Spitsenles van El Hamdaoui

Elke balberoering van Mounir El Hamdaoui is een liefdesverklaring. Hij raakt de bal zo mooi, frivool en kunstzinnig. Hij kust de bal met zijn voeten. (met video)

Willem Vissers

Hij wijst driftig en vraagt om de bal, zet aan voor een sprint of houdt opeens in. Op kousenvoeten sluipt de aanvalsleider van AZ door de gaandeweg ontmantelde linies van ADO Den Haag.

Maar zijn doelpunt, in de 78ste minuut van AZ - ADO (uitslag 4-1), is ontdaan van frivoliteit. Het is een echt spitsendoelpunt. Eventjes hangt hij in de lucht na de voorzet van Van der Velden, om de bal met het voorhoofd naar de grond te slaan; de perfecte kopbal, zijn 21ste doelpunt van het seizoen. Het kampioenschap lonkt voor AZ. Nog twee zeges, misschien nog maar eentje.

]]>

Met zijn vaste ritueel, waarbij hij met de handen van boven naar beneden over het gezicht wrijft, als dankzegging aan zijn God die Allah heet, viert hij de 3-1. ‘Ik kopte tegendraads in, zoals het hoort in zo’n geval’, zegt hij na afloop.

Tot dan was zijn optreden een genot voor het oog, ondanks gemiste kansen. Een schot van dichtbij werd gestopt door doelman Waterman. ‘Ik had de bal meer met de binnenkant moeten raken.’ In de tweede helft omspeelde hij de doelman op topsnelheid, maar die haalde hem in dankzij een drieste duik en grote, graaiende handen. ‘Waterman is heel snel’.

Tips van voormalig spits René Eijkelkamp

  • 1. ‘Zorg dat je altijd aanspeelbaar bent, tussen de twee centrale verdedigers van de tegenpartij.’
  • 2. ‘Probeer aan te voelen welke van de centrale verdedigers het zwakst is op die dag. Zoek hem zo vaak mogelijk op, door ook in de dekking aanspeelbaar te zijn.’
  • 3. ‘Zoek altijd zo snel mogelijk de goal, zoals Van der Vaart vorige week tegen de Macedoniërs. Hij stond met de rug naar het doel, draaide en schoof de bal tussen de benen van een verdediger door. Dat had ik zelf helaas niet.’

]]>Tovenaar
El Hamdaoui is een technicus en een tovenaar. De ontketende Rotterdamse Marokkaan bereidt ook de treffers van Martens en Van der Velden voor met subtiele passjes. El Hamdaoui is de nummer 10 van AZ. Aangever én afmaker. Zwerver. Spits en schaduwspits ineen.

Nooit maakte hij zo veel doelpunten als dit seizoen, terwijl hij ‘al’ 24 is. Heeft hij misschien baat bij de samenwerking met Shota Arveladze en Patrick Kluivert, topspitsen van weleer die tot de technische staf van AZ behoren? Hij lacht: ‘Je kunt niet zeggen hoeveel doelpunten ik dankzij hen maak, maar ze helpen me wel.’

Intuïtie?
Spitsen beweren vaak dat scoren niet te leren valt. Het is een gave, een kwestie van intuïtie. Klaas-Jan Huntelaar zei na Nederland - Macedonië over zijn treffer, waarbij hij de doelman passeerde met een leep boogballetje: ‘Zoiets is niet te leren. Eerst schat je snel de situatie in. Ik kwam in een hoek terecht, keek wat de keeper deed en zag dat ik de bal iets omhoog moest chippen met de linkervoet. Daar denk je niet te lang bij na. Je kijkt en handelt.’

Toch bestaat er meer dan intuïtie tussen hemel en gras. Afgezien van instinct is genoeg aan te leren. Vrijlopen, de tegenstander analyseren, positie kiezen, vastigheid verkrijgen, instellen op collega’s. El Hamdaoui: ‘Wat je ook kunt leren is de manier waarop je schiet, een bepaalde traptechniek. Kijken waar de doelman staat en hoe hij staat. Snel schieten, of juist niet.’

Peter Houtman, in 1983 topscorer van Nederland voor Feyenoord, vertelt dat hij ‘een patent had’ op schoten tegen paal of lat. Dat kwam omdat hij zo duidelijk op de hoeken richtte, weet hij nu. El Hamdaoui lacht van herkenning bij de anekdote. ‘Ik moet nog leren dat ik soms hard moet schieten. Gewoon knallen en zien waar het schot eindigt. Ik wil de bal schieten waar ik hem wil krijgen. Dan richt ik op de kruising en gaat de bal dus net over, of net naast. Soms moet je gewoon niet nadenken en hard schieten. Maar dat kan ik meestal niet.’

Tips
De Georgiër Arveladze, voormalig spits van onder meer Ajax en AZ, strooit met tips: ‘Leer te ontdekken waar de bal komt. Daar moet je zijn, daar kun je geluk afdwingen of fouten van de tegenstander afstraffen. Probeer ook te weten te komen wat je ploeggenoten voor jou kunnen betekenen, en jij voor hen. Kijk welke ballen je van elkaar kunt verwachten. Als je elkaar goed kent, kun je iets doen zonder naar elkaar te kijken. Na één training bij AZ wist ik al wat Kenneth Perez kon en wilde. Anderen moest ik eerst in de ogen kijken. Intuïtie staat niet op zichzelf. Het gaat ook om identiteit, karakter en ervaring.’

Arveladze was een spits die uit alle standen de vreemdste doelpunten maakte. ‘Als aanvallers moet je elkaar verrijken. Je moet de intuïtie in jezelf en bij je medespelers wakker maken. Over voetbal kun je alles lezen in boeken, maar elke wedstrijd is anders. Dat dwingt je dagelijks na te denken over de basisprincipes. Als je daarvan 80 procent onthoudt, dwing je geluk af en maak je ook gelukkige doelpunten. We hebben gelukkige doelpunten nodig om kampioen te worden met AZ.’

Zwerven
Maar denk niet dat Arveladze voortdurend op El Hamdaoui inpraat. Hij laat hem vrij, observeert en probeert op het juiste moment iets te zeggen. ‘Mounir zwerft veel. Ik adviseer hem zo vaak mogelijk bij de rand van het strafschopgebied te komen. Hij motiveert zichzelf en het team door in een wedstrijd zeker acht, negen keer op doel te schieten.’

Peter Houtman begon als doelman. Omdat hij nooit iets te doen kreeg, verhuisde hij naar de spits. Hij merkte dat hij goed kon schieten. Later ontdekte hij zijn hoofd als wapen. Spelenderwijs ontwikkelde hij de scoringsmachine in hem, door altijd te oefenen. Eerst als kind, in spelvorm, op het veldje in de buurt, door te kijken wie het vaakst scoorde uit voorzetjes, bijvoorbeeld.

Later, als prof, trainde hij extra op afwerken. Wachten tot de doelman reageert en dan koelbloedig blijven, proberen geduld op te brengen bij het verschalken van de tegenstander, een idee vormen over de manier waarop dat verschalken dient te gebeuren. El Hamdaoui: ‘Hoe vaker je afwerkt, hoe meer vastigheid je krijgt in je schoten. Hoe meer je doet, hoe meer je krijgt.’

Ander type
El Hamdaoui is een volledig ander type dan Houtman, die intens geniet van de huidige topschutter. ‘Zijn snelheid is ongelooflijk. Hij is ineens vertrokken en heeft oog voor diepte. En hij doet onverwachte dingen. Soms geeft hij op het laatste moment een puntertje, terwijl niemand een schot verwacht.’

René Eijkelkamp was eveneens spits. Later trainde hij aanvallers van onder meer Go Ahead, PSV en FC Twente. Tegenwoordig begeleidt hij spelers. ‘Je kunt zo ongelooflijk veel leren als spits’, oordeelt hij. Onderling afspraken maken, de manier van aanspelen, automatismen slijpen. ‘Ik heb een heleboel geleerd. Gewoon tussen de palen schieten, ook dat is te trainen.’

Eijkelkamp werkte met Blaise N’Kufo, de topschutter van FC Twente. ‘In het begin was zijn houding niet helemaal goed. Hij zwaaide veel met zijn armen en was vlot geïrriteerd door de scheidsrechter. Dat liet hij later achterwege. Zo hield hij meer energie over en kweekte hij sympathie bij de scheidsrechter.’

Geen topschutter
Eijkelkamp was zelf geen topschutter, in de zin dat hij tussen de 20 en 30 doelpunten per seizoen maakte. ‘Ik heb nooit meer dan 16 keer gescoord.’

Lachend: ‘Ik stond altijd op de verkeerde plek. Huntelaar staat altijd goed.’

Eijkelkamp leerde zichzelf een schaarbeweging aan, om de doelman te kunnen passeren als hij alleen op hem afdribbelde. ‘Als de keeper niet reageerde, had ik altijd die schaar tot mijn beschikking. Dat gaf me vertrouwen.’

Natuurlijk bleef er genoeg te wensen over. ‘Van Basten kon uitvoeren wat hij in zijn kop had. Ik had een heleboel in mijn kop, maar ik kon het niet allemaal uitvoeren. Ik was ook graag wat sneller geweest. Maar het is niet ten koste van mijn zelfbeeld gegaan, hoor. Ik ben gelukkig zo.’

Geluk straalt van het gezicht van Mounir El Hamdaoui, op de zaterdag van de 4-1 tegen ADO. Het stadion danst en kolkt. De toeschouwers ‘springen met zijn allen voor AZ’. Trainer Van Gaal spreekt van een galavoorstelling, Arveladze glimt. Ook hij is tevreden, ondanks tal van gemiste kansen. ‘Als elke bal erin gaat, is het niet meer leuk. Voetbal is een spel van mensen. We hebben geen robots hier.’

El Hamdaoui heeft voor iedereen een gulle lach over. Als hij het stadion verlaat, steekt hij zijn duim op.

]]>

Mounir El Hamdaoui (ANP) Beeld
Mounir El Hamdaoui (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden