Splijtingsafval straalt korter

Door kernafval te bestralen met neutronen in een bestaande kernreactor kan de tijdspanne dat het gevaarlijk straalt, honderd tot duizend maal worden bekort....

De enorm lange levensduur van kernafval ontstaat doordat bij de spijting van uranium zogeheten actiniden worden gevormd, langlevende elementen als neptunium, plutonium, americium en curium. Die ontstaan vooral door toedoen van neutronen met weinig energie, die op uraniumkernen botsen. Actiniden vormen samen slechts één procent van het afval, maar zonder scheiding maakt hun straling extreem lange opberging noodzakelijk.

ECN ontwikkelde samen met andere Europese en Japanse onderzoekinstituten een methode om de actiniden uit opgebrande brandstofstaven chemisch te isoleren, bij te mengen in staven zirkoonoxyde en die herhaaldelijk bloot te stellen aan een bombardement van neutronen.

De benodigde chemische technieken worden al gebruikt bij opwerking van brandstof. In de Hoge Flux Reactor in Petten is voor het eerst echt aangetoond dat zo een flink deel van de stoffen kan worden omgezet in veel korter levende radioactieve elementen. Omdat er geen uranium aanwezig is, worden geen nieuwe actiniden gevormd.

Met een speciale door een versneller aangedreven kernreactor, een idee van Nobelprijswinnaar Carlo Rubbia, is de verbranding zeer efficiënt te maken. Bovendien kan er netto energie mee worden opgewekt, aldus onderzoekers dr. Harm Gruppelaar en dr. Rudy Konings van ECN.

Het procédé is volgens het ECN nog niet rijp voor brede toepassing, omdat de benodigde zirkoonoxyde-brandstofstaven nog niet op de markt zijn en de mengtechniek tot nog toe alleen in het lab is beproefd.

De chemische scheiding van lang- en kortlevende elementen uit kernafval is niet onomstreden. Volgens tegenstanders leidt het tot onnodige radioactieve belasting van de omgeving en werknemers in opwerkingsfabrieken. Wel heeft deze methode tot gevolg dat kernafval minder gemakkelijk te misbruiken is voor kernwapens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden