen en een veilig heenkomen hebben gezocht bij diverse VN-bases. Een vluchtelingenkamp werd getroffen door granaten waarbij tientallen mensen gewond raakten. Zondagmorgen zou de woning van Machar zijn bestormd door aanhangers van president Kiir.

'Opnieuw in oorlog'

Zuid-Soedan is 'opnieuw in oorlog', zei een woordvoerder van Machar zondag tegen de BBC. Volgens hem neemt Kiir het broze vredesakkoord dat Kiir en Machar vorig jaar onder internationale druk tekenden 'niet serieus'. Kiir's aanhangers, die tot de Dinka-meerderheid behoren, zouden de vijandigheden zijn begonnen tegen Machar en diens aanhangers, die tot de Nuer behoren. De regering heeft nog niet gereageerd op de laatste beschuldigingen van Machar's kamp.

Vrijdag beweerde zowel Machar als Kiir, die op het moment dat de gevechten uitbraken vredesbesprekingen voerden, niet te weten wie het vuurtje heeft aangestoken. Het persbureau Reuters stelt dat de vlam in de pan ging bij een checkpoint in een buitenwijk van Juba, toen presidentsgetrouwe militairen auto's van Machars aanhangers wilden controleren.

Volgens secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties bewijzen de nieuwste gevechten het onvermogen van het tweetal om het vredesproces te voltooien en hun achterban in toom te houden. Hij riep ze vrijdag dringend op het geweld te beëindigen en hun legers tot de orde te roepen. Ook de Europese Unie, een van de belangrijkste geldschieters van Zuid-Soedan, en buurland Kenia riepen de leiders op de orde te handhaven.

Een man inspecteert zijn huis in Wau, Zuid Soedan, dat is platgebrand na hevige gevechten.Beeld afp

Eenheidsregering

Machar trad in april opnieuw aan als vicepresident in een nieuwe poging om een eenheidsregering te vormen tussen de twee grootste etnische bevolkingsgroepen. In december 2013 was hij door Kiir ontslagen, wat het begin inluidde van een bloedige tweejarige burgeroorlog. 300 duizend mensen kwamen om, 400 duizend vluchtten naar buurlanden en nog eens miljoenen raakten ontheemd in Zuid-Soedan.

Ondanks het vredesakkoord was de spanning in Zuid-Soedan niet verdwenen. Van wederopbouw in het straatarme land, dat al decennia vrijwel ononderbroken in burgeroorlog verkeert, is nog geen sprake. Het heeft nagenoeg geen inkomen omdat de olieproductie, de belangrijkste inkomstenbron, nog niet is hervat. Gevluchte burgers durven nog niet terug naar hun huizen en worden bovendien bedreigd door de ergste hongersnood in decennia als gevolg van de droogte die veroorzaakt is door het klimaatfenomeen El Nino.

President Salva Kiir vrijdag na onderhandelingen met zijn rivaal Riek Machar.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden