Nieuws Amerikaanse inlichtingendiensten

Spionnenbazen VS maken gehakt van Trumps oordeel over Noord-Korea, Iran en IS

Amerika’s hoogste inlichtingenbazen hebben opnieuw onderstreept hoezeer ze van mening verschillen met president Trump over gevaren die de VS bedreigen. 

Daniel Coats (midden), baas van Amerika's gezamenlijke inlichtingendiensten, tijdens de zitting van de Senaat. Beeld AFP

Het is volgens de inlichtingenbazen ‘onwaarschijnlijk’ dat Noord-Korea ooit zijn kernwapens zal opgeven. Ook houdt Iran zich keurig aan het akkoord dat moet voorkomen dat het een atoombom in handen krijgt en vormt IS nog een geduchte macht.

De conclusies van Amerika’s topspion Dan Coats en zijn collega’s van onder andere de CIA, staan in schril contrast met die van Trump. Zouden deze grote verschillen van inzicht tussen de president en de top van de inlichtingendiensten in voorgaande regeringen naar buiten zijn gekomen, dan zou dat tot een crisis in Washington hebben geleid.

Een dag na hun opmerkelijke conclusies sloeg Trump terug. In een serie tweets haalde hij hard uit naar Amerika’s inlichtingendiensten, tot woede van sommige Congresleden. ‘Misschien moeten ze terug naar de schoolbanken!’, twitterde de president. Als het om Iran ging, zou onder andere de CIA volgens hem ‘extreem passief en naïef’ zijn geweest. 

En wat betreft Noord-Korea hield hij voet bij stuk. ‘Er is een behoorlijke kans op nucleaire ontwapening’, meende de president die vanaf zijn aantreden een moeizame relatie heeft gehad met de inlichtingendiensten. ‘Er wordt vooruitgang geboekt.’

Trump zei vorig jaar, tot verbazing van velen in Washington, dat Noord-Korea ‘geen nucleair gevaar’ meer vormde voor de VS. Ook is hij steeds opvallend optimistisch geweest over de onderhandelingen met Pyongyang die ertoe moeten leiden dat Noord-Korea zijn nucleaire arsenaal opgeeft. 

Verder besloot hij zich terug te trekken uit het internationale akkoord met Iran dat het atoomprogramma van Teheran aan banden legde. Volgens Trump hielden de Iraniërs zich er niet aan. En onlangs verklaarde de president zelfverzekerd dat de jihadisten van IS waren verslagen.

Amerikaanse mariniers bestoken IS-strijders in Syrië. Volgens Trump is IS verslagen, reden waarom hij de soldaten in Syrië terugtrekt. Beeld US Marines

‘Onwaarschijnlijk’

Maar uit een nieuwe, actuele analyse van de gevaren waarvoor de VS zich gesteld zien, blijkt het tegendeel. ‘De inlichtingendiensten blijven erbij dat het onwaarschijnlijk is dat Noord-Korea al zijn massavernietigingswapens zal opgeven’, aldus Coats, de overkoepelende directeur van de spionagediensten, in zijn Worldwide Threat Assessment

‘De Noord-Koreaanse leiders beschouwen het atoomarsenaal als cruciaal voor instandhouding van hun regime’, benadrukt hij. Ook bevestigt Coats, die dinsdag met zijn collega’s in de Senaat werd gehoord, eerdere berichten dat Noord-Korea sinds de top met Trump geen serieuze stappen heeft gezet richting nucleaire ontwapening. 

De president zweeg tot nu toe over meldingen van regeringsfunctionarissen en denktanks dat de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un zijn nucleaire infrastructuur in stand houdt. ‘Wij blijven activiteiten waarnemen die in strijd zijn met volledige nucleaire ontwapening’, concludeert Coats.

Twee Amerikaanse B-1-bommenwerpers vliegen nabij Zuid-Korea, bijgestaan door Japanse F-15's. Trump zegt dat zijn dreigende taal richting Noord-Korea ertoe heeft bijgedragen dat Pyongyang nu wil onderhandelen. Beeld US Pacific Air Forces

Sabelgekletter

De Amerikaanse president wijst er ook steeds op dat zijn sabelgekletter van vorig jaar richting Noord-Korea ertoe heeft geleid dat Pyongyang geen rakettesten meer uitvoert. Ook betoogt hij voortdurend dat Kim heeft beloofd een belangrijk testcentrum voor raketten buiten gebruik te stellen. ‘De Noord-Koreaanse regering is vastbesloten een nucleaire langeafstandsraket te ontwikkelen die een direct gevaar vormt voor de VS’, hield CIA-directeur Gina Haspel echter de senatoren voor.

Ook als het gaat om Iran, lopen de meningen van de president en die van zijn inlichtingenchefs ver uiteen. Trump schaarde zich, met grote instemming van de Israëlische premier Netanyahu, vanaf zijn aantreden achter Republikeinse politici die het internationale akkoord met Iran wilden verscheuren. Vorig jaar besloot hij de Amerikaanse instemming met de deal, gesloten onder de regering-Obama, in de prullenbak te gooien en nieuwe sancties tegen Teheran af te kondigen.

Volgens de Republikeinen moet Iran gewantrouwd worden en is het akkoord niet voldoende om Teheran af te houden van de ontwikkeling van een kernwapen. ‘Wij blijven waarnemen dat Iran op dit moment geen activiteiten onderneemt die cruciaal zijn voor de ontwikkeling van een kernwapen’, aldus Coats. 

‘Zij zijn nog altijd gevaarlijk’, aldus CIA-directeur Gina Haspel over de strijders en leiders van IS. Beeld AFP

Iran houdt zich aan akkoord

Hij wijst erop dat Iran zich nog aan het internationale akkoord houdt en dat de Iraniërs nu een jaar nodig hebben om een atoombom te maken. Zonder het akkoord, dat het atoomprogramma ‘bevriest’, zou Iran slechts in een paar maanden een kernwapen kunnen ontwikkelen.

Coats en Haspel, die medeverantwoordelijk zijn voor de dagelijkse inlichtingenbriefings die de president krijgt, maken ten slotte ook gehakt van Trumps oordeel dat het afgelopen is met IS. ‘IS heeft nog altijd duizenden strijders in Irak en Syrië’, concluderen de spionagebazen. ‘Ondanks de behoorlijke verliezen, heeft IS acht regionale afdelingen, meer dan een dozijn netwerken en duizenden aanhangers wereldwijd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden