'Spoedafdeling sluiten kost levens'

Zoals meer regionale ziekenhuizen dreigt het LangeLand in Zoetermeer ic en spoedeisende hulp te verliezen. Patiënten en artsen vrezen de gevolgen. 'We krijgen veel mensen die het anders niet redden.'

VAN ONZE VERSLAGGEVER BART DIRKS

ZOETERMEER - Wil van Stappershoef (82) uit Zoetermeer bleef maandag met haar benen aan de traplift haken toen ze uit het stoeltje wilde opstaan. Met haar hoofd recht omlaag viel ze de trap af. 'Toen ik haar zag glijden, dacht ik: nou meisje, dat is de laatste keer dat ik je levend zie', zegt haar man Joop.

Nu zijn ze op de afdeling spoedeisende hulp in het LangeLand Ziekenhuis van hun woonplaats. Mevrouw Van Stappershoef lijkt er, miraculeus genoeg, vanaf te komen met wat schrammen. 'Twee jaar geleden kreeg ik hier een nieuwe heup', vertelt ze aan spoedarts Annechien Alkemade.

Tot woede van de lokale politiek en de Zoetermeerders dreigt het ziekenhuis zowel de spoedeisende hulp als de intensive care kwijt te raken. De zorgverzekeraars vinden die afdelingen overbodig, ofschoon de spoedeisende hulp jaarlijks 19 duizend mensen helpt. Vijfduizend komen per ambulance, ruim tienduizend via de huisarts en vierduizend op eigen gelegenheid.

'Dit gaat levens kosten', waarschuwt Alkemade. 'Wekelijks komen hier mensen binnen die het mogelijk niet hadden gered als de ambulance had moeten doorrijden naar Den Haag of Gouda. Dat is 25 minuten verder, nog afgezien van alle files op de A12.'

De discussie over sluiting van spoedafdelingen speelt landelijk tussen de zorgverzekeraars en de ziekenhuizen. Ze zijn het er op hoofdlijnen over eens dat de complexe spoedhulp moet worden gebundeld - wie bijvoorbeeld een acute slagaderlijke bloeding in de buik (aneurysma) heeft, is meer gebaat bij een gespecialiseerd ziekenhuis. 'Niet overal zijn de juiste specialisten en apparatuur', zegt een woordvoerster van Zorgverzekeraars Nederland (ZN). 'Door die complexe hulp te concentreren, stijgt de overlevingskans en daalt het risico op complicaties.'

De complexe spoedgevallen bedragen 5 procent van het totaal. 'Dat is al geregeld: de ambulances komen daarvoor in principe niet naar ons', zegt de Zoetermeerse arts Alkemade. Al krijgt zij ook nu nog een aantal keer per jaar mensen binnen met een aneurysma of een hersenvliesontsteking. 'Een patiënt heeft nu eenmaal geen etiket op zijn voorhoofd met de diagnose. Soms durft de ambulance niet verder te rijden, maar moet een patiënt hier eerst worden gestabiliseerd of beademd.'

Maar de pijn zit dieper. 'Nu willen de verzekeraars dat wij ook stoppen met de overige 95 procent van de spoedhulp', zegt Alkemade. Meer ziekenhuizen in de regio dreigen die afdeling te moeten sluiten: het Bronovo (Den Haag), het Diaconessenhuis (Leiden) en MCH Antoniushove (Leidschendam). Vergelijkbare discussies spelen in Weert en Dokkum. Het gaat niet over geld of kwaliteit, zegt de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). De brancheorganisatie vreest dat 'lukraak' spoedafdelingen zullen sluiten.

Regionaal maatwerk

'Het is niet zo zwart-wit dat we tegen een ziekenhuis zeggen: we sluiten jullie spoedeisende hulp', reageert een woordvoerster van Zorgverzekeraars Nederland. 'Dat gaat in goed overleg. Het is geen landelijke blauwdruk, maar regionaal maatwerk.' Gegarandeerd blijft de wettelijke norm dat iemand in 45 minuten in het juiste ziekenhuis arriveert - gerekend vanaf het telefoontje naar 112. 'Dat spreekt voor zich. Maar het is begrijpelijk dat de ziekenhuizen zich roeren.'

Alkemade moet lachen: 'Zij noemen het dialoog, maar het is een dictaat. En die norm van 45 minuten, dat is toch zeker geen optimum? Dat is de uiterste grens, als je op de Zuid-Hollandse eilanden of op de Wadden woont.'

Voor het LangeLand Ziekenhuis staat meer op het spel. Als er geen patiënten meer komen via de spoedeisende hulp, bedreigt dat het voortbestaan van het hele ziekenhuis. Indirect is een spoeddienst goed voor 40 procent van de omzet. De meeste patiënten zullen immers in dat andere ziekenhuis blijven voor verdere behandeling.

De Zoetermeerders knokten 25 jaar geleden voor een eigen ziekenhuis, in dit jubileumjaar zijn alle politieke partijen en de bevolking in actie gekomen voor behoud van hun spoedeisende hulp en de intensive care. Ook op kamer 5, naast het bed van zijn vrouw, maakt Joop van Stappershoef zich boos. 'Dit ziekenhuis afknijpen is het stelen van levens. Schrijf maar in de krant: het is een clash tussen sociaal beleid en ordinair winstbejag.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden